Truyện ngắn dự thi của Bàn Loan

 

 

Buổi chiều hè đổ nắng vàng óng ả lên mái ngói âm dương của căn nhà cấp bốn, nơi ông Mộc, người đàn ông đã bước sang tuổi sáu mươi, đang ngồi tựa lưng vào cột hiên. Dáng ông gầy gò, mái tóc bạc phơ lơ thơ vài sợi, đôi mắt nhu mì thường cụp xuống như né tránh mọi ánh nhìn. Ông khẽ khàng đưa tay quạt quạt chiếc quạt nan cũ kỹ, làn gió nhẹ lay động mấy sợi râu thưa thớt. Nghe nói ông hiền, hiền như đất, nhưng cái sự hiền của ông lại pha chút cục cằn, khó hiểu.

Bà Miên, vợ ông, vừa đi chợ về. Chiếc nón lá che khuất gần hết khuôn mặt rám nắng, nhưng vẫn thấy rõ vầng trán lấm tấm mồ hôi. Tay bà xách hai cái giỏ to nặng trĩu, chân bước thoăn thoắt, thoăn thoắt. Bà là trụ cột của gia đình này, một người phụ nữ giỏi giang, tháo vát, lo toan từ hạt gạo đến cọng rau. Cả cái nhà này, từ miếng ăn đến giấc ngủ, đều một tay bà vun vén. Chính vì thế mà ông Mộc, dù không làm ra đồng nào đáng kể, lại không phục vợ. Ông cho rằng bà quá rầy rà, quá chi li, quá kiểm soát.

- Ông lại ngồi đấy à?

 Bà Miên đặt mạnh hai cái giỏ xuống bậc thềm, tiếng cộp khô khốc như tiếng bà trút bỏ gánh nặng.

- Nhà hết củi rồi đấy, ông không ra chặt một ít đi à!

Ông Mộc khẽ nhíu mày, cái nhíu mày rất nhẹ, gần như không thể nhận ra.

- Chặt thì chặt. Bà cứ từ từ.

 Giọng ông Mộc đều đều, không có chút cảm xúc.

Bà Miên thở dài, tiếng thở dài mệt mỏi nhưng quen thuộc đến mức ông Mộc đã miễn nhiễm. Bà không nói gì thêm, lẳng lặng vào bếp, tiếng dao thớt loảng xoảng vọng ra. Ông Mộc vẫn ngồi đó, tiếp tục quạt quạt, dõi mắt ra sân, nơi những chú gà con đang mải miết bới tìm thứ gì đó để cho vào diều.

Cuối tuần, nhà ông Mộc lại đông đúc như cái chợ phiên. Các anh chị em của ông, từ chị cả Quế đến cô em út Mạo, đều tề tựu. Họ đến không chỉ để thăm nom, mà còn để… buôn chuyện. Đặc biệt là chuyện nhà ông Mộc, mà tâm điểm luôn là bà Miên.

- Bà mợ Miên nhà mình đấy, không biết có phải người không nữa.

 Chị Quế, người phụ nữ có giọng nói sang sảng, ngồi xếp bằng trên chiếc ghế gỗ, tay quạt lia lịa.

- Mới sáng ra đã nghe tiếng bà ấy ra rả, không biết có để cho cậu Mộc nhà mình được yên thân không.

Ông Mộc khẽ gật gù, cái gật gù rất khẽ, như đồng tình. Ông chẳng nói gì, chỉ chăm chú lắng nghe.

Cô út Mạo, người em gái nhỏ nhất của ông Mộc, ngồi bên cạnh, giọng the thé:

- Đúng rồi đó chị Quế. Em thấy bà Miên cứ như bà chủ nhà vậy, muốn anh Mộc làm gì là làm, không cho anh Mộc có ý kiến gì hết trơn. Có lần anh Mộc nhà mình muốn đi đám giỗ bên nội, bà ấy không cho đi đó.

Chị Quế nói thêm, mắt liếc nhìn ông Mộc.

- Bà ấy bảo, đi làm gì cho tốn tiền, tốn của. Người ta mời cho có lệ thôi chứ ai đâu mà trông.

Ông Mộc lúc này mới lên tiếng, giọng buồn buồn:

- Bà ấy khó tính lắm. Tôi nói gì bà ấy cũng không nghe.

- Đấy, thấy chưa!

 Cô Mạo vỗ đùi cái đét.

- Anh Mộc nhà mình hiền lành, nhu mì vậy mà bà ấy cứ bắt nạt. Tội nghiệp anh Mộc của tôi quá.

Những lời nói ra nói vào của chị em ông Mộc cứ như rót mật vào tai ông. Ông Mộc nghe mà lòng hả hê, cảm thấy mình được thấu hiểu, được bênh vực. Ông cứ ngồi đó, thi thoảng lại chen vào vài câu đồng tình, đôi lúc còn thêm thắt những chi tiết nhỏ để tô đậm thêm cái “tội” của bà Miên.

Ở bên ngoài, ai cũng phục bà Miên sát đất. Họ ca ngợi bà tháo vát, chăm chỉ, biết lo toan cho gia đình. Nhưng khi ngồi với ông Mộc, họ lại ngấm ngầm ghen tị, quay sang nói xấu bà Miên không tiếc lời. Họ không quan tâm bà Miên đã phải thức khuya dậy sớm, gánh vác bao nhiêu việc nặng nhọc. Nhưng hễ ông Mộc ra đồng một chút, hay làm việc gì đó mệt mỏi, là từ chị Quế đến cô Mạo đều xót ruột ra mặt.

- Anh Mộc ra đồng làm gì cho cực vậy.

 Cô Mạo vội vàng chạy ra đỡ lấy cái cuốc từ tay ông Mộc khi ông vừa về đến sân, mồ hôi nhễ nhại.

- Đã bảo là để đó cho chị Miên làm mà. Anh già rồi, phải nghỉ ngơi chứ.

- Đúng đó cậu. Cậu cứ để đó, mợ ấy làm hết cho. Cậu mà bệnh thì ai lo.

 Chị Quế cũng xúm vào.

Ông Mộc được thể, thở hổn hển:

- Khổ quá, tôi có muốn làm đâu. Bà Miên bà ấy cứ bắt làm. Bảo là nhà hết củi, hết rau…

Bà Miên từ trong bếp đi ra, nhìn cảnh tượng đó mà lòng trĩu nặng. Bà không nói gì, chỉ lặng lẽ vào nhà. Những lời xì xào to nhỏ của anh chị em chồng, những cái liếc mắt đầy ẩn ý, bà đều nghe thấy, đều cảm nhận được. Bà biết họ không ưa bà, biết họ luôn tìm cớ để nói xấu bà. Nhưng bà mặc kệ. Bà tin vào việc mình làm, tin rằng mình đang làm những điều tốt nhất cho gia đình.

Một buổi tối nọ, sau bữa cơm đạm bạc, ông Mộc lại ngồi hiên, hút thuốc lào phì phèo. Bà Miên ngồi giặt quần áo bên chậu nước, tiếng nước vò sột soạt phá tan cái tĩnh mịch của đêm.

- Này ông, mấy hôm nay tôi thấy ông cứ thở dài mãi. Có chuyện gì à?

 Bà Miên lên tiếng, giọng đều đều.

Ông Mộc rít một hơi thuốc dài, nhả khói trắng xóa:

- Có gì đâu. Thì cũng chuyện làm ăn, chuyện nhà

cửa thôi.

- Ông có làm ăn gì đâu mà chuyện làm ăn. Ông cứ ngồi không đó, tiền nong đâu ra mà ăn mà mặc? Lại còn mấy đứa con, đứa cháu nữa, ông có nghĩ đến chúng nó không?

Bà Miên nói thẳng.

Ông Mộc giật mình, cái điếu cày trên tay khẽ run.

- Bà nói gì lạ vậy? Tôi không làm ra tiền thì sao? Tôi là đàn ông, tôi phải có tiếng nói chứ.

- Tiếng nói? Tiếng nói của ông là gì? Tiếng nói của ông là ngồi nghe anh chị em nhà ông nói xấu tôi, rồi hùa theo họ à?

Bà Miên buông mạnh chiếc quần xuống chậu, nước bắn tung tóe. Giọng bà không còn đều đều nữa, mà xen lẫn sự bức bối, tủi hờn.

- Tôi làm lụng vất vả, từ sáng đến tối, có bao giờ ông hỏi tôi một câu rằng tôi có mệt không? Ông chỉ biết nghe lời người ngoài, chỉ biết tin những điều họ thêu dệt. Ông có bao giờ nghĩ đến công sức của tôi không?

Ông Mộc im lặng. Ông chưa bao giờ thấy bà Miên nói nhiều như vậy, cũng chưa bao giờ thấy bà Miên bộc lộ cảm xúc mạnh mẽ đến thế.

- Ông cứ nghĩ mà xem. Tôi có bắt ông làm gì đâu? Tôi chỉ mong ông hiểu cho tôi một chút. Tôi chỉ mong ông đừng nghe những lời xì xào của chị em nhà ông. Tôi làm tất cả cũng là vì cái gia đình này, vì ông, vì các con các cháu. Ông có biết bao nhiêu đêm tôi không ngủ được, trằn trọc lo toan không?

Bà Miên nói tiếp, giọng bà nghẹn lại.

Ông Mộc vẫn im lặng, nhưng cái im lặng của ông không phải là sự bướng bỉnh hay bất cần, mà là sự bối rối, ngỡ ngàng. Ông chưa bao giờ nghĩ bà Miên lại cảm thấy tủi thân đến vậy. Trong mắt ông, bà Miên luôn là người phụ nữ mạnh mẽ, kiên cường, không biết mệt mỏi.

- Tôi biết ông là người hiền lành. Tôi biết ông nghe lời anh chị em ông. Nhưng ông ơi, có bao giờ ông đặt mình vào vị trí của tôi không? Ông có bao giờ thử gánh vác cái gánh nặng này một mình không?

Bà Miên nói tiếp, giọng bà dịu xuống, nhưng vẫn còn chút nghẹn ngào.

Ông Mộc thở dài, một tiếng thở dài thật sự mệt mỏi, khác hẳn với những tiếng thở dài giả vờ trước đây. Ông nhìn bà Miên, nhìn bóng lưng gầy gò của bà dưới ánh đèn vàng vọt, nhìn đôi tay chai sạn đang vò quần áo. Lần đầu tiên, ông thấy bà Miên không phải là một người phụ nữ quyền lực, khó tính, mà là một người vợ, người mẹ đang gánh vác quá nhiều.

Ông Mộc đứng dậy, bước đến bên bà Miên. Ông khẽ đặt tay lên vai bà. Bà Miên giật mình, ngẩng đầu lên nhìn ông. Đôi mắt bà đỏ hoe.

- Bà… bà đừng giận. Là tôi… tôi sai rồi.

Ông Mộc nói, giọng ông khàn đi.

Đó là lần đầu tiên ông Mộc nhận lỗi với bà Miên. Bà Miên nhìn ông, đôi mắt bà từ từ giãn ra, rồi bà khẽ mỉm cười. Nụ cười mệt mỏi nhưng lại ánh lên một tia hy vọng.

Từ hôm đó, ông Mộc ít ngồi lê đôi mách với anh chị em hơn. Ông bắt đầu ra vườn cuốc đất, ra suối bắt cá. Dù những việc ông làm không đáng kể so với công sức của bà Miên, nhưng bà vẫn rất vui. Bà biết ông đang cố gắng, đang thay đổi.

Một hôm, chị Quế lại đến nhà chơi. Thấy ông Mộc đang cặm cụi sửa lại hàng rào tre, chị Quế vội vàng chạy ra:

- Cậu Mộc ơi, cậu làm gì mà cực vậy? Để đó cho mợ ý làm chứ.

Ông Mộc quay lại, nhìn chị Quế, rồi mỉm cười:

- Không sao đâu chị. Tôi làm quen rồi. Với lại, có làm thì mới khỏe người ra.

Chị Quế ngạc nhiên. Ông Mộc chưa bao giờ nói như vậy.

- Chị Quế này, bà Miên nhà tôi vất vả nhiều rồi. Tôi cũng nên phụ giúp bà ấy một tay.

Ông Mộc nói tiếp, giọng ông điềm đạm.

Chị Quế đứng lặng, không nói nên lời.

Từ ngày đó, không khí trong gia đình ông Mộc dần thay đổi. Ông Mộc không còn hùa theo những lời nói xấu của anh chị em nữa. Ông bắt đầu đứng về phía bà Miên, bảo vệ bà Miên. Dần dần, những lời ra tiếng vào về bà Miên cũng thưa dần.

Kể từ ngày ông Mộc nhận ra sự vất vả của bà Miên, không khí trong nhà quả thật đã dịu đi nhiều. Ông Mộc không còn hùa theo những lời xì xào của anh chị em, thậm chí còn đôi lần lên tiếng bênh vực vợ. Bà Miên cũng thấy lòng nhẹ nhõm hơn, dù những vết chai sạn trên đôi tay và những nếp nhăn trên khóe mắt vẫn còn đó, minh chứng cho bao năm tháng tảo tần.

Thế nhưng, cái tính cố hữu của ông Mộc, cái tính mà bà Miên vẫn thường ví von là "cục như đá", vẫn chưa thể mất đi hoàn toàn. Đặc biệt là mỗi khi nhà có đám giỗ. Trong tâm trí ông Mộc, việc giỗ chạp là một nghi lễ thiêng liêng, và phận làm dâu, làm vợ, phải tự tay lo liệu tất cả, từ việc đi chợ, chuẩn bị nguyên liệu, đến việc nấu nướng, bày biện mâm cỗ. Ông cho rằng đó là bổn phận, là cái nết của người phụ nữ trong gia đình.

Năm ấy, nhằm ngày giỗ cụ tổ, bà Miên lại có một chuyến hàng đột xuất phải giao gấp cho khách ở tận thị trấn bên cạnh. Chuyến hàng này rất quan trọng, nếu không giao kịp sẽ mất mối làm ăn lớn. Bà đã cố gắng sắp xếp, nhờ cô con gái lớn phụ giúp một phần, nhưng vẫn không thể tự tay lo liệu hết mâm cỗ như mọi khi. Bà đành phải nhờ chị Quế đến giúp đỡ.

Mâm cỗ giỗ cụ tổ vẫn tươm tất, đầy đủ, không thiếu món nào. Khách khứa, con cháu ăn uống vui vẻ, khen ngợi chị Quế khéo tay. Ông Mộc cũng ngồi đó, nét mặt có vẻ hài lòng. Bà Miên, sau khi giao hàng xong, cũng vội vã trở về, kịp lúc mọi người đang dọn dẹp. Bà cũng xắn tay vào phụ giúp, mồ hôi nhễ nhại.

Khi mọi người đã về hết, chỉ còn lại hai ông bà trong căn nhà im ắng, ông Mộc bắt đầu rít thuốc lào. Tiếng điếu cày kêu lạch cạch trong đêm tĩnh mịch. Bà Miên đang lúi húi rửa bát, tiếng nước chảy róc rách.

- Cái mâm cỗ hôm nay… cũng được đấy nhỉ?

Ông Mộc nói, giọng đều đều, không nhìn bà Miên.

Bà Miên không nói gì, chỉ ậm ừ. Bà biết ông Mộc sắp sửa "vòng vo tam quốc" rồi.

- Mà này, cái món nem rán ấy, sao hôm nay nó lại… nhạt thế nào ấy. Với lại, cái đĩa xôi gấc, màu nó không được đỏ tươi như mọi khi. Cứ nhợt nhạt thế nào ấy nhỉ.

Ông Mộc tiếp tục, ông ngừng lại, rít thêm một hơi thuốc.

Bà Miên nghe mà lòng nóng như lửa đốt. Bà biết ông đang ám chỉ điều gì. Bà là người thẳng tính, không chịu được cái kiểu nói vòng vo, bóng gió như vậy.

- Ông nói gì lạ vậy?

Bà Miên quay phắt lại, tay vẫn còn dính xà phòng.

- Ông muốn nói gì thì nói thẳng đi. Đừng có cái kiểu nói kháy, nói móc, nói cây kim ngân nói rễ kim ngân... như vậy.

Ông Mộc giật mình, nhưng vẫn cố giữ vẻ bình thản.

- Tôi nói gì đâu? Tôi chỉ nói cái món ăn nó không được ngon như mọi khi thôi mà. Bà làm gì mà nóng vậy?

- Không ngon như mọi khi? Ông muốn nói là tôi không nấu, nên nó không ngon chứ gì?

Bà Miên nói to hơn, giọng bà bắt đầu run lên vì giận.

Ông có biết hôm nay tôi bận đến mức nào không? Chuyến hàng đó mà không đi thì lấy gì mà ăn? Lấy gì mà lo cho cái nhà này? Ông có bao giờ nghĩ đến điều đó không?

- Thì tôi có nói gì đâu. Chỉ là… phận làm dâu, làm vợ, việc giỗ chạp là việc lớn. Phải tự tay mình làm thì mới có lòng thành chứ. Để người ngoài làm, nó không được chu đáo.

Ông Mộc vẫn giữ cái giọng điệu bình thản đến đáng ghét.

- Người ngoài? Chị Quế là người ngoài à? Chị Quế là chị ruột của ông đấy! Tôi bận thì nhờ chị ấy giúp một tay, có gì là sai. Ông cứ nghĩ mà xem, tôi làm lụng quần quật từ sáng đến tối, có bao giờ ông hỏi tôi một câu rằng tôi có mệt không? Ông chỉ biết ngồi đó mà xét nét, mà chê bai. Ông có bao giờ nhìn thấy công sức của tôi không?

Bà Miên tức đến nghẹn lời.

Ông Mộc im lặng. Cái im lặng của ông không phải là sự hối lỗi, mà là sự bướng bỉnh, cố chấp. Ông không bao giờ chịu nhận mình sai, đặc biệt là trước mặt bà Miên.

- Thôi được rồi. Ông cứ nghĩ tôi không làm được việc gì đi. Ông cứ nghĩ tôi là người vợ tồi tệ đi. Tôi không nói gì nữa.

Bà Miên nói, giọng bà lạnh tanh.

Bà Miên quay lưng đi, tiếp tục rửa bát. Tiếng bát đĩa va vào nhau loảng xoảng, mạnh hơn bình thường. Ông Mộc vẫn ngồi đó, rít thuốc lào. Ông biết bà Miên giận. Ông biết bà Miên sẽ giận rất lâu. Nhưng ông không nói lời xin lỗi. Dù trong lòng ông cũng có chút cắn rứt, nhưng cái tôi của ông quá lớn, không cho phép ông hạ mình.

Thế là, như mọi lần, bà Miên giận ông Mộc cả tháng trời. Bà vẫn lo toan mọi việc trong nhà, vẫn chăm sóc ông Mộc chu đáo, nhưng bà không nói chuyện với ông. Hai ông bà sống trong một bầu không khí nặng nề, chỉ có những tiếng thở dài của bà Miên và tiếng điếu cày lạch cạch của ông Mộc. Ông Mộc, dù biết mình sai lè lè, vẫn không mở miệng nói một lời xin lỗi vợ. Ông cứ nghĩ, rồi bà sẽ nguôi ngoai. Rồi mọi chuyện sẽ lại đâu vào đấy.

Nhưng bà Miên thì khác. Bà không thể dễ dàng bỏ qua những lời nói của ông Mộc. Bà cảm thấy tổn thương, cảm thấy công sức của mình bị coi thường. Bà tự nhủ, nếu ông Mộc không chịu thay đổi, thì bà cũng không cần ông phải hiểu. Bà cứ làm việc của bà, cứ sống cuộc đời của bà.

Cái tính "cục" của ông Mộc, và sự thẳng tính của bà Miên, cứ thế tạo nên những vết rạn nứt âm ỉ trong cuộc hôn nhân đã kéo dài mấy chục năm. Dù đã ở cái tuổi gần đất xa trời, họ vẫn không ngừng va chạm, không ngừng làm tổn thương nhau bằng những cách rất riêng của mình. Và ông Mộc, dù đã có những thay đổi tích cực, vẫn chưa thể vượt qua được cái bóng của chính mình, cái bóng của một người đàn ông gia trưởng, cố chấp, luôn cho mình là đúng.

Cái không khí im lặng đầy ám ảnh trong ngôi nhà ông Mộc không thoát khỏi mắt chị Quế. Bà, với kinh nghiệm từng trải của người lớn tuổi, nhận ra ngay sự khác thường giữa em trai và em dâu. Bà Miên vẫn tất bật với công việc đồng áng, vườn tược, nhưng ánh mắt bà khi nhìn ông Mộc thì lạnh nhạt, xa cách. Ông Mộc thì thỉnh thoảng lại thở dài, rít thuốc lào nhiều hơn.

Một buổi sáng, khi bà Miên vừa vác cuốc ra vườn, chị Quế ngồi bên chiếc bàn tre, nhìn ông Mộc đang nhâm nhi chén trà.

- Này cậu Mộc, hai vợ chồng cậu dạo này sao thế? Mợ Miên giận cậu à?

Ông Mộc tỉnh bơ như không có chuyện gì. Ông nhấp một ngụm trà, rồi thản nhiên đáp:

- Có gì đâu chị. Bà ấy hay giận hờn vớ vẩn thôi. Chuyện thường ngày ý mà.

Chị Quế nheo mắt nhìn em trai. Bà biết cái tính của ông Mộc, luôn tìm cách né tránh những vấn đề khó khăn, đặc biệt là chuyện mâu thuẫn với vợ.

- Cậu cứ nói vậy, chứ chị thấy mợ Miên dạo này ít nói hẳn. Không khí trong nhà cũng khác đi nhiều.

Ông Mộc cười nhạt, xua tay:

- Chị cứ lo xa. Chuyện vặt ấy mà. Chốc lát rồi bà ấy lại quên thôi.

Vài hôm sau, cô út Mạo lại ghé chơi. Vừa đặt chân vào nhà, thấy bà Miên đang lúi húi nhặt rau, còn ông Mộc ngồi phe phẩy quạt, cô Mạo đã nhanh chóng nắm bắt được tình hình căng thẳng giữa hai người. Cái tính hay thêm lời, thêm ý của cô út Mạo lại trỗi dậy.

- Anh Mộc ơi, em thấy dạo này anh gầy đi nhiều. Chị Miên có chăm sóc anh không đấy?

Cô Mạo ngồi sà xuống bên cạnh ông Mộc, giọng đầy vẻ lo lắng giả tạo.

Ông Mộc nghe em gái nói, lập tức ra vẻ ủy khuất.

- Thì cũng vậy thôi em. Bà ấy có khi bận lo chuyện của bà ấy hơn.

Cô Mạo liếc sang bà Miên đang cắm cúi nhặt rau, rồi hạ giọng thì thầm đủ để bà Miên nghe thấy:

- Em đã bảo mà. Phụ nữ gì mà cứ đi sớm về khuya, lo chuyện bao đồng. Đàn ông ở nhà một mình, ai mà chấp nhận được.

Bà Miên, dù nghe rõ mồn một từng lời, vẫn giả vờ như không nghe thấy. Bà biết cô Mạo đang cố ý chọc tức bà.

- Đấy, anh thấy không? Mấy cái chuyện trong nhà, giỗ chạp ông bà, là phải tự tay mình làm. Đằng này lại cứ giao hết cho người khác. Chả trách anh Mộc nhà mình cứ phải chịu thiệt thòi.

 Cô Mạo nói tiếp, giọng cao hơn một chút, đủ để bà Miên nghe thấy.

Lời nói của cô Mạo như những mũi kim đâm thẳng vào lòng bà Miên. Bà Miên buông nắm rau xuống, đứng thẳng dậy. Đôi mắt bà ánh lên sự giận dữ.

- Cô Mạo nói ai đấy?

 Bà Miên hỏi thẳng, giọng lạnh băng.

Cô Mạo giật mình, nhưng vẫn cố giữ vẻ mặt ngây thơ.

- Em nói chuyện linh tinh thôi mà chị. Chị làm gì mà căng vậy?

- Linh tinh mà lại nhằm thẳng vào tôi à? Tôi làm gì thì tôi biết. Tôi bận việc, tôi nhờ người thân giúp đỡ, có gì là sai? Hay trong mắt cô, cái gì tôi làm cũng sai hết?

Bà Miên bước đến gần, nhìn thẳng vào mắt cô Mạo.

Ông Mộc thấy tình hình căng thẳng, liền lên tiếng hòa giải một cách yếu ớt: - Thôi thôi hai bà. Đừng có cãi nhau vớ vẩn.

Nhưng cô Mạo không chịu dừng lại. Được thể có anh trai "bênh vực", cô càng lấn tới.

- Chị nói vậy là không đúng rồi. Phận làm vợ, làm dâu, cái chuyện cúng kiếng ông bà là việc quan trọng nhất. Chị cứ lo chuyện tiền bạc đâu đâu, rồi để anh Mộc phải chịu khổ. Ai mà không xót anh Mộc chứ.

- Cô nói tôi chỉ lo tiền bạc? Cô có biết tôi lo tiền bạc để làm gì không? Để cho cái nhà này có cái ăn cái mặc, để các con các cháu được học hành tử tế! Hay cô muốn tôi cứ ngồi không, để ông Mộc nhà cô ra đường ăn xin thì cô mới vừa lòng?

Bà Miên tức giận đến mức mặt đỏ bừng.

- Tôi là vợ ông Mộc, tôi lo cho ông ấy hơn ai hết. Cô không phải lo hộ!

- Thôi đi mà Miên! Bà nói cái gì vậy? Bà nói bậy bạ gì đấy!

Ông Mộc quát lên, lần đầu tiên ông lớn tiếng đến vậy.

- Bậy bạ à? Tôi nói bậy bạ hay ông và cô em gái ông nói bậy bạ? Ông cứ ngồi đó mà nghe lời cô em ông, cứ để cô ấy nói xấu vợ ông. Ông có bao giờ nghĩ đến tôi không?

Bà Miên quay sang nhìn ông Mộc, đôi mắt bà như muốn bốc lửa.

Ông Mộc cứng họng. Cô Mạo cũng im bặt, không dám nói thêm lời nào.

Bà Miên không nói thêm lời nào nữa. Bà quay lưng đi thẳng vào nhà bếp, tiếng bát đũa loảng xoảng vang lên, mạnh hơn bao giờ hết. Sự giận dữ, uất ức của bà như muốn vỡ òa ra. Ông Mộc ngồi đó, bất động. Cái bóng của sự cố chấp, gia trưởng vẫn đang bao phủ lấy ông, ngăn cản ông nhìn nhận rõ ràng những điều tốt đẹp mà bà Miên đã hy sinh vì gia đình. Và mối quan hệ giữa hai ông bà, lại một lần nữa, chìm vào những ngày tháng lạnh lẽo, xa cách.

Đêm đó, sau khi cô Mạo đã về, căn nhà chìm vào tĩnh lặng, chỉ còn lại tiếng côn trùng rả rích từ ngoài vườn vọng vào. Bà Miên ngồi đối diện ông Mộc, ánh mắt kiên định đến lạ thường. Ông Mộc đang rít thuốc lào, khói thuốc cuộn bay trong không khí.

- Ông này, tôi đã nghĩ kỹ rồi.

Bà Miên lên tiếng, giọng bà trầm hẳn xuống, không còn sự giận dữ hay uất ức, mà thay vào đó là sự mệt mỏi cùng cực.

Ông Mộc khẽ khàng nhả khói, không đáp. Ông cảm nhận được điều gì đó khác lạ trong giọng nói của bà Miên.

- Cái nhà này, tôi sẽ giao lại cho ông, ông ở nhà muốn làm gì thì làm.

Bà Miên nói tiếp, ánh mắt bà lướt qua từng ngóc ngách quen thuộc của ngôi nhà, nơi bà đã dành cả cuộc đời để vun vén.

Ông Mộc giật mình, chiếc điếu cày khẽ rơi khỏi tay.

- Bà nói gì vậy?

- Tôi sẽ đi làm, tôi sẽ không về cái nhà này nữa.

Bà Miên tiếp lời, như không nghe thấy câu hỏi của ông.

Ông Mộc ngước mắt nhìn bà Miên, cố tìm kiếm một tia đùa cợt trong đôi mắt bà, nhưng không có. Chỉ có sự lạnh lẽo và quyết tâm.

- Bà… bà đi đâu?

- Tôi sẽ đi kiếm việc làm. Tôi sẽ không lấy bất cứ thứ gì trong nhà này đi. Tất cả những gì tôi làm được, tôi để lại hết cho ông và các con các cháu.

Bà Miên đáp, giọng dứt khoát.

Ông Mộc chết lặng. Ông chưa bao giờ nghĩ bà Miên lại có thể nói ra những lời này, một cách bình tĩnh và kiên quyết đến thế. Cái tôi trong ông vẫn trỗi dậy, ông không muốn thừa nhận sự thật, không muốn cho bà Miên thấy mình yếu đuối.

Ông Mộc quay mặt đi, nhìn ra khoảng sân tối đen. Rồi chỉ một câu nói vỏn vẹn. Lạnh lùng và tàn nhẫn.

- Bà thích thì bà cứ đi.

Bà Miên nghe vậy, trái tim bà như bị bóp nghẹt thêm một lần nữa. Bà không nói thêm lời nào, chỉ khẽ gật đầu, rồi đứng dậy đi vào phòng.

Sáng hôm sau, khi ánh nắng đầu tiên vừa hé rạng, bà Miên đã lặng lẽ xách một chiếc túi vải nhỏ, bên trong chỉ có vài bộ quần áo đơn sơ. Bà không nhìn lại căn nhà, không nhìn lại ông Mộc đang ngồi bất động trên chiếc ghế hiên. Bà bước đi, đôi chân thoăn thoắt như mọi khi, nhưng lần này, mỗi bước chân đều mang theo sự giải thoát và một nỗi đau âm ỉ.

Bà Miên lên thành phố, tự thuê một căn phòng nhỏ gần chỗ đứa cháu bên đằng ngoại làm việc. Bà tìm được một công việc bán hàng ở chợ, dù vất vả nhưng bà cảm thấy thoải mái hơn, tự do hơn rất nhiều. Không còn những lời ra tiếng vào, không còn những ánh mắt dò xét, và đặc biệt, không còn phải chịu đựng sự lạnh nhạt, vô tâm của ông Mộc.

Còn ông Mộc, sau khi bà Miên đi rồi, căn nhà bỗng trở nên hiu quạnh đến lạ. Không còn tiếng bà Miên loáng xoáng trong bếp, không còn tiếng bà Miên cằn nhằn nhắc nhở, không còn tiếng bước chân thoăn thoắt của bà. Mọi thứ trở nên trống rỗng. Ông Mộc bắt đầu tự mình làm những việc lặt vặt trong nhà, từ nấu cơm, giặt giũ đến quét dọn. Mọi thứ đều vụng về, lóng ngóng. Ông mới nhận ra, bấy lâu nay, bà Miên đã gánh vác tất cả mọi thứ nặng nhọc đến nhường nào.

Những lời nói của chị Quế, của cô Mạo, giờ đây như những lưỡi dao cứa vào tim ông. Ông nhận ra mình đã sai lầm khi nghe lời chị gái và đứa em cô, khi tin vào những điều họ thêu dệt, và đặc biệt là khi đã đối xử tệ bạc với người vợ tảo tần của mình. Ông tự lẩm bẩm đúng là “Giặc bên Ngô không bằng bà cô bên chồng”, các cụ nói cấm có sai. Nỗi hối hận dâng trào trong lòng ông, ngày càng lớn dần.

Một chiều mưa tầm tã, ông Mộc ngồi trong căn nhà lạnh lẽo, nhìn ra ngoài sân. Hình ảnh bà Miên vất vả dưới mưa, hình ảnh bà Miên thức khuya dậy sớm cứ hiện về trong tâm trí ông. Ông muốn bà về, muốn nói lời xin lỗi bà. Ông muốn ôm bà vào lòng, muốn nói rằng ông đã hiểu, đã nhận ra lỗi lầm của mình.

Ông Mộc sang nhà đứa cháu cạnh bên, mượn điện thoại. Nhờ bấm số của bà Miên, nó bấm số rồi đưa điện thoại cho ông, bàn tay ông run rẩy áp điện thoại lên tai. Nhưng đầu dây bên kia chỉ là tiếng tút tút kéo dài, rồi tiếng tổng đài thông báo thuê bao không liên lạc được. Bà Miên đã thay sim điện thoại, cắt đứt mọi liên lạc.

Ông Mộc buông thõng tay, chiếc điện thoại rơi bộp xuống nền đất. Ông cố gắng tìm kiếm thông tin về bà Miên qua những người thân, nhưng bà Miên dường như đã biến mất hoàn toàn. Không ai biết bà ở đâu, làm gì.

Ông Mộc sống trong ân hận và cô đơn trong căn nhà hiu quạnh. Ông biết mình đã hối hận, nhưng tất cả đã quá muộn màng. Cái giá của sự cố chấp, gia trưởng và vô tâm là một cuộc sống còn lại chìm trong nỗi trống vắng, không còn bóng dáng của người phụ nữ đã dành cả đời để lo lắng, hy sinh cho ông.

Tình yêu thương không chỉ là lời nói, mà là hành động. Và đôi khi, phải trải qua những sóng gió, người ta mới nhận ra giá trị thực sự của nhau.

Tuyên Quang, năm 2025

B.L

Minh họa của Tân Hà