Tân Trào

Buổi sớm. Ảnh của Ma Tuyên

Bóc tờ lịch treo trên tường, lòng ông Mão không khỏi bùi ngùi. Thời gian thoăn thoắt thoi đưa. Mới ngày nào hương vị Tết còn nồng nàn trong gió xuân sớm, thì nay đã lại đón thêm một mùa xuân mới. Tuổi già như ông thường hay hồi tưởng về quá khứ, về những gì đã đi ngang qua cuộc đời mình. Ở đó, có nỗi buồn, có niềm vui. Mỗi năm xoay tròn bốn mùa trong cái vũ trụ cuộc đời con người hữu hạn. Một năm sắp sửa đi qua với nhiều biến cố. 
Lòng ông vui rộn khi nghĩ về công cuộc sáp nhập các tỉnh vừa qua để thực hiện chính quyền địa phương hai cấp; rồi tăng trưởng kinh tế ấn tượng của tỉnh nhà, của quốc gia. Ông hân hoan đón nhận niềm vui đó. Nhưng lòng ông cũng trĩu nặng trước các đợt tàn phá của hơn mười cơn bão đổ xuống quê hương ông trong năm 2025. Tất cả đan xen, dồn dập và khốc liệt. Người dân các miền quê buộc phải gồng mình lên để chống bão. Đó là năm mà số lượng cơn bão tràn qua khủng khiếp nhất trong lịch sử mà đời ông đã chứng kiến. Vậy nên, khi bóc những tờ lịch cuối cùng của năm, ông Mão thấy mình bâng khuâng một cái gì đó rất khó tả. Lúc quay sang phía bà Mão, ông buông một câu:
- Năm cạn rồi bà nhỉ? 
- Nhanh thế chứ lị. 
- Đời người như chiếc lá bay qua. 
- Ông lại nói văn chương.
Những năm gần đây, thời tiết đã có sự biến đổi thất thường. Trước đây, chỉ sau khi mùa hồng kết thúc thì các cơn bão, áp thấp nhiệt đới cũng theo đó mà dừng lại. Người dân đã quen với lối thời tiết như vậy. Nhưng giờ thì thời tiết không hoàn toàn tuân thủ theo quy luật tự nhiên như trước kia. Sự biến đổi khí hậu làm cho thời tiết nóng lên, bão lũ cũng trở nên tàn khốc hơn và thất thường hơn. Riêng trong năm 2025, thời tiết cực đoan, rất khó lường trước. Đặc biệt, những tháng cuối năm, suốt rẻo đất Việt Nam, từ miền Bắc, miền Trung đến miền Nam, người dân đều chứng kiến cảnh bão, lũ lụt hoành hành. Dường như giữa các cơn bão dày đặc, liên tục, không có khoảng nghỉ để người dân tập trung vào khắc phục thiên tai. Bão chồng bão. Lũ lụt chồng lũ lụt. Nhiều ngôi nhà, làng bản, hoa màu của người bị bão lũ mang đi cả. Không ít gia đình chỉ sau một đêm đã trở nên trắng tay.
Câu chuyện cuối năm của ông bà Mão vô tình lại xoáy sang chủ đề bão, lũ. Thì chủ đề này luôn mang tính thời sự, được người ta nhắc lại bởi tính chất khốc liệt của nó trước cuộc sống con người. 
- Chủ đề “hót” mà ông! Bà Mão bảo với ông như vậy. 
- Thương đồng bào mình quá. Cả đời oằn lưng gánh bão.
Ông Mão vốn là người có thói quen đọc báo hàng ngày. Đọc được thông tin nào mà ông cảm thấy cần ghi lại là ông dùng bút đánh dấu đỏ vào bài viết đó. Lúc rảnh, ông sẽ đọc lại. Thế nên, thông tin về bão, ông nắm bắt số liệu một cách cơ bản. Ông phàn nàn với bà là chưa có năm nào như năm 2025, khi mà có đến 15 cơn bão lớn, nhỏ khác nhau dồn dập đổ xuống Việt Nam. Điển hình nhất là cơn bão số 10, hay còn gọi là BuaLoi, với hoàn lưu của bão khiến người mất, nhà cửa, hoa màu và tài sản của người dân ở nhiều tỉnh, thành bị cuốn trôi, trong đó có cả thiệt hại về người. Ngay tại Tuyên Quang mình thôi, đã có trên 6 nghìn căn nhà bị ảnh hưởng, với hàng chục căn nhà bị hư hỏng hoàn toàn. Hàng nghìn hộ gia đình buộc phải sơ tán khẩn cấp. 
Bà Mão sửng sốt: 
- Nhiều thế cơ à ông?
- Chưa hết đâu bà ạ.
Rồi ông kể: 
- Này nhé, về hạ tầng thiết yếu đã có 45 công trình thủy lợi, 20 công trình cấp nước sinh hoạt, 64 cột điện bị hư hỏng; nhiều tuyến quốc lộ, tỉnh lộ bị sạt lở, ách tắc. Hệ thống điện, thông tin liên lạc tại một số địa phương bị gián đoạn do gãy đổ cột điện, hỏng đường dây và trạm biến áp. Trong lĩnh vực nông nghiệp, có hơn 6.500 ha cây trồng bị ngập úng, hư hỏng; gần 240 ha ao hồ nuôi trồng thủy sản bị tràn bờ; hàng trăm con gia súc, gia cầm bị cuốn trôi. Nhiều trường học, trạm y tế, nhà văn hóa ở các địa phương cũng bị ngập và hư hỏng. Buồn nhất là đã có người chết và bị thương.
Bà Mão hỏi:
- Vậy thiệt hại cho tỉnh ta lên đến cả nghìn tỷ đấy ông nhỉ?
- Thiệt hại ước tính trên 3.000 tỷ đồng.
Mặc dù bị ảnh hưởng nặng nề do hoàn lưu cơn bão số 10 gây ra, nhưng Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã nhanh chóng bắt tay vào cuộc, khắc phục hậu quả thiên tai để ổn định cuộc sống người dân. Hình ảnh các đồng chí lãnh đạo tỉnh đến các vùng bị lũ càn quét, cô lập để chỉ đạo trực tiếp, kịp thời. Lực lượng Quân đội, Công an đội mưa đến với người dân, cấp phát nhu yếu phẩm cần thiết, giúp dân dọn dẹp nhà cửa… đã khiến ông Mão xúc động, khó quên. Đó là những hình ảnh đẹp, thể hiện tình cảm, trách nhiệm trước nỗi đau, sự mất mát của người dân khi bão lũ đi ngang qua. Rồi các đoàn cứu trợ trong tỉnh, trong nước cũng đến với người dân vùng lũ ở Tuyên Quang, chia sẻ vật chất, tinh thần với họ. Mỗi khi gặp hoạn nạn, tinh thần “một miếng khi đói, bằng một gói khi no” lại được thắp sáng lên, tỏa ấm trong trái tim con người, giúp con người vượt qua khó khăn để chiến thắng thiên nhiên.
Mười mấy cơn bão đã khép lại. Năm 2025 cũng chuẩn bị khép lại. Quy luật của vũ trụ xoay tròn trong bốn mùa. Mỗi mùa đều có đặc tính riêng. Con người cũng xoay tròn trong cái vũ trụ ấy. Con người buộc phải đi qua nắng mưa, đi qua thử thách của thiên nhiên mà tồn tại. Nắm bắt quy luật tự nhiên và cả sự biến đổi của nó để phân tích, đánh giá, lên phương án ứng phó, giúp ta linh hoạt hơn trước sự cực đoan của thời tiết. Như vậy ta sẽ bình tĩnh tránh né, hoặc chí ít là hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do thời tiết gây ra. Đây là bài học đắt giá, được đúc kết trong thực tiễn cuộc sống. Nó giống như mùa xuân, dù nắng nóng gay gắt, hay băng giá, rét buốt thì hoa đào dịp đó vẫn cứ phải nở.
                                                                                         

 T.T