Truyện ngắn của Bàn Minh Đoàn
nước, thấy Bí thư ân tình, niềm nở. Ông Tiếp cũng thân tình: Báo cáo Bí thư. Tôi là Tiếp, Trưởng Ban Tuyên giáo Liên đoàn lao động tỉnh, còn đây là đồng chí phóng viên. Về xã công việc cũng gọn nhẹ thôi, việc chính là cùng phối hợp với xã tìm hiểu để củng cố và nêu cao vai trò của công đoàn cơ sở, giúp cho cán bộ, giáo viên công tác ở vùng cao được đảm bảo để yên tâm công tác… Đường gập ghềnh, xe lại hỏng, về tối phiền Bí thư quá…
- Không sao, không sao.
- Giờ cứ ngồi cả đây, tự rót nước uống nhá. Mình đi làm bữa. Có xâu chuột rồi, bắt thêm con gà to là ổn. - Nói rồi Bí thư đứng dậy giục vợ con cùng vào cuộc. Ông Tiếp cũng bảo chúng tôi cùng giúp sức. Mỗi người một việc, nhoáng cái những con chuột được vặt sạch lông, đưa vào bếp than thui vàng hếnh, gà cũng mổ xong. Sáng đèn thì mâm cơm được đặt vào gian giữa. Chuyện ran khắp ngôi nhà. Bí thư kể chuyện rừng, kể những khó khăn của người ở rừng, việc làm ăn nương rẫy, việc trẻ con đến trường đường xá còn gập ghềnh, các cô giáo ở xuôi lên tinh thần yêu nghề có đấy nhưng cuộc sống của thầy cô còn khó khăn, địa phương tỏ nhưng chưa giúp được nhiều.
Thấu tâm trạng của Bí thư, ông Tiếp khéo léo:
- Đó, đó Bí thư ạ. Đoàn lên đây công tác cũng để tìm hiểu những chuyện đó để thấu tỏ đời sống của địa phương trên tất cả các lĩnh vực để cùng nhau tìm biện pháp khác phục, dần dần từng bước nâng cao đời sống của bà con, nhất là cán bộ, giáo viên từ xuôi lên cắm chốt ở đây…
- Thế thì vui quá. Ngày mai, tôi sẽ dẫn đoàn đi thực tế rồi vào thăm trường học, đoàn cán bộ tha hồ mà nghe những đề xuất của mọi người. Giờ thì cứ say tý đã.

Rượu lại rót đầy, lại cạch. Chuyện càng chảy ra như rượu, say mà thật. Vui đến gần 10h đêm mới tan. Bí thư lại lặn lội đưa đoàn ra Ủy ban ngủ. Đêm ở vùng cao huyền bí, tiếng chim lạ khi xa, khi gần cùng phủ lên giấc ngủ ngon lành.
Mặt giời chưa hảnh đã thấy Bí thư Hầu Mí Sính trước sảnh Ủy ban. Không phải nghi lễ kính thưa kính báo gì cả, Bí thư đưa đoàn đi ăn sáng rồi bắt tay vào công việc ngay. Bí thư dẫn đoàn đi thăm các đồi chè. Chè núi, gốc to nhưng ít búp. Bí thư bảo: Nó thiếu nguồn phân bón đấy. Đường xá vào thôn bản còn gập ghềnh nên khó vận chuyển mà, ruộng nương cây lúa, cây ngô cũng thế chưa năng suất được bao nhiêu… - Cứ thế Bí thư bày tỏ, vừa dẫn vào ruộng vườn, thôn bản vừa báo cáo. Gần trưa thì đoàn về các trường học. Đang vào giờ ra chơi, các cháu nô đùa vui vẻ quanh sân trường, đoàn đi cùng Bí thư không có thông báo trước, các thầy cô tỏ ra lúng túng. Bí thư cười sang sảng:
- Các thầy cô cứ tự nhiên, ta tranh thủ làm việc chút thôi. Nói gọn nhé. Đây là đồng chí Mai Đình Tiếp - Trưởng Ban Tuyên giáo của Liên đoàn Lao động tỉnh cùng cán bộ và nhà báo cùng đi. Nhiệm vụ của đoàn là đi tìm hiểu đời sống của cán bộ, giáo viên ở vùng sâu, vùng xa… Các thầy cô có đề xuất gì thì cứ thẳng thắn, chân thực báo cáo nhé…
Thấy không khí cởi mở thầy Hiệu trưởng thật thà:
- Bí thư Sính thì thấu tỏ rồi còn đoàn các bác, các anh chị thì chưa. Tôi xin thành thật ạ. Về tinh thần dạy và học của thầy trò trong toàn trường khỏi lo, rất nhiệt huyết, nhiều thầy cô còn quên ăn, quên ngủ đến với các cháu ở vùng xa trung tâm vận động gia đình cho các cháu đi học, nhờ vậy sĩ số các lớp rất đảm bảo, các cháu ngoan, chăm học. Có điều trường còn thiếu nhiều thứ, lớp học còn dột trời mưa, chỗ ăn ở của các thầy cũng còn tạm bợ, chưa kiên cố, lương bổng cũng còn bất cập… những tình trạng đó ít nhiều cũng ảnh hưởng đến sự yên tâm của các thầy cô, xã cũng hết mình giúp đỡ đấy nhưng điều kiện chưa thể hoàn hảo một lúc được. Mong đoàn thấu hiểu và đề xuất với trên để trường lớp và anh chị em giáo viên yên tâm hơn ạ. Nói dài nói ngắn nội dung cũng chỉ vậy…
- Vâng, chúng tôi cũng đã được mục sở thị tất cả. Nhiệm vụ của đoàn sẽ ghi nhận và sẽ có đề xuất chi tiết với cấp trên nhưng trước mắt nhà trường cũng phải duy trì những thế mạnh đã có, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương từng bước triển khai những công việc có thể như sửa sang đường xá của các thôn bản, khắc phục những mái nhà còn dột nát để các cháu không bị ướt khi trời mưa, nơi ăn chỗ ở của các thầy cô ở xuôi lên để các thầy cô an tâm công tác. Còn những khó khăn không thể khắc phục đoàn sẽ báo cáo và tuyên truyền chân thực để cấp trên quan tâm sâu sát hơn. Việc tuyên truyền có báo, đài cùng đi đây rồi. Đồng chí Bàn Minh Đoàn nhiệt tình lắm… Mọi đề xuất của các đồng chí sẽ đến tai cấp trên thôi. Tin rằng mọi khó khăn sẽ được khắc phục…
- Phải, rất phải… - Bí thư Hầu Mí Sính hùa vui và tiếng vỗ tay ran khắp sân trường.
Buổi làm việc cũng kết thúc, nắng trưa tràn khắp sân trường. Chia tay các thầy cô, chia tay Bí thư, chiếc xe lại ọc ạch bò đường rừng tiếp tục đến các cơ sở khác. Trên đường về, ngồi trong xe ai cũng tấm tắc khen cách làm việc của ông Tiếp vừa vui vẻ vừa hiệu quả. Ông Tiếp chỉ cười hiền.
Nhiều chuyến đi với ông cánh báo chí chúng tôi rất khoái, khoái vì công việc được xuôi chảy, hiệu quả; khoái vì học được ở ông cách tiếp cận với mọi người vừa giản dị, vừa chân thực nên việc gì cũng dễ. Suốt đời làm việc, công tác ông đã sống như vậy, hình ảnh ông cứ thắm đậm trong lòng mọi người. Ngày về nghỉ hưu ông vẫn sống như thế, vẫn ân tình với đồng nghiệp, với anh em vì thế khi ông mở cái quán trà miễn phí, anh em đương chức, hay đã về hưu đều ghé đến cùng chia sẻ với nhau những kỷ niệm vui buồn và động viên nhau cùng an nhiên, vui vẻ. Tôi cũng hay ghé qua quán trà cùng lý do đó. Nhưng ở đời, sinh lão bệnh tử ai tránh được. Mấy năm qua, ông bị bệnh hiểm nghèo rồi qua đời. Cái quán còn đó nhưng chỉ là kỷ niệm. Mỗi lần tôi qua vẫn thấy cái bàn, ấm nước, cái điếu cày vợ con ông xếp đặt ngay ngắn. Ngắm những đồ vật ấy, tôi càng nhớ ông, với ông tôi luôn tôn kính ông như người cha, người chú, người cán bộ mẫu mực của dân mà mỗi ngày sống mình phải noi theo.
B.M.Đ
Minh họa của Tân Hà
09-02-2026
09-02-2026








