Truyện ngắn của Nguyễn Thế Hòa

mòn khuất dần sau mây. Chỉ khi cuộc họp mặt đã tàn, ông mới rời phiến đá, chậm chậm đi về.
Có một đôi trai gái trẻ, tên Hoa và Thuận cũng đến đây như để đá núi linh thiêng chứng giám cho tình yêu thắm thiết của họ và cầu mong không bao giờ bị chia lìa. Họ nắm chặt tay nhau đi giữa những bộn bề đá núi. Họ chứng kiến không ít những cuộc chia tay ngập ngừng trong nước mắt. 
Khi chiều đã muộn, những bóng người đơn côi lê bước xa xăm trên những con đường về bản. Nhưng ông Pao vẫn ngồi đó. Ông thẫn thờ nhìn quanh, đôi tay gầy vuốt lại tấm khăn thêu đã sờn. Trong khoảnh khắc ấy, họ không nỡ để ông ở lại một mình. Chuyện kể về ông Pao cô độc thì nhiều lắm. Nhưng sự thật đằng sau những cuộc chờ cô đơn đó là gì, Hoa và Thuận rất muốn biêt. Không phải vì tò mò, mà vì trong linh cảm của họ có điều gì đó còn u uất.
 Chờ cho mọi người ra về hết, Hoa và Thuận nắm tay nhau ngồi xuống bên ông Pao, cất tiếng chào hỏi:
- Ông ơi, trời sắp tối rồi, sao ông chưa về. Nhà ông có xa không ạ?
- Xa mà. - Ông Pao ngước ánh nhìn về phía mặt trời sắp khuất sau núi.
- Phía sau núi kia phải không ạ? - Hoa chỉ về con đường ngoằn ngoèo lưng chừng núi hỏi. Ông Pao gật đầu, rồi chậm chậm đứng lên. Đeo chiếc túi vải lên vai. Ông Pao lần tìm xem chiếc khăn thêu đã chắc chắn được cất. Hoa vồn vã, nét mặt thật tươi, và bảo: 
- Bọn cháu cũng về gần đó. Mình cùng về ông nhé.
Chiều buông xuống rất nhanh. Nắng yếu ớt trên những đỉnh núi. Gió vi vút từng cơn. Ba con người, khác thế hệ, họ mang những tâm trạng khác nhau bước đi trên con đường chênh vênh về bản, Nhưng họ nhanh chóng thân quen. Và câu chuyện của ông Pao được gói ghém bấy lâu trong ký ức, nay cứ dở ra từng trang…
* * *
Ngày ấy, Pao mười tám tuổi, là chàng trai mạnh mẽ và đầy ước mơ. Anh có tài thổi sáo, hát hay nhất vùng. Những đêm trăng, tiếng sáo của anh bay qua các triền núi, len vào từng mái nhà, chạm vào những trái tim chưa từng biết yêu. 
Như một định mệnh, trong một phiên chợ quê, anh tình cờ gặp Mỷ. Mỷ không phải người con gái đẹp nhất mà Pao từng gặp. Nhưng ánh mắt của Mỷ trong và sâu thẳm như nước suối đầu nguồn, mái tóc dài đen nhánh. Chỉ một lần gặp, khiến Pao không thể quên. Những đêm trăng, nhớ Mỷ, anh lại lấy chiếc sáo trúc ra thổi. Tiếng sáo của anh khiến bao thiếu nữ trong bản ngây ngất. Nhưng trái tim của anh đã thuộc về một người khác. 
Những lần gặp sau đó, Pao luôn tìm cớ làm quen với Mỷ. Một lần, hai người vô tình cùng chạm tay chọn một chiếc lược sừng. Mỷ bối rối kéo chiếc khăn thêu lên che miệng, đỏ mặt cười e thẹn. Pao cũng không khỏi bối rối, nhưng anh nhanh tay cầm chiếc lược sừng lên bảo:
- Bạn có ưng không, mình mua tặng bạn đó. - Pao cầm chiếc lược tặng Mỷ. 
- Không dám nhận đâu. - Mỷ e thẹn quay mặt đi.  
- Mình tặng bạn thật mà. Chiếc lược này sẽ làm mái tóc bạn đẹp hơn đấy. Bạn nhận đi cho mình vui.
Pao cẩn thận gói chiếc lược vào túi nhỏ rồi tự tay cất vào chiếc túi vải Mỷ đeo bên người. Mỷ cười khúc khích rồi chạy xuống con dốc nhỏ. Dừng lại bên một phiến đá, giấu gương mặt xinh xắn trong chiếc khăn thêu quàng trên vai. Pao chạy theo Mỷ xuống con dốc. Cuộc dùng dằng, ngượng ngùng tạo nên một khoảnh khắc tình tứ thật đẹp in vào bóng núi.
Một cái chạm tay rất nhẹ, nhưng đủ để mở ra một đời. Những ngày sau đó, họ tìm đến nhau. Những thẹn thùng ban đầu cứ dần tan theo tiếng sáo trúc. Núi rừng lặng nghe hơi thở nồng nàn của hai người yêu nhau. Pao thổi sáo. Mỷ nhẩm hát theo. Đá núi như mềm lại dưới chân họ. Mây trắng bồng bềnh quấn quýt trên những ngọn đá xám dựng đứng. Những tiếng yêu thương thầm thì thấm vào từng thớ đá.  
Mối tình trong sáng như trăng rằm, tưởng chừng không gì ngăn cách. Nhưng núi không chỉ có gió và mây. Núi còn có những luật lệ cũ, những điều không ai nhìn thấy, nhưng lại nặng hơn đá. Hôm nay, Pao đã chờ Mỷ ở điểm hẹn này từ khi trăng mới nhú trên đỉnh núi kia. Trăng vô tình lẩn khuất vào mây, trôi dần về phía núi xa mờ. Bóng dáng người con gái đã chiếm trọn tình yêu của anh vẫn không thấy đâu. Pao thẫn thờ tựa lưng vào đá. Tiếng sáo lạc vào gió núi. Từng bước chân nặng như đeo đá liêu xiêu vào đêm. Điều gì đã xảy ra với Mỷ? Hàng trăm câu hỏi bủa vây tâm trí Pao. 
Đêm đó, ở ngôi làng bên, cách con suối nhỏ và một quả núi, Mỷ vùi mặt vào chăn, nước mắt ướt đầm tấm khăn thêu mà cô luôn mang trên người. Cánh cửa gỗ khóa chặt. Ngoài kia, chỉ có tiếng gió thổi não nề trên mái hiên. Trong đầu Mỷ, văng vẳng tiếng người cha như mũi dao xuyên vào xương thịt: “Tao đã đồng ý gả mày cho người buôn giàu có rồi. Tuần sau họ sẽ mang nhiều tiền, bạc trắng đến cưới mày về. Còn thằng Pao, mày với nó khác họ, khác con ma không lấy nhau được…”.   
Nghĩ đến những lời cha nói, Mỷ run sợ và đau đớn. Cô lén bước tới cánh cửa gỗ khóa chặt. Bất lực trước cái khóa sắt lạnh lẽo, Mỷ đành ôm mối hận vào tim. Trong đêm đen, Mỷ nghĩ cách trốn khỏi nhà để tìm gặp lại Pao. Mỷ nghĩ nhiều lắm. Chắc giờ này Pao cũng đang mong gặp Mỷ lắm. Suốt cả đêm, Mỷ không sao ngủ được. Đôi mắt trong và đen cứ nhòa đi. Hình ảnh Pao chập chờn dưới bóng núi cứ hiển hiện trong đầu Mỷ…
Trời vừa tờ mờ sáng, cánh cửa đã mở toang. Mỷ rón rén bước qua. Ngoài sân cha Mỷ đã ngồi đó từ khi nào. Một tay cầm con dao quắm, một tay cầm khúc gỗ đẽo hình người, dán giấy đỏ. Cha Mỷ ngước đôi mắt đục đục, nghiêm nghị nói từng câu:
- Mày chuẩn bị theo tao lên núi kia để cúng con ma núi. 
Mỷ không dám cãi lời. Nước mắt cô rơi ướt đầm mái tóc đen đang xõa trên gương mặt mệt mỏi. Thế là hết thật rồi. Con ma núi của dòng họ sẽ buộc chặt linh hồn cô vào lời nguyền của đá. Nếu Mỷ không làm theo sự sắp đặt này, ma núi sẽ hại cả nhà Mỷ. Nghĩ đến đó, Mỷ đổ sụp xuống góc sân. Cha Mỷ đứng phắt dậy, vung con dao quắm chém mạnh vào đất, gằn lên từng tiếng: - Đi thôi.
Mỷ lê bước theo sau cha. Đá núi ướt lạnh. Vài lần Mỷ trượt ngã lăn như hòn đá rơi xuống khe núi. Mỷ kiệt sức gục xuống bên khối đá xám xịt. Ý thức cô hoàn toàn biến mất. Những gì diễn ra sau đó, Mỷ không hay biết. Khi tỉnh lại, Mỷ thấy khúc gỗ cha đẽo có dán mảnh giấy đỏ đặt bên khối đá lớn. Mỷ nhớ lại, mẹ từng kể rằng, khi bị nhà chồng bắt về đây, bà buộc phải thề không bao giờ được bước qua lời nguyền đó.
Trở về, Mỷ khóc dòng ba ngày ba đêm. Phía bên kia núi, tiếng sáo của Pao đêm đêm vẫn cất lên nghẹn ngào, nức nở như lời trách móc. Đến đêm thứ tư, nhân lúc cha không canh chừng, Mỷ lao vào bóng đêm, vượt qua bao đá núi nhọn sắc. Cô nhằm hướng tiếng sáo đang ngân lên những lời thở than mà cắm đầu chạy. Cô không biết mình đã chạy bao lâu. Khi chỉ còn vài bước chân là đến nơi hai người từng hò hẹn. Mỷ gào lên trong tiếng nấc: Anh Pao. Rồi cô ngã gục ngất lịm. Pao nhảy vội qua tảng đá lớn, lao tới ôm chầm lấy Mỷ. Giọng anh lạc đi: Mỷ ơi, Mỷ ơi, Pao đây. Em tỉnh lại đi, anh ở đây rồi.
Mỷ tỉnh lại, cô ngỡ mình vừa trải qua cơn mơ. Cô nắm chặt bàn tay rắn chắc rồi ngã vào lòng Pao, thổn thức. Nước mắt hai người mặn chát hòa vào nhau. Núi rừng chết lặng, đá xám lặng câm. Chỉ còn đôi trái tim đau khổ chung một nhịp đập. Định mệnh đã cướp đi tình yêu của họ. Mỷ kể lại cho Pao nghe từng khoảnh khắc,  những nỗi đau giằng xé. Cô không muốn sống nữa, nhưng làm vậy, ma núi sẽ hại chết cả họ.   
Nghe chuyện của Mỷ, Pao biết rằng anh đã mất Mỷ. Đêm nay là đêm cuối cùng hai người còn bên nhau. Mai đây, Mỷ sẽ đi lấy chồng ở một nơi xa xăm. Lỗi không phải do Mỷ gây nên. Lỗi do con ma núi và lời nguyền của đá gây nên. Pao và Mỷ là nạn nhân của những lời nguyền như thế. Nước mắt đã cạn khô. Mỷ và Pao tựa vào đá núi. Họ không muốn lãng phí thời gian. Họ không thể khóc mãi. Mỷ ngước đôi mắt to tròn, nhìn sâu vào mắt Pao. Cô cởi chiếc khăn thêu, quàng lên vai Pao và bảo:
- Em tặng anh chiếc khăn này. Anh hãy luôn giữ lấy để em luôn được bên anh. Còn đây là chiếc lược sừng anh tặng, em sẽ luôn mang theo mình. Nhớ anh, em sẽ cài lên tóc, để lúc nào em cũng như đang ở bên anh.   
  Pao hôn lên mái tóc của Mỷ. Anh cố nén những giọt nước mắt. Ôm chặt Mỷ trong vòng tay, Pao ngửa mặt lên trời cao than rằng:
- Đời này, kiếp này, ta không thể về chung một nhà. Nhưng anh sẽ không bao giờ quên từng giây phút ta bên nhau. Mai đây em lấy chồng nơi ấy, nếu còn nhớ thì trở về nơi này, con đường này để anh biết rằng cuộc sống của em vẫn tốt. 
Pao nắm tay Mỷ cùng đặt lên phiến đá. Họ bên nhau lặng im. Nhưng ai cũng hiểu những điều không cần nói thành lời. 
Đêm đặc quánh vào đá. Gió từng cơn buốt giá. Nhưng họ không thấy lạnh. Hơi ấm tình yêu cuộn chặt lấy họ. Giữa mênh mông màn đêm, tiếng của đá núi như những lời thở than vô định. Đôi con người đau khổ, quấn vào nhau quên thời gian. Trên những ngọn cây cao, tiếng chim báo một ngày mới đang đến. Bất chợt, từ trong sương mờ, những bóng người đang lao về phía họ. Đầu óc Mỷ bỗng tối sầm. Những bàn tay lạnh vô hồn nắm lấy vai Mỷ kéo đi trong giận dữ. Mỷ lảo đảo bước theo như cái xác không hồn. Một người họ hàng nhà Mỷ, giơ cây gậy gỗ chỉ vào mặt Pao quát mắng, đe dọa. Pao cứ đứng đó, chết lặng như một khối đá. Bóng Mỷ khuất xa dần vào sương lạnh… 
Thời gian nặng nề trôi qua trong tâm thức Pao. Một năm, hai năm, rồi nhiều năm sau đó, Pao vẫn đến nơi phiến đá mà lần cuối cùng họ bên nhau. Pao chờ. Anh  không còn nhớ đã chờ Mỷ ở đây bao nhiêu năm rồi. Còn Mỷ, từ ngày đó cũng bặt tăm, không ai còn nhìn thấy nữa… 
 Nghe câu chuyện của ông Pao, nước mắt Hoa cứ tuôn rơi. Thuận bùi ngùi quàng tay lên đôi vai đang run lên của Hoa an ủi. Nắm chặt tay nhau, nhìn sâu vào mắt nhau. Họ hiểu. Bởi họ cũng từng có thể trở thành một câu chuyện khác của Khâu Vai. Nhưng họ đã vượt qua. Chọn cách giữ lấy nhau. 
Nhưng mỗi lần nhớ lại câu chuyện của ông Pao, Hoa và Thuận cứ thắc mắc, không hiểu tại sao, qua bao nhiêu năm, người ấy không trở lại, mà ông Pao vẫn chờ đợi? Tại sao ông Pao không đi tìm, tại sao Mỷ không giữ lời hẹn, tại sao?
Chuyện về người đàn ông tên Pao, hàng chục năm bền bỉ chờ đợi người yêu, được kể lại, chứa đựng sự huyền bí về một cuộc tình định mệnh. Họ bảo rằng, hồi ấy, Mỷ bị một người buôn giàu có cướp mất, Từ đó, Pao mang theo nỗi đau lang thang khắp các đỉnh núi của miền đá này. Rồi ông vượt qua những ngọn núi cao chót vót và sống cô độc, không vợ con trong một thung lũng nhỏ. Cũng có người kể rằng, ông đã đi tìm Mỷ nhiều năm, nhưng không biết Mỷ ở đâu. Cũng có người nói rằng, Mỷ đã ăn lá ngón…  
Tiếc cho mối tình đẹp, dở dang. Thương một người đàn ông dám hy sinh bản thân, để người mình yêu trả ơn nghĩa sinh thành và mong Mỷ được hạnh phúc. Hoa và Thuận tin rằng, sự hy sinh của Pao, của Mỷ để ngày nay những đôi lứa yêu nhau bước qua lời nguyền của đá. Họ thấy mình có nghĩa vụ phải tìm ra câu trả lời vì sao… để ông Pao thấy nhẹ lòng và được giải thoát. 
Sau nhiều ngày lặn lội, tìm kiếm thông tin về Mỷ, Hoa và Thuận thắt lòng, khi biết, Mỷ đã trải qua một cuộc đời đau khổ. Người chồng của Mỷ, một kẻ nghiện ngập và sa đọa. Hắn bắt Mỷ hầu hạ như nô lệ. Mỷ như con chim nhốt trong lồng câm lặng và vô vọng. Mỷ sống mà như đã chết. Quá đau khổ, Mỷ trốn khỏi nhà, lang thang trên núi. Dân làng thương xót cuộc đời bất hạnh của Mỷ, đã kêu nhau tìm. Tiếng gọi Mỷ ơi dội vào đá núi, vọng lại những lời ai oán. Mỷ không bao giờ còn trả lời được nữa. Mỷ đã nằm bất động trên một phiến đá lớn. Chiếc lược sừng cài trên tóc. Nắm lá ngón vẫn còn trọng miệng…
Mỷ đã chết. Không phải vì Mỷ đã quên. Thân xác Mỷ đã về với cát bụi, nhưng linh hồn Mỷ thì trở về nơi tình yêu trường tồn cùng Pao…  
Hoa và Thuận đứng rất lâu trước ngôi lán nhỏ liêu xiêu của ông Pao. Họ không còn nước mắt để khóc. Chỉ thấy một khoảng trống rất sâu. 
- Chúng ta có nên nói cho ông Pao biết không? - Thuận hỏi. Hoa lắc đầu:
- Ông ấy đã sống bằng hy vọng. Đừng lấy nó đi…
Trải qua những thời khắc đau xót, khó quên, Hoa không còn nhìn phiên chợ như trước. Cô thấy những cuộc chia tay vẫn lặp lại. Những ánh mắt không dám giữ nhau. Những bàn tay buông xuống, không phải vì hết yêu, mà vì họ không đủ can đảm. Và đâu đó, trong những gương mặt trẻ, Hoa thấy bóng dáng của chàng trai Pao năm xưa.
Một buổi chiều cuối phiên chợ Khâu Vai, Hoa lặng lẽ bước đến nơi phiến đá,  ông Pao vẫn ngồi đó. Ông hướng ánh mắt lên bầu trời xanh, nhìn áng mây trắng như bông, nhẹ bẫng, thầm thì gọi tên Mỷ. Chiếc khăn thêu Mỷ tặng, ông luôn nâng niu và khoác lên vai mỗi lần tới đây. Sau vài phút lắng lại, Hoa cất tiếng gọi nhỏ:
- Ông Pao ơi! Cháu không muốn nơi này… chỉ là nơi chờ đợi vô vọng. 
Ông Pao ngẩng lên nhìn Hoa. Dù không nói lời nào, nhưng trong sâu thẳm đôi mắt ông như muốn nói rằng: đá núi đã hiểu được tấm lòng ông. Trời xanh đã nghe rõ tâm nguyện của ông, để “Lời nguyền của đá” sẽ không còn ràng buộc những trái tim yêu đương. Họ sẽ can đảm bước qua lời nguyền để tình yêu trọn vẹn.
Cả không gian như ấm lại, gió núi mang theo mùi cỏ khô và hơi ấm từ đá. Ông Pao nhìn về xa xăm. Ánh mắt ấy, lần đầu tiên, không chỉ nhìn về quá khứ. 
* * *
Những phiên chợ Khâu Vai vẫn diễn ra hàng năm. Phiến đá xám mà ông Pao vẫn ngồi, nay bỗng chuyển sang màu xanh nhạt. Họ cho rằng, Khâu Vai đã đổi vận. Giờ đây người ta đặt tên cho phiến đá đó là “đá chờ”. Nhưng có điều gì đó đang âm thầm đổi khác.
Ít hơn những cuộc chia tay.
Ít hơn những ánh mắt buồn lặng lẽ.
Và nhiều hơn những người nắm tay nhau cùng đi.
Hoa và Thuận vẫn trở lại nơi đây mỗi năm.
Họ đứng trước phiến đá chờ.
Không còn buồn.
Chỉ lặng lẽ như đang nghe một câu chuyện cũ đã khép lại. 
Tiếng gió từ khe núi thổi qua. Nhẹ như một tiếng sáo bay bổng. Không còn da diết, oán than. Chỉ còn bình yên, làm mềm đá núi Khâu Vai.

Tháng 3 năm 2026
N.T.H