Truyện ngắn của Mai Thái Sơn

Nửa đêm, mọi người đang chìm trong giấc ngủ. Bỗng tiếng kẻng báo động gõ liên hồi. Tiếng máy bay rít chói tai như xé toạc bầu trời. Tiếng bom nổ đinh tai, nhức óc. Mặt đất nghiêng ngả. Từ lán bên chạy sang, y tá trưởng hét lên:
- Mọi người dậy ngay, máy bay Mỹ ném bom vào khu vực trạm.
Cúc vùng dậy. Bên ngoài, tiếng còi rít lên, tiếng chân chạy huỳnh huỵch. Không gian nồng nặc mùi thuốc súng. 
Đứng giữa sân, giọng bác sĩ trưởng trạm đanh lại:
- Mọi người khẩn trương đưa thương binh vào hang đá. Đội bảo vệ tập trung dập lửa, đào bới tìm kiếm, cứu chữa người bị nạn.
Khoác túi thuốc lên vai, Cúc ba chân bốn cẳng vọt sang lán thương binh.
Nằm sát chiến trường, trạm phẫu thuật tiền phương là mục tiêu ném bom của máy bay Mỹ. Núi đá và rừng cây trở thành lá chắn thiên nhiên bảo vệ họ. Ánh đèn pin loang loáng, các thầy thuốc người khiêng cáng, người dìu thương binh vào hang đá. Nghe tiếng kẻng báo yên, mọi người lại lục đục khiêng, dìu thương binh về lán.
Gần sáng, đi vòng một lượt kiểm tra các giường bệnh, y tá Cúc về lán nghỉ. Mọi hôm cứ đặt người xuống sạp nứa mắt Cúc đã díp lại. Vậy mà hôm nay hai mắt cứ chong chong. Vừa tròn 18 tuổi, đất nước có chiến tranh, cô viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Sau khóa huấn luyện tân binh, Cúc tiếp tục học một khóa y tá thời chiến. Kết thúc khóa học, cô được điều vào trạm phẫu thuật tiền phương, nơi cấp cứu, điều trị thương, bệnh binh ở chiến trường.
Trước ngày đi B, những người lính khoác áo blouse biết khó khăn gian khổ chờ mình ở phía trước. Vào chiến trường, họ mới thấu hiểu điều kiện thực tế ở đây khắc nghiệt vô cùng. Ngày đầu đến đây Cúc gặp một ca mổ, bệnh nhân rơi vào nguy kịch. Bên chiếc bàn mổ được ghép từ tre rừng phủ vải trắng, các bác sĩ, nhân viên y tế tập trung cao độ để giữ mạng sống cho người bệnh đang ở lằn ranh sinh tử. Bỗng bên ngoài tiếng máy bay gầm rú. Tiếng bom rơi, đạn nổ. Điện tắt phụt. Hang đá tối om. Phảng phất mùi thuốc, mùi máu và mùi khai nước tiểu. Trong ánh đèn dầu lờ mờ, ca mổ lại được tiếp tục. Kíp mổ, ai cũng đẫm mồ hôi. 
 Chiến tranh ác liệt. Có ngày trạm phẫu thuật tiền phương tiếp nhận cả trăm thương binh. Gian khổ, thiếu thốn, hiểm nguy, Cúc vẫn hết lòng, tận tụy chăm sóc người bệnh. Lắng nghe, chia sẻ nỗi đau của bệnh nhân, động viên họ tự tin chiến thắng bệnh tật, Cúc nhận được sự tin tưởng của thầy thuốc và bệnh nhân. Có những thương binh nặng, mất nhiều máu, trong cơn mê sảng cứ khóc ròng gọi mẹ. Nghẹn lòng, cô y tá nước mắt ướt đẫm gò má, ôm các anh vào lòng, cất tiếng hát ru. 
Bên cửa sổ, Cúc trầm ngâm nhìn trời mưa. Gương mặt đượm nét ưu tư. Vào mùa mưa, Trường Sơn mưa triền miên. Hàng tháng trời núi rừng trắng xóa trong màn mưa. Nhưng tiếng máy bay vẫn vè vè trên đầu. Những ngày kinh nguyệt thực sự là nỗi thống khổ của chị em phụ nữ. Những bộ quần áo ẩm, ám khói và hôi hôi ấy làm chị em ngứa ngáy, khó chịu trong người. Rừng sâu, mưa nắng thất thường, muỗi đốt, vắt cắn. Bệnh sốt rét hoành hành, bào mòn thân gái mỏng manh, hủy diệt hồng cầu. Chị em ai cũng da xanh tái, tóc rụng, môi thâm. Bom đạn kẻ thù vung vãi suốt đêm ngày, đơn vị ngày nào cũng có người vĩnh viễn ra đi. Không chỉ ra đi vì bom đạn kẻ thù, những cơn sốt rét cũng cướp đi sinh mạng họ. Ác liệt, gian khổ vậy mà họ vẫn sống lạc quan, tin vào ngày chiến thắng. 
Hường vỗ vai Cúc, nắc nẻ cười:  
- Sao ngẩn ngơ vậy, lại tương tư anh lính nào rồi?
Cúc lắc đầu quầy quậy: 
- Không phải đâu, em trăn trở trên chiến trường nhiều chị em bị sốt rét, da tái, môi thâm, tóc rụng, thương quá.  
Vuốt mái tóc thưa mỏng Hường rầu rĩ thở than:
- Đàn bà khổ rứa đó, phải giữ được nhan sắc mới lôi cuốn đàn ông. Như mi đẹp gái, hát hay, làm nhiều anh lính đẹp trai trồng cây si ngoài cửa lán. Tau to béo, thô kệch thế này mai sau về địa phương, tuổi đã cứng lại xấu mã thì chẳng ai rước.  
- Vùng biên giới Việt Lào quê chị có loại thuốc nam chữa được bệnh này không?    
Nhíu mày gõ tay vào trán, Hường gật đầu:
- Mi nói tau mới nhớ. Hôm nọ vào sâu trong khu rừng bên kia suối tìm rau rừng, tau thấy vô vàn cây hà thủ ô, cây này vừa chữa được sốt rét, lại đen tóc, đỏ da thắm thịt.
Cúc mừng rỡ ôm lấy chầm Hường:
- Tốt quá, mai kia ngớt mưa em xin phép trạm trưởng cho chị em mình vào rừng lấy hà thủ ô.
Sau những ngày mưa, ánh nắng bừng lên khắp núi rừng. Đất rừng ngùn ngụt bốc hơi đẫm mùi lá mục. Dẫm lên thảm lá khô, hai chị em len lỏi xuyên rừng. Mắt họ sáng lên, cây hà thủ ô nhiều vô kể. Chỉ hơn một giờ, hai chị em đã lấy được hai ba lô đầy. Trời bỗng nhiên tối sầm. Mưa to, gió thổi mạnh. Nhìn thấy hang đá lấp ló dưới chân núi, hai chị em chạy đến trú mưa. Lấy dao chặt mấy cành cây che cửa hang, Hường bỗng rú lên, chân tay bủn rủn, người lạnh toát. Cô ôm chặt lấy người bạn. 
- Cúc ơi, sợ quá, trong này có bộ xương người.
Lấy hết can đảm, Cúc lại gần. Lờ mờ trong hang đá, một bộ xương người. Bên cạnh bộ xương là đôi dép cao su và một khẩu súng AK han gỉ. Cúc trấn an bạn:
- Đừng sợ, chắc đây là hài cốt một đồng đội đã hy sinh từ mấy năm trước. 
Cúi đầu, chắp tay trước hài cốt đồng đội, nét mặt nghiêm trang, hai cô gái rì rầm: 
- Xin đồng chí yên tâm, chúng tôi sẽ về báo cáo đơn vị cho người đến đây quy tập hài cốt đồng chí.
Hôm sau, Cúc cùng anh trợ lý chính trị và đội bảo vệ vào rừng. Anh trợ lý chính trị tỉ mỉ ghi thời gian, địa điểm tìm thấy hài cốt liệt sỹ và những vật kèm theo vào sổ. Họ cẩn trọng bọc hài cốt vào một tấm vải đưa về an táng tại nghĩa trang tạm thời của trạm phẫu thuật tiền phương.
*  *  *
Nửa tháng nay, đường tiếp tế thuốc và vật tư y tế từ hậu phương vào bị gián đoạn. Các loại thuốc quý hiếm chỉ được dành cho cấp cứu và điều trị thương binh nặng. Bệnh thông thường được thay thế bằng thuốc nam. 
Bị thương nặng trong một trận đánh vào cứ điểm địch, anh đại đội trưởng đặc công tự nguyện xin gây tê tại chỗ, nhường thuốc gây mê cho đồng đội. Khi bác sĩ mổ bụng, khâu vết thương, Khang cắn răng chịu đau, mồ hôi ướt đầm gương mặt cương nghị. Mỗi khi Cúc vào lán chăm sóc thương binh, Khang ngồi tựa lưng vào vách lán, mắt không chớp nhìn như nuốt gương mặt xinh đẹp, dịu hiền của cô y tá.
Đầu tuần, trạm tiếp nhận một thương binh nặng. Sau vài phút hội chẩn, bác sĩ trạm trưởng quyết định mổ gấp mới hi vọng cứu sống bệnh nhân. Nhưng nhóm máu cùng loại bệnh viện không còn. Nghe tin, nhân viên trạm và nhiều bệnh nhân xin được tiếp máu. Cuối cùng chỉ có y tá Cúc và bệnh nhân Khang cùng nhóm máu. Bệnh nhân mất máu nhiều, lượng máu của Cúc vẫn không đủ. Chẳng còn cách làm khác, Khang cũng được lấy máu. Hiến máu xong, nằm nghỉ một lúc khi đứng dậy Khang hoa mắt, chóng mặt, lảo đảo. Cúc vội chạy lại đỡ anh ngồi xuống. Ấy vậy mà anh chàng láu lỉnh vẫn không bỏ lỡ cơ hội tiếp cận người đẹp:
- Cô y tá xinh đẹp ơi, những người cùng nhóm máu dễ nên duyên lắm.
Cúc đỏ mặt, ngượng ngập cười:
- Được kết thân với C trưởng đặc công dũng mãnh, mưu trí, chân tình với đồng đội thì may mắn cho em quá.
Cuối chiều, tiếng kẻng báo động khua vang. Không gian vang tiếng máy bay gầm rú. Tiếng súng, tiếng bom rung chuyển đất trời. Chẳng quản hiểm nguy, các thầy thuốc đội bom đưa bệnh nhân vào hang đá. Giữa khói bụi mịt mù, Khang khập khiễng lao đến nhà vệ sinh, nơi một bệnh nhân nặng vừa mở cửa bước ra. Một quả bom nổ gần, sức ép hất văng Khang lên cao rồi rơi xuống đất. Anh lảo đảo đứng dậy, lấy hết sức dìu một thương binh nặng vào hầm trú ẩn. Khoác túi cứu thương Cúc lao tới:
- Đồng chí, máu chảy ra nhiều hãy ngồi im để tôi băng bó vết thương.
Nén đau, người đàn ông xua tay, giọng dứt khoát:
- Tôi không sao, cô băng bó cho đồng chí ấy trước.
Nghe các bạn đồng đội đến thăm anh, kể về người đại đội trưởng đặc công dũng cảm, táo bạo, cô thầm phục anh hơn. Đôi mắt họ chạm nhau. Giữa cảnh hoang tàn, khói lửa, ánh nhìn ấy sáng rực, kiên cường đến lạ. Tim Cúc khẽ run lên, vừa cảm phục vừa xao xuyến. Buổi chiều gặp Khang bên suối, cô y tá trẻ nửa giận nửa thương:
- Anh liều lĩnh quá, coi thường cả mạng sống của mình, bị thương nặng nhưng vẫn cố chịu đau không cho em cứu chữa.
Khang lắc đầu cười, nụ cười rắn rỏi:
- Ai chẳng muốn sống để ngày hòa bình về quê hương gặp cha mẹ, người thân. Nhưng trạm thiếu thuốc, tôi vẫn chịu đựng được hãy dành thuốc để cứu chữa cho những người nặng hơn.
Cúc lặng im. Trong lòng cô, một ngọn lửa nhỏ bắt đầu nhen lên. Chiến tranh ngày càng ác liệt, ngày nào bệnh viện dã chiến cũng căng mình đối phó với máy bay địch đến ném bom, bắn phá. Nhưng cũng chính trong những ngày ấy, tình cảm giữa hai người âm thầm lớn dần.
Khang được ra viện. Nhưng mỗi khi có dịp, anh lại vượt hơn chục km đường để gặp người con gái mà lòng anh yêu thương.
Đơn vị đặc công hành quân về phía Nam. Đến gặp người yêu, thời gian gấp rút, Khang vừa đi vừa chạy. Run rẩy nắm tay nhau dưới gốc cây săng lẻ, Khang bồi hồi: 
- Đất nước hòa bình, nếu còn sống nhất định anh sẽ lên xứ Tuyên để gặp em. 
Cúc nghẹn ngào, nước mắt lăn dài trên má:
- Dù sông cạn, đá mòn em sẽ vẫn mãi chờ anh. Đừng quên nhau, anh nhé.
Những giây phút ngọt ngào, hạnh phúc bên nhau quý giá vô cùng, họ thẫn thờ nắm chặt tay nhau, chẳng muốn rời xa.
*  *  *
Tháng 4 năm 1975, chiến tranh kết thúc. Cả nước vỡ òa niềm vui thống nhất. Hoàn thành nhiệm vụ ở chiến trường, lòng thanh thản Cúc khoác ba lô trở về quê. Ở ngôi nhà thân yêu, cha mẹ và các em đang ngóng chờ cô.
Giương kính chăm chú đọc kỹ hồ sơ xuất ngũ, vẻ mặt hài lòng ông Chủ tịch xã gật đầu cười:
- Cháu sang phòng bên uống nước chờ lãnh đạo xã hội ý một lúc. 
Đón chén nước từ tay cô văn thư, Cúc phân vân. Không biết lãnh đạo xã có ý kiến gì về mình. Nghe tiếng gọi, cô hồi hộp đi sang.
Bắt tay cô gái, giọng ông Chủ tịch trịnh trọng:
- Thường trực đảng ủy, Ủy ban xã nhất trí để đồng chí đến nhận công tác tại Trạm Y tế xã.
Bác Bí thư Đảng ủy xã ngồi bàn bên gật gù:
- Ngoài tiền tuyến cháu đã lập được nhiều thành tích xuất sắc. Hiện nay, ông y sĩ Trưởng trạm và bà hộ lý đều sắp đến tuổi nghỉ hưu. Năm tới khi Trường Trung cấp Y tế tỉnh tuyển sinh, xã sẽ cử cháu đi học dài hạn nâng cao trình độ chuyên môn để về phục vụ Nhân dân trong xã.
Cúc cười bẽn lẽn: - Cảm ơn các bác, cháu sẽ cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc sức khỏe Nhân dân không phụ lòng tin của lãnh đạo xã.
 Xinh đẹp, đảm đang cô y tá làm say lòng trai làng. Nhưng Cúc lắc đầu từ chối, trót hẹn với người phương xa. Sáu tháng rồi một năm dài đằng đẵng đi qua, cô gái vẫn đơn lẻ đi về. Bao lá thư gửi đi nhưng chẳng có hồi âm. Từng ngày, đau đáu nhìn con đường rẽ vào làng, Cúc khắc khoải chờ mong. 
Năm sau, Cúc xuống thị xã tỉnh lỵ học Trung học Y tế. Ngày nghỉ, đón xe xuống Trung du, cô tìm vào một xóm nhỏ nằm ở ngoại ô thành phố. Đứng trước ngôi nhà gỗ lợp ngói ẩn dưới bóng cây, Cúc thoáng chần chừ rồi gõ cửa. Một người đàn bà trung niên gương mặt phúc hậu ra mở cửa. Nghe tiếng khách, người chồng từ dưới bếp đi lên. Cúc sửng sốt. Người đàn ông có nhiều nét giống Khang, trán cao, mũi thẳng, mắt sắc. Rót nước mời khách, chủ nhà ngỡ ngàng nhìn người khách lạ. Cô gái trạc hai nhăm, hai sáu tuổi, dáng người thon thả, gương mặt ưa nhìn, ăn vận giản dị.
- Xin lỗi, cô là…? - Chưa biết khách là ai, chủ nhà buông lời thăm dò.
Hiểu ý, người khách đặt chén nước xuống bàn, nở nụ cười thân thiện:
- Em là Cúc, quê Tuyên Quang hồi ở trong chiến trường có quen biết anh Khang.
Vừa nghe khách nói, chủ nhà há miệng cười, nhe bộ răng sỉn ám khói thuốc lào:
- Trời ơi! Cô Cúc, thật quý hóa quá. Ngày trước hồi mẹ tôi còn sống, lần nào viết thư về cho mẹ và anh chị, chú Khang đều nói đến cô. Chú ấy hẹn ngày hòa bình, sẽ đưa cô về giới thiệu với mẹ và gia đình. 
Mân mê chén nước trên tay, Cúc rụt rè:
- Chúng em bặt tin nhau đã lâu. Hôm nay em đến đây xin gia đình cho biết thông tin về anh Khang.
Không khí chợt trầm xuống. Vợ chồng chủ nhà kín đáo nhìn nhau. Người chồng đắn đo cân nhắc từng lời:
- Không lâu sau ngày giải phóng miền Nam, đơn vị đặc công của chú Khang lại tiếp tục hành quân sang Căm Pu Chia. Trong một trận chiến đấu, chú ấy bị thương rất nặng, hiện đang điều trị ở một Quân y viện phía Nam.  
Cô gái chợt ôm mặt khóc. Tiếng khóc buồn bã, xót xa, day dứt.   
Xuống sân bay, tay xách nách mang, Cúc gọi xe về Quân y viện. Vào khu điều trị, cô gái lặng người, Khang xanh xao gầy gò nằm thiếp trên gường bệnh.
Mời quà, trò chuyện hồi lâu với các bệnh nhân trong phòng, Cúc đến gặp bác sĩ trưởng khoa:
- Thưa bác sĩ, tôi là người nhà của thương binh Lê Công Khang giường 19 mới từ miền Bắc vào chiều nay. Xin bác sĩ cho biết tình trạng bệnh tật của anh ấy. 
Mở máy tính, ông bác sĩ chậm rãi: 
- Bệnh nhân Lê Công Khang bị nhiều vết thương chiến tranh, trong đó có các vết thương nặng, rất dễ bị hoại tử hoặc nhiễm trùng. Bệnh viện đã lấy ra mấy mảnh đạn ở ngực và chân, nhưng vẫn còn một mảnh găm vào gần sọ não chưa gắp ra được. Gần đây, bệnh viện được bổ sung nhiều máy móc, thiết bị y tế hiện đại, điều đó sẽ giúp chúng tôi tiếp tục nghiên cứu hội chẩn chuyên sâu để điều trị thành công ca bệnh hiểm hóc này. Điều quan trọng lúc này là gia đình làm tốt công tác tư tưởng cho bệnh nhân. 
Suốt chiều, Cúc lặng lẽ ngồi bên người yêu, nhẹ nhàng lấy khăn lau mặt, lau người anh. Chập tối, Khang khẽ mở mắt. Cúc cúi xuống dịu dàng, âu yếm:
- Em bón cháo, gọt hoa quả cho anh ăn nhé! 
Người thương binh mệt mỏi lắc đầu:
- Cơ thể thường xuyên đau nhức, miệng đắng ngắt, tôi không thiết ăn uống gì, xin cô để cho tôi yên.
Tay cầm bát cháo nóng Cúc nài nỉ: 
- Anh phải cố ăn lấy vài thìa cháo, mấy miếng hoa quả thì mới mau hồi phục. 
Dỗ dành mãi, Khang cố ăn được mấy thìa cháo rồi thiu thiu ngủ. Mắt díu lại, lưng đau nhừ, Cúc gục đầu xuống thành giường, ngủ thiếp đi. 
Ánh nắng mong manh vương trên vườn hoa bệnh viện. Trên ghế đá, người đàn ông ốm yếu, gầy gò ôm ngực ho sù sụ: 
- Tôi mang thương tật đầy người, đau đớn mệt mỏi kéo dài, tính khí thất thường, tình cảm khô cứng, chẳng muốn tiếp xúc với ai. Cảm ơn cô đã lặn lội đường xa vào thăm. Bây giờ về đi, chúng ta chia tay nhau từ đây, tôi không oán trách cô đâu. 
Cô gái ngồi bên lắc đầu quả quyết: 
- Không! Yêu nhau hai ta đã thề cùng nhau đi suốt cuộc đời, dù sông cạn đá mòn, khó khăn gian khổ thế nào đi nữa, em không bao giờ thay lời. Anh biết không, em đã trao đổi với bác sĩ trưởng khoa, Quân y viện vừa được bổ sung nhiều máy móc, thiết bị y tế hiện đại, các thầy thuốc sẽ nghiên cứu hội chẩn chuyên sâu để điều trị thành công căn bệnh của anh. Chúng ta cùng cố lên.
Sáu tháng sau, Khang lên bàn mổ. Bên ngoài Cúc đứng ngồi không yên. Ca mổ thành công, niềm vui vỡ òa, miệng cô gái cười mà nước mắt ứa ra.
An dưỡng một thời gian, Trung tá Lê Công Khang phục viên. Sau ngày cưới, một ngôi nhà xinh xắn và ấm cúng được dựng lên bên bờ sông Lô.

M.T.S