Truyện ngắn của Đinh Minh Sơn

tôi cả đấy nhưng chưa làm được tiếc quá.
- Thế hai vợ chồng ông làm sao kham nổi? - Bờ hỏi.
- Thuê chứ. Tôi quen một đội chuyên đi làm thuê chỉ ới một tiếng là có mặt ngay.
- Chà tôi mê quá. Ước gì được như ông.
- Rồi sẽ có. 
Nói xong Quang bảo Bờ cứ ra ao thăm thử còn Quang trở về nhà cùng vợ nấu cơm. Một lúc sau Bờ trở lại nhà thấy hai vợ chồng Quang đang trao đổi với nhau điều gì đó, thấy Bờ bước vào nhà Quang quay sang nói với vợ: - Đấy ý định của anh Bờ anh đã trao đổi với em có nhất trí không? - Vợ Quang trả lời giọng lơ lớ: - Em nhất trí mà còn tùy các anh thôi, anh Bờ cứ lên làm nhà song ở đây với vợ chồng em. - Rồi tủm tỉm cười.
Nhờ sự giúp đỡ của vợ chồng Quang và bà con trong làng Bờ đã có một thửa ruộng hơn hai sào và quả đồi gọn gàng, vuông vắn. Ngôi nhà ba gian được dựng lên toàn là tre lộc ngộc cái loại tre to bằng gầu múc nước có cây cao tới hai mươi mét đã được ngâm từ lâu, loại này không sợ mối mọt, để càng lâu càng cứng như lim dao chặt vào chỉ có nẩy ra. Bờ cũng học bà con đun giữa nhà, trên là cái dựa bên treo đủ thứ. Cái ao trong vườn không to chỉ chừng hai mươi mét vuông đủ cá ăn. Quả đồi sau nhà được phát gọn sạch sẽ, Quang đầu tư cho giống cam mới, kỹ sư nông nghiệp xuống hướng dẫn trồng và chăm sóc .
Khi mọi việc đã hòm hòm cũng là lúc công việc có phần dỗi dãi Bờ mới có điều kiện đi quanh làng vừa đi vừa nghĩ có lẽ phải làm thêm cái gì để có thu nhập hàng ngày. Chiều hôm đó đang đi dạo bất chợt gặp mấy cô khăn che kín mặt đằng sau chở những phế liệu, Bờ lóe lên một ý nghĩ các cô gái chân yếu tay mềm còn đạp mấy chục cây số mỗi ngày mình còn khỏe như vậy mà sao không đi làm được nhỉ, đi mua bán có gì mà xấu hổ. Bờ về nhà bàn với Quang, trầm ngâm một lúc Quang nói: - Ý kiến hay đấy, gọi là lấy ngắn nuôi dài mà cái anh phế liệu này không ế ẩm thiu thối gì. Dưới gầm sàn còn có cái xe đạp tốt lắm, mai tôi với ông cùng bảo dưỡng lại. Sửa xong xe chiều hôm sau rủ nhau sang nhà cô Loan gần nhất mới biết rằng các cô đều ở dưới xuôi lên ở nhờ trên này để đi mua bán phế liệu. Cô Loan tận tình chỉ bảo cách mua, giá cả từng loại, chỗ bán nào thì được giá.
Sáng hôm sau lão dậy sớm cơm nước và cho mấy con gà ăn rồi rong ruổi đạp xe ra đường tới chỗ tập trung nhiều nhà lão đi chậm lại rồi rao:     
“Ai đồng, nhôm, sắt vụn, mô tơ, tủ lạnh hỏng bán đi...” tiếng lão rao vang khắp cả một khu. Vạn sự khởi đầu nan hôm đó lão mua được một cái ti vi đời cũ hỏng và một chiếc tủ lạnh của Nga phải đi hai chuyến mới hết, rồi vội vã chạy sang nhà lão Quang báo cáo thành tích, lão Quang cũng biết sơ sơ về điện nên phán: - Cái ti vi này thì bỏ tháo toàn bộ phân loại đồng ra đồng, nhôm ra nhôm, còn cái tủ lạnh này để sau cắm thử. Lão Quang ở nhà hí hoáy cả một buổi sáng rồi cắm thử, cái tủ lạnh kêu ro ro, lão đặt thử mấy ca nước vào trong tủ ngồi đợi lão Bờ về. Khi mở tủ lạnh một luồng khí lạnh ùa ra, những ca nước mát như kem cả hai ồ lên sung sướng. Lão Bờ nói: - Thế là từ nay có tủ lạnh rồi đi đâu về có cốc nước mát uống phải biết. Chiều hôm đó hai lão tổ chức bữa cơm mừng chiến thắng. Vợ lão Quang từ khi con gái đẻ sinh đôi đã phải xuống thành phố trông cháu, lão trở thành độc thân nên cả hai càng có dịp gặp nhau hơn, bữa liên hoan thật đơn giản con gà trống luộc để nguyên bên cạnh là cái kéo ai ăn chỗ nào thì tự cắt, ngoài bát canh, đĩa rau còn có món măng chua xào thịt trâu khô mà lão lấy từ dựa bếp xuống. Chuẩn bị gần xong lão mới mở tủ lạnh lấy hộp cá rô phi đã được ướp tẩm từ chiều hôm trước nẹp vào đặt lên than hồng lật đi lật lại một lúc sau đã thơm lừng, lão Quang trợn tròn mắt hỏi ông ướp tẩm gì mà thơm thế? Lão cười mủm mỉm: - Bí quyết cả đấy hôm nào ông thích ăn cứ sang đây còn cách ướp thì đơn giản thôi, cá được làm sạch phanh đôi rồi ướp với riềng mẻ, mắm tôm đậy kín để càng lâu càng ngấm, cái anh này ngấm vào tận xương. Vừa uống rượu vừa ăn bao nhiêu cũng hết. Đợi lão Quang dọn mâm lão tranh thủ cầm con dao ra vườn đào đào, bới bới mang vào một củ nhỏ thơm thơm rửa sạch sẽ xiên vào que nứa nướng trên than bảo lão Quang chắt thêm bát ma ri lên lão cắt ớt, đập đập củ mà lão vừa nướng. Lão Quang lẩm bẩm thơm quá, lão cho vào bát nước chấm rồi giới thiệu. Thịt gà chấm muối rang trộn ớt xanh nướng lên, còn cá thì chấm với cái này - lão chỉ vào bát ma ri. Lão Quang hỏi: - Thế lúc nẫy ông giã củ nào cho vào đấy?
- Hì hì thấy mùi quen không?
- Quen mà thơm lắm.
- Nó là củ địa liền đấy vừa ngâm làm thuốc xoa bóp vừa là gia vị lại có tác dụng giải độc rất tốt. Lão Quang cười: chà đi mua phế liệu mà cứ như thầy lang ấy. Đã là tiệc thì phải có rượu, lão Bờ khệ nệ bê bình rượu ra:
Rượu quý để đã lâu nay mang ra đãi bạn hiền. Khi đặt bình rượu xuống lão Quang ngạc nhiên hỏi:
- Rượu gì mà xanh thế?
- Thôi uống đã vừa uống vừa giải thích.
Hai lão sau vài tuần rượu cũng bắt đầu ngấm, lão Quang mới hỏi lại: - Rượu ngon quá ông ngâm cái gì đấy?
Lão Bờ lắc lắc và nghiêng bình rượu dưới nắm lá là mấy con tắc kè nổi lên:
-  Lão làm thế nào mà uống không tanh chút nào.
Lão Bờ mủm mỉm:
- Với ông tôi chẳng giấu gì cả, nếu không biết làm uống vào vừa tanh vừa có hại. Này nhé mua tắc kè về cho vào xô đổ nước sôi vào rồi vớt từng con ra làm lông.
Lão quang cười: Tắc kè làm gì có lông!
Các cụ dạy thế thì biết thế, mà không được dùng dao, phải lấy nẹp nứa cạo cả người nó sẽ thấy rất nhiều nhớt và đen xì. Sau khi bỏ nội tạng, lưỡi, mắt đi dùng rượu rửa qua rồi phơi nhưng chỉ phơi trong bóng râm, khi con tắc kè ráo nước, se khô thì dùng kẹp phanh ra rồi hơ trên bếp than phải có mật ong và một cái lông gà thỉnh thoảng quết vào tắc kè, làm như vậy mới vệ sinh và không tanh. Lão Quang lại hỏi thế còn những củ và lá là loại gì vậy? Lão Bờ giải thích đấy là toàn thuốc bắc, cho vào nó tăng thêm vị thuốc mà lại đẹp. Những hạt đỏ này là kỳ tử bổ dương tốt lắm đấy. Các cụ có câu “Đàn ông đi xa chớ ăn kỳ tử” là thế đó, còn lá này là dâm dương hoắc, thỏ ty tử, ba kích thiên…vv. Lão Bờ giới thiệu một hồi làm lão Quang không biết đâu mà lần chắp hai tay: - Lạy sư phụ!

Công việc càng ngày càng trở nên tất bật hơn. Một hôm gần tối bên vệ đường có một con chó con gầy giơ xương trên mình không còn một sợi lông nào, da đen xì như bị cháy đang kêu ư ử như cầu cứu. Lão nghĩ chắc là chủ nhà không chữa được mới bỏ đi đây. Lão Bờ cho con chó lên giỏ xe. Nó nằm im về tận nhà. Lão Bờ tranh thủ lên đồi hái một nắm lá to giã hòa với nước và tắm cho con chó. Kỳ lạ thật chỉ tắm vài lần con chó đã bắt đầu mọc lông, bệnh mối ăn cũng khỏi hẳn. Do được chăm sóc và được ăn uống đầy đủ nó hồi sức rất nhanh hóa ra là một con chó mực, với bốn chân và cái cổ trắng chạy xuống tận ngực, đặc biệt là cái đuôi quăn tít khi mừng chỉ lật đi lật lại, lão Bờ ngắm nghĩa con chó nghĩ thầm được đấy. Tối đấy hai lão lại ngồi nhâm nhi, lão Bờ đưa ra ý kiến: - Tôi nghĩ thế này tôi và ông nuôi chó đi, lão Quang ngạc nhiên sao lại đi nuôi chó. Lão Bờ chậm rãi: Tôi đi nhiều nơi gặp những đàn chó con bị mối ăn, ghẻ các loại rận mà tôi lại có những bài thuốc đấy ta cứ chữa, cứ cho ăn khi béo tốt thì bán, lão Quang gật gù: - Được đấy. Nhưng lão phải ở nhà giúp tôi lời lãi chia đôi lấy đồng tiêu vặt. Hôm sau hai lão kỳ cục đóng chuồng chó rồi kê kê lợp lợp. Từ đó ngoài việc mua phế liệu lão còn mua chó con, có nhà đến bốn năm con bị ghẻ, bị mối họ cho cả đàn luôn không lấy tiền. Lão Quang ngoài việc chăm sóc, tắm cho đàn chó cũng tranh thủ đi mua chó con, chẳng mấy chốc chuồng chó của hai lão đã lên tới hai chục con chó con, con nào con đấy khỏe mạnh, ham ăn lông đã mượt. Mà rồi sự cố cũng xảy ra, cả đàn chó bị đi ngoài ra máu phân tanh ngòm bỏ ăn, có con bị rất nặng. Lão Quang cuống lên, lão Bờ chẳng nói chẳng rằng phóng xe đi mua một bọc thuốc về với mấy cái xi lanh, lão bóc thuốc hòa vào nước rồi bảo lão Quang bắt từng con ra mỗi con được bơm ba xi lanh thuốc. Số còn lại lão hòa vào một chậu nước to đặt vào trong chuồng và dặn lão Quang: - Ngày hôm nay không được cho ăn cái gì. Lão Bờ đi rồi lão Quang sốt ruột thấy đàn chó con đã bớt đi ngoài, thỉnh thoảng ra uống nước. Hôm sau lão Quang sáng sớm ra chuồng chó đã thấy chúng khỏe mạnh trở lại quấn tít cái đuôi đòi ăn.
Trong bữa cơm chiều hôm đấy lão Bờ mới kể: Có một lần lão vào nhà một bà mua phế liệu thấy con chó to bị đi ngoài như thế, lão nói con chó này không gọi bác sĩ thú y hoặc bán đi thì chết mất. Thằng con bà già trong nhà ra nói: Bác yên tâm tự tay em chữa ba bốn hôm nữa bác đi qua thấy nó khỏe mạnh bình thường. Đúng ba hôm sau tôi đi qua thì con chó đang ăn không có biểu hiện gì ốm cả, tò mò tôi vào nhà câu cà câu kê lấy lòng, con bà chủ nhà thấy vào chuyện mới tâm sự: - Em bị đi tù hơn chục năm về được mấy tháng nay. Trong tù các bạn tù dạy nhau nhiều lắm, chuyện chữa bệnh cho chó bằng thuốc nam cũng đơn giản. Từ buổi nói chuyện đó tôi học được nhiều, còn chữa bệnh ngoài ra máu thế này dùng thuốc đại tràng của người vừa rồi tôi dùng tràng vị khang đấy.
- Thế kinh nghiệm chọn chó coi nhà thì kinh nghiêm của ông thế nào? Lão Bờ mủm mỉm: - Tôi học theo các các cụ dạy chọn chó coi nhà thì theo câu “Tứ túc mai hoa, hoàng xà quấn cổ, thứ nhất cuốn chỉ, thứ nhì chỉ thiên” Rồi lão giảng giải, tứ túc mai hoa như đi tất khác màu lông chứ không phải huyền đề, hoàng xà quấn cổ là lông từ cằm xuống khác màu như người đeo cà vạt. Thứ nhất cuốn chỉ thứ nhì chỉ thiên là chỉ cái đuôi con nào đuôi quăn tít thì trông nhà rất tối. Lão Quang nghe cứ há hốc mồm, không ngờ lão này lại nhiều kinh nghiệm cuộc sống thế.
Thấm thoát đã gần chục năm chịu khó chắt chiu tằn tiện, lão xây thêm được ngôi nhà hai tầng, mua được cái xe tải cứ mỗi tuần lại thuê lái xe chở phế liệu đi bán, lão ở nhà thu mua phế liệu, vườn cam được mùa liên tục, cứ mỗi vụ lại gọi các em ở quê lên thu hái, tra phân vun gốc, xong việc ai cũng có tiền và tiền gửi về giúp đỡ cha mẹ già. Nhiều khi các em lão đùa việc gì anh cũng biết cũng giỏi mỗi tội ế vợ, lão chỉ cười rồi lảng sang chuyện khác.
Chiều hôm đó lão Bờ huy động mọi người sang bốc xếp, xong việc mấy cô phế liệu ngồi nghỉ tán dóc trong đám ấy có cô Loan. Cô Loan là người dưới xuôi lên nhưng vợ chồng bỏ nhau đã lâu, lúc nào nét buồn cũng thể hiện trên nét mặt. Một cô nói bây giờ mình phải bầu bác Bờ làm đại ca phế liệu nhỉ, một cô góp ý: Nghe từ đại ca như xã hội đen ý, thời buổi bây giờ phải gọi là giám đốc mới oai chứ. Tất cả nhao nhao lên nhất trí. Một cô nói hôm nay còn sớm đề nghị giám đốc rửa chức đi, tất cả lại ồ lên. Lão Bờ nhất trí luôn, nhưng ra điều kiện các cô tự nấu nhé, muốn ăn gì nấu đấy. Gà ở trong chuồng, rau ở ngoài vườn, thịt tươi trong tủ, thịt khô trên gác bếp. Nghe thấy vậy các cô đứng lên mỗi người một việc. Chỉ một loáng sau đã đâu vào đấy mâm cơm được dọn bên bếp lửa. Lúc này lão mới lấy món đặc sản cá rô phi ra nướng, lúc đầu các cô chỉ uống cô ca, sau không hiểu hai lão hót thế nào các cô đều chuyển sang uống rượu. Ngà ngà say ngoài chuyện trò cười khúc khích các cô bắt đầu hát hết nhạc đỏ, nhạc vàng rồi chèo, dân ca quan họ. Bữa cơm đã tàn mấy cô xúm vào dọn, riêng cô Loan lần đầu tiên uống rượu muốn dậy không được, ngồi dựa vào vai lão hát khe khẽ, mọi người đã xong việc chào ra về, nháy nhau rồi đóng cửa lại, cô Loan nói: Đồ phải gió!
Chẳng biết phải gió hay không nhưng khi hát bài trong đó có đoạn ỉnh la ơi, ỉnh là à thì đúng là lúc nàng đã gục vào vai chàng chìm trong giấc ngủ say nồng. Lão Bờ luống cuống dìu cô Loan lên giường, đi mở tủ lấy chăn mới đắp cho cô rồi ngồi bên bếp hút thuốc lào. Nhà chỉ có chiếc giường một lão không biết ngủ chỗ nào đến khi gà gáy canh một thì cơn buồn ngủ trĩu nặng trên mắt, lão tặc lưỡi rón rén nằm cạnh cô Loan. Chẳng hiểu sao khi trời sáng cả hai không còn mảnh vải nào chỉ còn hai vòng tay đang cuộn dây thừng với nhau. Lão chợt nghĩ mai phải mua cái giường đôi.

Đ.M.S

Minh họa của Tân Hà