Ghi chép của Vũ Thị Bé

 

 

Từ xa xưa, người trong làng Đồng Giang, xã Công Đa, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang vẫn gọi vùng đất Rau Âu là vùng rừng thiêng, nước độc, ai đi qua cũng “dựng tóc gáy”, chứ đừng nói là định cư ở đó. Ấy thế mà anh Nguyễn Văn Nam, một Cựu chiến binh (đi bộ đội ở Hà Giang giai đoạn 1980 - 1984), lại nhất quyết cùng vợ đến làm nhà ở Rau Âu, bắt đầu chinh phục cái vùng đất không ai muốn đến đó.

 

Có công mài sắt...

Nhiều người còn nhớ, anh Nam ra ở riêng, tài sản chỉ có vài cái nồi, vài cái bát, mấy cái muôi, thìa; dân làng giúp anh dựng một căn nhà tranh vách đất. Ban ngày còn đỡ, đêm đến không điện, thiếu dầu đèn, cả một vùng hẻm hóc âm u, muông thú, giun dế, côn trùng kêu suốt, nghe mà rợn người. Hằng ngày, vợ chồng anh Nam thức khuya, dậy sớm và chỉ với công cụ thô sơ cuốc, dao, vợ chồng anh từng bước, từng bước chinh phục những mảnh đầm lầy lau sậy hoang vu, những triền đồi phủ đầy dây leo, chè vè... Cùng với khai phá ruộng, vườn, anh còn đi làm thuê đủ các công việc nặng nhọc như gánh cát, đào ao, kéo gỗ... để tích lũy tiền và nuôi con ăn học. Giai đoạn 5 năm đầu ra ở riêng lập nghiệp, vừa nuôi con thơ, vừa làm lụng khai phá, cái ăn, cái mặc thiếu thốn, sơ sài - có thể nói đó là những tháng ngày gian khổ nhất trong cuộc đời anh chị.

Có công mài sắt, có ngày nên kim, những mảnh ruộng tốt tươi dần dần hình thành. Cái đầm lầy to biến thành ao trồng sen, nuôi cá, những triền đồi um tùm, rậm rạp thành chè bát tiên, cam, keo. Từ chỗ công cụ lao động chỉ có dao, cuốc, dần đã có con trâu và cầy bừa, rồi máy nông cụ.

Là Cựu chiến binh chịu thương chịu khó, anh Nam đã được Đảng cử, dân bầu gánh vác các nhiệm vụ: Tháng 4-1994 là Trưởng thôn Đồng Giang, phụ trách 104 hộ, 390 khẩu. Đây là thôn trung tâm của xã với các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Kinh... Từ tháng 8-1994 là cán bộ văn hóa xã Công Đa, rồi cán bộ văn phòng UBND xã Công Đa. Năm 1999, anh Nam được bầu là Phó Chủ tịch, năm 2005, là Chủ tịch UBND xã, năm 2015, là Chủ tịch HĐND xã. Năm 2020, sau khi nghỉ chế độ hưu trí anh lại được bầu là Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Đồng Giang cho đến nay. Ở bất cứ cương vị nào được Đảng, Chính quyền giao, anh cũng luôn cố gắng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Cả vùng đất rậm rạp, hoang vu những năm 80, 90 của thế kỷ trước chỉ mình gia đình anh dám an cư, nay đã có thêm nhiều hộ gia đình quần tụ. Anh còn nhớ đã bỏ ra rất nhiều công lao, tâm huyết, san sẻ đất ở, đất sản xuất để giúp hộ nghèo Sùng Văn Sò, dân tộc Nùng biết cách làm ăn vươn lên thoát nghèo.

Anh còn mạnh dạn vay vốn đầu tư mở xưởng gỗ bóc và thành lập Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất nông nghiệp Thuận Mạnh chuyên chưng cất rượu gạo men lá, đây là những mô hình công nghiệp hóa nông nghiệp, nông thôn của xã Công Đa.

Với xưởng gỗ của anh Nam đã giúp tăng giá trị cho cây gỗ rừng trồng tại xã và các xã lân cận, đồng thời tạo việc làm ổn định cho 20 lao động tại xã có thu nhập 7 - 8 triệu đồng/1 tháng.

Anh đã dày công đào tạo, hướng dẫn, giúp đỡ thanh niên Nguyễn Văn Quyền từ chỗ không có công ăn việc làm, nay đã trở thành người quản lý trực tiếp Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất nông nghiệp Thuận Mạnh với 4 xã viên. Sản phẩm của hợp tác xã là rượu gạo men lá Bông Cam đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, có hương vị đặc trưng của gạo nếp và men lá đặc sản của địa phương, đạt chứng nhận ocop 3 sao cấp tỉnh.

Từ khi được nghỉ hưu, trở về làm Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Đồng Giang, anh Nam lại được xã, thôn cử làm nhóm trưởng Nhóm quản lý chứng chỉ rừng FSC của xã Công Đa. Nhóm này thực hiện từ làm đất, trồng, chăm sóc, bảo vệ, khai thác rừng theo đúng tiêu chuẩn FSC với diện tích 860 ha. Vấn đề căn cốt khi làm rừng theo tiêu chuẩn FSC là người trồng rừng phải thay đổi tư duy, nhận thức, thay đổi thói quen trồng rừng xưa cũ theo kiểu quảng canh, tùy tiện. Anh Nam đã kiên trì vận động, nghiêm túc kiểm tra, yêu cầu bà con phải chỉnh sửa những lỗi trong toàn bộ quy trình. Kết quả mang lại thật đáng mừng, bà con trong xã đã khắc phục được các căn bệnh cố hữu của người nông dân và sản phẩm gỗ rừng trồng đạt tiêu chuẩn FSC của xã Công Đa luôn được đánh giá top đầu của tỉnh, giá thành tăng hơn trước từ 15 - 20%. Đời sống của người trồng trừng được nâng lên, nhiều hộ đã làm được nhà xây, mua được xe máy, ti vi, tủ lạnh, máy giặt; một số hộ còn “tậu” được cả xe ô tô. Trong niềm vui chung, bà con đã đánh giá cao công lao của anh Nam và biết ơn anh rất nhiều.

Gần đây, anh Nam lại được xã giao làm trưởng nhóm thí điểm trồng rừng gỗ lớn. Nếu chương trình này thành công, được nhân ra diện rộng, sẽ mở ra cho Nhân dân trong xã hướng đi mới là trồng rừng gỗ lớn, trên cơ sở nâng cấp từ rừng gỗ nhỏ. Với phương thức này, tuy thời gian chăm sóc, bảo vệ rừng tăng gấp đôi, nhưng chi phí thấp và hiệu quả kinh tế tăng gấp 2 - 3 lần so với trồng rừng gỗ nhỏ.

Có ngày nên kim

Không chỉ đảm nhiệm các công việc của xã, của thôn; không chỉ đi đầu trong phát triển kinh tế gia đình, anh Nam còn được Nhân dân quý trọng bởi sự nhiệt tình giúp đỡ mọi người, bởi sự khiêm tốn và sức lan tỏa từ những việc làm tích cực của anh. Với 15 hộ khu Rau Âu thì ai cũng nhận được sự giúp đỡ chân thành của anh. Anh chính là người đầu tiên trong xã đã đưa cây chè Bát Tiên và cây cam sành về trồng trên sườn đồi dốc toàn những lau lem, chè vè, dây leo, cỏ dại. Không ai ngờ, cam sành xã Công Đa lại rất ngon, ngọt, bán được giá; chè Bát Tiên rất thơm, vị đậm khác biệt.

Anh Nam đã chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn các hộ trồng chè, trồng cam, nâng cao thu nhập. Cùng với đó, anh còn rất chăm lo tới đời sống văn hóa trong thôn, xã. Anh luôn vận động Nhân dân thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang. Anh đã trực tiếp làm trưởng đoàn ăn hỏi, rước dâu cho hơn 30 đôi vợ chồng trong làng, xã; thủ tục những đám cưới do anh làm trưởng đoàn luôn trang trọng, ngắn gọn, tiết kiệm. Đôi lứa nào được anh Nam làm trưởng đoàn trong đám hỏi, cưới cũng may mắn, hạnh phúc.

Là một xã vùng căn cứ địa năm xưa thì việc giáo dục truyền thống cách mạng cho Nhân dân rất quan trọng. Chính anh Nam là người đầu tiên kết nối chính quyền, Nhân dân xã Công Đa với các đơn vị của Trung ương đóng trên địa bàn thời kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược như: Đài Tiếng nói Việt Nam, Bộ Tư Pháp, Cục Kỹ thuật nghiệp vụ I (thuộc Bộ Công an ngày nay),... Điều thú vị là anh trực tiếp làm “hướng dẫn viên” giới thiệu cho các đoàn công tác của Đài Tiếng nói Việt Nam, Cục Kỹ thuật nghiệp vụ I, về nội dung di tích nơi cơ quan đóng. Anh còn kể cho họ nghe những câu chuyện cảm động về sự gắn bó giữa cán bộ các cơ quan Trung ương với Nhân dân địa phương, những câu chuyện tình lãng mạn của các nam thanh, nữ tú địa phương với nhân viên của Đài.

Cùng đội ngũ cán bộ xã, anh Nam hiểu xã Công Đa có đông đồng bào dân tộc thiểu số, lại rất gần xã Hùng Lợi, điểm nóng về tà đạo Dương Văn Mình và các tổ nhóm hoạt động tôn giáo trái phép, vì thế thông qua các hoạt động phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, nhất là thông qua sinh hoạt hàng ngày, gần dân, hiểu dân, nắm tâm tư nguyện vọng Nhân dân là việc trọng tâm. Song song với các hoạt động đó, việc triển khai các chuyên đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với cách làm riêng, hiệu quả là một phương thức tốt. Anh Nam cùng lãnh đạo xã, thôn nhiều năm qua đã khéo léo lồng ghép những câu chuyện gắn với các địa điểm gần gũi tại ATK (An toàn khu) Tuyên Quang, nơi Bác Hồ sống, làm việc lãnh đạo Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Công Đa cũng là một xã ATK, giáp với xã Minh Thanh, rất gần xã Tân Trào, nên niềm tự hào về truyền thống lịch sử vẻ vang chính là một động lực để cán bộ, đảng viên, Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ phấn đấu vươn lên xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh, bình yên, tiến bộ.

Anh Nam tâm sự, cảm ơn Đảng, Chính phủ, các cấp ủy, chính quyền đã quyết liệt triển khai Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới và đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Với hai nhiệm vụ này, cả đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân đều được nâng cao, con người yêu thương nhau và cảm thấy hạnh phúc mỗi ngày trên quê hương của mình. Học tập và làm theo Bác từ việc nhỏ, rất nhỏ luôn là tâm niệm và tình cảm, trách nhiệm của anh.

V.T.B