Truyện ngắn của Y Nguyên

 

 

 

 

Phòng nữ 101 của trường Cao đẳng Sư phạm, đặc biệt nhất khu nội trú. Nó được gọi bằng đủ biệt danh - vài cái nghe rất sốc: phòng “chè thập cẩm”, phòng  “hoa hậu quí bà”, phòng “nghìn lẻ một... đêm” và vân vân. “Biên chế” phòng tổng cộng sáu tiểu thư. Sở dĩ gọi “chè thập cẩm”, bởi có sáu đứa nhưng lại đến từ sáu lớp: Văn, Sử, Hóa, Sinh, Mĩ thuật và cả lớp… (sư phạm) Tiểu học! Mỗi đứa một lớp chưa đủ, lại còn mỗi đứa một quê; quê này cách quê kia xa lắc xa lơ. Vậy nên, khỏi mơ màng gì chuyện đồng khói đồng hương. Vậy nên, không dễ thân nhau như những phòng khác ở nội trú. Rất khó. Lịch học và sinh hoạt ngoại khóa không giống, nên thường chỉ gặp nhau sau bữa cơm chiều. Nói vậy chứ cơm chiều xong cũng chia nhau đi học; giờ ngủ mới tụ lại, râm ran ít câu trước lúc lăn ra ngủ khì. Đương nhiên sáu nàng, “nước sông không phạm nước giếng”. Không thân nhau được cũng có cái hay; kiểu như không xen vào chuyện của nhau, không tọc mạch và đặc biệt là không cãi kình, hờn dỗi linh tinh...

Trưởng phòng là chị Phấn.

Gọi chị, bởi trong sáu nàng, chị Phấn lớn tuổi nhất. Tốt nghiệp 12 mãi bốn năm sau chị mới thi đậu vô lớp Mĩ thuật - Đoàn Đội. Tuổi tác vậy đương nhiên cả phòng một kính hai nể. Vậy nên nhất trí bầu chị làm “sếp” cho dù chị nhập học muộn - nhận phòng sau khi năm học đã bắt đầu cả tuần. Vậy nhưng, đó mới là những sự kiện râu ria bên lề. Yếu tố khiến chị Phấn nổi bật, ngời ngời như một hiện tượng chính là vì chị… rất đẹp. Đẹp nhất phòng. Không, chính xác là nhất khoa. Chị là hoa khôi của Khoa Âm nhạc - Mĩ thuật. Mà cũng có thể là hoa khôi của cả trường. Siêu đẹp. Cao sém mét bảy, dáng người mềm mại, đường nét rõ ràng. Mấy đứa trong phòng được “thực mục sở thị” nói số đo ba vòng của chị Phấn là chỉ số vàng: không thiếu không thừa một phân. Nhất dáng nhì da hội đủ, lại có thêm khuôn mặt mê hoặc, con gái nhìn cũng đắm say huống hồ là quí anh. Đã đẹp thì chớ còn có năng khiếu vẽ vời. Con Tuyền lớp Sinh không biết lấy thông tin từ đâu luôn quả quyết (mà cũng rất đáng tin), rằng, có cả “tiểu đội” anh trai đang sắp hàng tình nguyện “xách dép” cho chị Phấn!

Chưa hết; chẳng những đẹp chị Phấn còn cực kì sang trọng. Tiếng là sinh viên cơm đùm gạo gói khó khăn đâu không biết, chứ nhìn chị Phấn ăn mặc cứ y như… quí bà. (Vậy nên phòng 101 mới có mĩ danh phòng “hoa hậu quí bà”). Nhìn đôi giày chị mang (đẹp như đôi hài cô Tấm!), tôi, con em út của cả phòng rón rén lại sờ, nuốt nước bọt rụt rè hỏi giá bao nhiêu. Chị đáp, tỉnh bơ: có bốn trăm nghìn thôi em! Trời đất; bốn trăm nghìn, giá (lúc đó) gần bằng một chỉ vàng y mà chị kêu “có”? Đã vậy, dưới gầm giường chị nào phải một đôi: cả một dãy giày dép đủ màu vàng, trắng, đỏ, xanh, như vệ binh danh dự đứng sắp hàng! Đương nhiên tôi thiếu chút quay mòng mòng như con gà tây ăn hèm (bã) rượu bị say. Lũ chúng tôi mỗi đứa một đôi giày “hàng chợ”; xỏ chân lên lớp tứ thời bát tiết. Lỡ đứt quai phải ráng hì hụi khâu khâu dán dán xong… mang tiếp chớ làm gì có đôi thứ hai để thay nói chi tới giày “hàng hiệu”? Giày dép chị Phấn đã vậy đương nhiên không phải giới thiệu thêm quần áo, phấn son. Con Trinh lớp Sử hơi thạo đời chuyện ăn mặc khẳng định chắc cú: đồ chị ấy toàn mua trong siêu thị, trong các shop tuổi tên... Mĩ phẩm chất lượng cao, áo quần có thương hiệu chưa đủ, hai cổ tay chị còn đeo thêm tổng cộng sơ sơ… mười bốn chiếc vòng vàng ximen. Túm lại, từ trên xuống dưới từ trong ra ngoài, nhìn chị Phấn cứ như các đại tiểu thư trong phim cổ trang Trung Quốc! Năm nàng lọ lem cùng phòng đương nhiên lé mắt ngưỡng mộ chị toàn tập. Đẹp vậy đương nhiên phải có “hoàng tử”; chưa có thì chắc cũng sắp có. Cả phòng lâu lâu tập trung rảnh rỗi lại nhao nhao: chị ơi, chị có bồ chưa? Chưa, lo học chớ bồ bịch chi, rách việc. Nhưng sao mấy ngày lễ chị luôn có bó hoa to? Tụi em một hoa không có, chị luôn một bó 999 đóa hồng… À, thì… bạn biết chị thích hoa nên gửi tặng cho vui! Hết phim. Đám “đàn em” nghe đương nhiên cứ thấy… nghi nghi. Nhưng chị Phấn đã nói vậy thì biết vậy…

2.

Công bình, chị Phấn cư xử với em út cùng phòng không tệ.

Con Viên lớp Hóa dép đứt quai chưa có tiền mua được chị cho mượn dép. Con Nữ lớp Tiểu học thì “ân sủng” là một chiếc áo dài cũ, nhưng “hàng hiệu” nên còn rất chi sang chảnh. Con Tuyền được chị tạm ứng cho khoản tiền đóng học phí dưới quê chưa kịp gửi lên. Phần tôi là chiếc áo pull với cái quần jean “đồ si” mà tôi đem cắt bớt ống để mặc thay cho trang phục quần tây áo sơ mi (muôn đời) mỗi lần tham gia sinh hoạt ngoại khóa. Mặc bộ đồ chị Phấn cho đứng trước gương, lần đầu tiên tôi thấy mình giống… phụ nữ. Hóa ra tôi đâu có xấu, có quê tới mức “phũ phàng” như lâu nay tôi tưởng. “Người đẹp vì lụa lúa tốt vì phân”, mấy cái bộ đồ tây “hai lúa” rẻ tiền mẹ may cho lâu nay đã hại tôi. Lần đầu tiên tôi hiểu có những loại quần áo khiến người đẹp mặc vô sẽ… hóa xấu. Hèn chi con Trinh cứ thấy tôi “lên khuôn” đi học là nhìn từ sau bụm miệng khúc khích. Cười cho đến lúc chị Phấn nạt khẽ mới chịu im. Đương nhiên là tôi biết ơn chị Phấn nhân đôi - mà không, phải nhân ba - không chỉ riêng vụ tặng đồ mà do chị còn luôn bênh vực tôi, con em út nhỏ tuổi nhất phòng và cũng nghèo khó nhất phòng. Có lần tôi nghe chị bảo nhỏ Trinh: em nên cư xử tế nhị; nhà Nụ (là tôi) khó khăn, ráng học lên được vậy là giỏi lắm. Đừng làm bạn tủi thân… Phải rồi; con Trinh dân phố, nhà tương đối khá giả, làm gì hiểu ra nỗi cơ cực của những đứa học trò quê như tôi. Vậy nhưng chị Phấn, nghe bảo nhà chị cũng ở quê, sao chị không nghèo??

Cũng có ngoại lệ chớ, con Tuyền bảo, nhà tao có ông chú ở quê đào đất trúng vàng, phất lên thành tỉ phú, sắm luôn ô tô. À, thôn trên tao còn nghe nói có người trúng số; giải đặc biệt…

Cũng không phải không có lí. Thôi, cứ tạm tin vậy đi. Chị Phấn dẫu gốc gác ở quê, nhưng con nhà khá giả. Khá do được vàng hay… trúng số chưa rõ, nhưng chắc chắn chị Phấn là người tốt. Chị cư xử tế nhị, dịu dàng, lịch thiệp. Chị cưu mang em út cùng phòng từ chuyện ăn uống tới áo quần, giày dép, và nghìn lẻ một thứ nhu cầu không tên của đám sinh viên nội trú thời buổi khó khăn. Tốt tính một phần; nhưng muốn cưu mang nổi đám đàn em gốc nhà quê luôn thường trực trong cảnh “đói kém” triền miên thì chắc chắn chị Phấn phải có tiền…

Vậy nhưng, cái nhân duyên của mấy “kiều nữ” phòng 101 với chị Phấn không dài. Hết năm thứ nhất, chị Phấn chuyển ra ngoài thuê phòng trọ ở riêng, bỏ lại một giường trống trong căn phòng “nghìn lẻ một đêm” và khoảng trống còn lớn hơn trong lòng những đứa ở lại...

 3.

Chị Phấn đi, cả phòng buồn ngơ ngẩn. Lúc còn sống chung thi thoảng cũng có “đụng độ”, thi thoảng cũng có đứa phàn nàn chuyện chị hay đi hôm về sớm, hành tung lúc nào cũng bí ẩn như… Ninja! Vậy nhưng giờ thì tất cả đồng nhất trí với nhau: không có chị Phấn sống chung quả là một mất mát lớn. Con Tuyền cùng giường đôi (tầng dưới tầng trên) với chị ra vô luôn miệng chắp hít thở than: ở chung với bả (bà ấy) lâu, giờ bả đi tao… nhớ mùi không chịu được! Ấy vậy mà lúc sống chung, nó luôn càm ràm vụ chị nằm giường trên trở mình cọt kẹt lại còn hay “kéo gỗ” thâu đêm khiến nó mất ngủ! Con Viên nghe, thở đánh thượt, dài mặt ra: đang vui vẻ, tự dưng lại nghĩ chuyện chuyển đi chi trời? Ai gây mích lòng gì bả; sao… Vẫn con Trinh thạo đời đưa ra kiến giải nghe thông: có gì lạ đâu, nội trú là nơi dành cho mấy đứa sinh viên “bần cố nông” như tụi mình thôi. Tao mà giàu, tao cũng đi lâu rồi. Thuê nhà trọ bên ngoài sống tự tại tự do, muốn “bay nhảy” kiểu nào thì bay, khỏi sợ ai quản lí, cặp kèm… Nói như mày, sao năm đầu chị Phấn không ra ngoài sống? Thì tại… lạ nước lạ cái, chưa quen; với lại có khi cũng bị níu kéo bởi cái tình của chị em mình. Vậy nay bả… hết tình rồi chắc?? Không; chưa hết; nhưng có “cái tình” khác níu kéo mạnh hơn… Cả bọn lập tức ngớ ra. Đúng; vụ này sao không đứa nào kịp nghĩ. Con Trinh coi vậy mà sáng suốt. Còn sống trong nội trú mà yêu đương thì phiền toái lắm. Bị ràng buộc giờ giấc, qui củ sinh hoạt. Phòng ốc chật chội, đông đảo; bạn trai bạn gái tới thăm cũng chỉ biết dắt ra ngoài hành lang (đứng) nói chuyện tầm phơ. Ấy là nói ban ngày chứ tới đêm còn bị “giới nghiêm”: sau bảy giờ nam không tới phòng nữ, nữ không ghé phòng nam. Không được nấu nướng, tiệc tùng hay tổ chức các hoạt động vui chơi. Bình yên có bình yên, nhưng… chán thí mồ!

Vậy là hiểu; chị Phấn có người yêu, chắc cú!

4.

Chị Phấn học cùng lớp với Mai, em họ tôi. Mai sống cùng xóm, cuối tuần về nhà hai chị em thường đi chung. Đề tài cho những buổi đồng hành về, đi thường là… chị Phấn. Lúc trước, biết chị Phấn chung phòng “thập cẩm” với tôi nên Mai hay hỏi tôi về chị Phấn. Giờ chị ra ngoài, người hay hỏi lại là… tôi. Tôi quan tâm chị Phấn bằng sự ngưỡng mộ, kính trọng và cả biết ơn. Không chỉ bằng vào những món quà chị cho tôi. Đó còn là thái độ quan tâm chăm sóc, bảo vệ và cả cảm thông những khi tôi hoạn nạn, khó khăn hay có xích mích với các bạn cùng phòng. Tôi nhỏ tuổi, thêm tính cách yếu đuối; thường khi bị bắt nạt chỉ biết… khóc. Vụ này tôi bị chị Phấn mắng mỏ nhiều hơn bênh vực. Chị bảo: muốn tránh thiệt thòi thì không được yếu đuối, mạnh mẽ lên! Vậy nhưng chuyện tôi gốc “nhà quê”, đi học mặc đồ “hai lúa”, cưỡi xe đạp trành chở theo ràng bánh tráng với gô cơm thì chị rất cảm thông. Chị bảo: nhà chị cũng gốc quê, cũng nghèo xác nghèo xơ. Vậy sao em thấy chị “giàu” dữ?? À, đó là nói… ngày xưa! Tự nhiên chị Phấn cười buồn…

Dễ hiểu vì sao chị Phấn “ra riêng” tôi không hé

miệng thở than; nhưng cả phòng ai cũng biết tôi là người buồn nhất!

Mai kêu, dạo này chị Phấn hay nghỉ học. Nghỉ nhiều lắm, có khi chờ kiểm tra mới tới làm cho đủ điều kiện thi học phần. Hồi năm một, qua hết các môn, nhưng học kì một của năm hai thi lại từa lưa. Mà sao thấy cứ tỉnh queo. Nghe nói đi du hí sắp lượt, hết Đà Lạt tới Nha Trang. Người đâu mà sướng. Nhưng nay chị hết đẹp rồi. Nghe nói bị bệnh da liễu hay sao đó. Nhìn xuống sắc…

Lâu tôi không được gặp chị Phấn. Tin ấy khiến tôi tò mò, kèm thêm cả chút bất an. Giờ ra chơi, tôi tranh thủ tìm cớ chạy lên lớp chị. Suýt chút tôi không nhận ra chị Phấn. Đúng xuống sắc trầm trọng. Da mét mét, nổi hột ở mặt, ở tay. Bệnh da liễu thật rồi. Nhìn bộ dạng chị mệt mỏi, ăn mặc luộm thuộm, form người hơi “sổ sả”, không còn chuẩn như xưa. Hỏi chị có bệnh gì, sao không đi chữa; chị bảo bệnh vặt không nghiêm trọng, để từ từ… Nói vậy, nhưng nhìn sâu trong mắt chị có thể nhận ra một nỗi chán chường ủ ê không cần giấu giếm. Chiếc cổ cao ba ngấn, xưa kia trắng ngần của chị giờ nổi lên những đường tĩnh mạch phập phồng xanh xanh. Cả hai mu bàn tay…

Một linh cảm tồi tệ khiến tôi muốn khóc!

5.

Có tin nóng lan ra khắp trường, lan xuống tới khu nội trú: hoa khôi Phấn xin nghỉ học vào Sài Gòn chữa bệnh. Bệnh gì? Không rõ; nhưng nghe nói chữa lâu; có đơn xin bảo lưu kết quả học tập một năm. Vẫn là con Trinh, “thông tấn xã” của phòng 101 đưa tin. Xong phần tin chính, nó hạ giọng, bổ sung thêm: nói bệnh mà sao tao nhìn bả giống… chị Hai tao hồi chửa con so lắm lận! Bốn đứa đang nằm giường hóng chuyện bật ngồi lên, thiếu chút nhảy dựng. Ngơ ngác, đứa này nhìn mặt đứa kia. Chẳng lẽ…

Tôi chạy bay lên lớp Mĩ thuật Đoàn Đội tìm chị Phấn. Lớp trưởng bảo chị thôi học từ tuần trước. Tôi băng ra khu nhà trọ sinh viên tìm Mai. Dạo này Mai cũng chuyển ra ngoài, không đi về chung nên ít gặp tôi. Mai và chị Phấn chung lớp, lại sống chung khu, nên tình hình chị Phấn tôi tin Mai biết. Chị Phấn, thần tượng của tôi, người chị mà tôi luôn thấy quý trọng lẫn biết ơn. Tôi muốn biết: thực ra đã có chuyện gì không hay đến với chị Phấn?

Mai tránh né nhưng tôi cứ gặng.

Bả... dính bầu thiệt đó. Yêu đương sao không biết mà cặp kè đi miết bỏ học hành, tai tiếng tùm lum. Tệ nhứt là vụ bị đánh ghen. Một mụ sồn sồn dắt theo mấy đứa côn đồ tìm tới tận phòng trọ. Bả bị nện một trận tanh bành, may chưa sẩy cái thai trong bụng. Mụ kia kêu: cho chừa cái tội dụ dỗ, moi tiền đàn ông, nhỏ không lo học mà đi làm đĩ...

Tôi rớt phịch xuống ghế hai tai lùng bùng, cổ họng đắng ngắt. Hỡi ơi, chị Phấn, thần tượng của tôi. Giờ thì tôi mới hiểu vì sao chị Phấn cũng nghèo, cũng gốc quê mà lên trường ăn vận, tiêu xài phong lưu như con nhà quyền quý. Không; không phải được vàng hay trúng số, những đồng tiền chị Phấn kiếm ra mười phần dễ dàng hơn, nhưng cũng mười phần cay đắng hơn. Chị đã vội vàng đem tiêu xài cái sắc đẹp trời cho; có điều tiêu không đúng chỗ! Nhớ có lần tâm sự cùng tôi, chị bảo: nguyên thời ấu thơ cơ cực đã khiến chị quá sợ khổ. Chị đã thề: lớn lên bằng mọi giá phải thoát nghèo... Giờ thì tôi hiểu: chị Phấn, con thuồng luồng không cam tâm ở cạn. Tội nghiệp chị Phấn tôi; thà chị cứ quê mùa, xấu xí như tôi có khi lại hay. Cái xấu xí giúp người ta an phận thủ thường. Hồng nhan đa truân, văn chương đã nói rồi. Sinh ra xinh đẹp là cái phúc. Nhưng cái phúc nào cũng ẩn giấu sau lưng một mầm họa! Cảm giác “thần tượng sụp đổ” thật không hề dễ chịu. Mà không; cũng không phải hoàn toàn sụp đổ. nói gì nói, tôi vẫn thấy thương chị Phấn nhiều hơn giận. Tôi thương, tiếc cho chị Phấn, nhưng lòng biết ơn thì vẫn vẹn nguyên nếu không muốn nói giờ còn thấy biết ơn hơn. Tấm gương bất trắc, chông chênh của cuộc đời chị, kì thay, lại giúp tôi thấy tự tin hơn, bớt mặc cảm chuyện “hai lúa” quê mùa hay xấu xí của bản thân mình…

6.

Tôi lên năm thứ ba, năm cuối của chương trình Cao đẳng, với kết quả học tập khả quan. Cơ cực thiếu thốn vẫn còn; nhưng điều đó với tôi giờ không còn áp lực quá lớn. Lần đầu tiên tôi hiểu ra cái lí: đằng sau trái đắng là quả ngọt. “Quả” đầu tiên tôi được nhận là món học bổng loại giỏi cuối năm thứ hai; món tiền giúp tôi trang trải không ít những nhu cầu tài chính ngặt nghèo. Quý giá vô cùng. Nhưng đáng quý hơn là nó giúp tôi ngày càng mạnh mẽ tự tin đối mặt cùng hoàn cảnh. Tôi nhớ tới lời động viên “không được yếu đuối” của chị Phấn. Phải; tôi bây giờ không yếu đuối. Nếu gặp lại chị Phấn, tin chắc rằng tôi sẽ đủ tự tin để bảo cùng chị: đó là chuyện ngày xưa! Còn nữa, chị Phấn tôi, “người thầy” đã dạy tôi phải làm một con người mạnh mẽ, đương nhiên cũng không thể là người yếu đuối. Thuồng luồng dẫu có mắc cạn vẫn cứ là… con thuồng luồng. Nhân chi sơ tính bản thiện (con người sinh ra vốn tốt); lỗi lầm, va vấp nào rồi cũng phải tới lúc phôi pha. Qua cơn nguy biến thuồng luồng sẽ biết cách xoay xở để trở về biển Đông, nơi nó vốn dĩ phải thuộc về…

Tôi chờ chị Phấn trở về. Tôi tin chắc chị sẽ trở về. Không phải ngẫu nhiên mà chị xin nghỉ bảo lưu kết quả học tập. Sinh viên vẫn có thể đi học lại sau khi lấy chồng, sinh con. Chỉ cần đủ mạnh mẽ, quyết tâm đối mặt cùng gian khổ để vượt qua. Chuyện ấy tôi tin chị Phấn có thừa…

Y.N

 

Minh họa của  Tân Hà