Tản văn của Đinh Diệu Thu Trang

 

 

 

Mỗi độ từng đợt gió mùa đông Bắc ùa về khiến vạn vật dường như tê tái, sương muối như chiếc màn khổng lồ giăng vào không gian, từng vạt cỏ may dưới chân đê dần ngả sang màu trắng bạc, những bông cải vàng rung rinh trước gió, cũng là lúc người người tất bật với công việc cuối năm để kịp dọn dẹp lại nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ đón Tết. Bao năm rồi, trong tôi hầu như vẫn vẹn nguyên hình ảnh về cái tất bật của cha, sự vội vàng của mẹ, niềm vui háo hức của chị em tôi khi nhìn những cánh đào phai chúm chím rung rinh trong gió…

Cuối tháng Chạp, cha tôi bận rộn với việc từ ngoài vườn vào trong nhà. Cánh tay cha thoăn thoắt lia lưỡi dao mỏng, tiện quanh từng thân cây chuối bỏ bớt chỗ úa héo, rồi lại nhổ cỏ quanh gốc, khắp vườn. Ba chị em tôi dường như cũng muốn tất bật theo cha, thậm chí là thích thú với công việc ấy. Chỉ vài ngày thôi, mảnh vườn nhỏ nhà tôi đã sạch sẽ, những thân chuối màu nâu đỏ hiện ra thẳng hàng thật bắt mắt. Cha tôi sẽ hòa nước vôi để quét lên chúng, để chống bị "nhậy" quanh thân. Tôi vui muốn nhảy cẫng lên mà reo "Thế là sắp Tết".

Càng gần đến đêm giao thừa, cha càng bận. Chị em tôi biết vậy nên cũng gắng làm theo cha, từ quét dọn nhà cửa, sân vườn, lau dọn bàn thờ. Thành quả của chúng tôi là ngôi nhà lá không còn mạng nhện, màu trắng sạch sẽ phủ lên những bức vách đất, nhìn ngôi nhà như mới, ấm cúng và sạch sẽ hẳn lên. Trong khi ấy, mẹ tôi sẽ lựa, rửa sạch sẽ những chồng bát đĩa Hải Dương sáng bóng hoa văn viền đỏ bên ngoài. Mẹ cẩn thận đổ những hạt đỗ xanh béo tròn, căng mẩy đã phơi nắng thật kỹ từ giữa năm ở trong chiếc lu sành được đậy cẩn thận ra chọn, bỏ đi những hạt sâu, hạt lép. Mẹ sàng sẩy cả những hạt gạo nếp trắng đục, thơm ngát cho hết tấm. Mẹ bảo, để mấy hôm nữa ngâm rồi gói bánh chưng. Gì chứ! món này chị em tôi thèm lắm vì cả năm mới được thưởng thức mà. Ôi chao mới tưởng tượng đến thôi mà đã cảm thấy háo hức lắm rồi.

Khoảng từ hai sáu, hai bảy Tết, quê tôi nhộn nhịp hẳn lên. Chợ họp cả ngày chứ không chỉ phiên buổi sáng như thường lệ. Chị em tôi háo hức với những thứ mẹ mua về từ chợ. Này nhé hộp mứt Tết đỏ rực với những thanh kẹo lạc nhìn đã thèm với hàng chữ Chúc mừng năm mới màu vàng viền quanh, chai rượu vang Thăng Long, gói chè Thanh Hương thơm ngát, vài bao thuốc lá Điện Biên bao bạc, nải chuối tiêu hồng còn nguyên cong cong, béo tròn, quả bưởi đào bóng mịn còn cả lá, một cành đào phai chớm nụ để cắm trên gian giữa bàn thờ. Đó là những thứ không thể thiếu để bày trên bàn thờ nhà tôi ngày Tết.

Nhìn mẹ cẩn thận xếp từng bó lá dong xanh ngắt cùng với ống giang ra khỏi chiếc làn mây, tôi đã mơ hồ ngửi thấy mùi khói bếp, bên ánh lửa bập bùng, mùi bánh chưng thơm nức mũi. Chị em tôi sẽ giúp cha rửa lá dong, cắt rồi gấp lá cho cha gói bánh. Từng chiếc bánh vuông vức nhiều dần lên trong chiếc nia rộng rãi, tôi say mê ngắm nhìn và đếm. Sang đến ngày cuối cùng của năm, một bình hoa thược dược đủ màu sắc sẽ chen nhau trong chiếc bình hoa to đặt trên bàn cùng mấy bông violet. Vậy là đủ cho ngày Tết.

Mẹ tôi thường không quên mua thêm bánh pháo nhỏ, mẹ bảo: "Cả năm lụi hụi rồi, mong mùi khói pháo thơm nồng cùng xác pháo màu đỏ lúc giao thừa sẽ xua tan đi cái nghèo đói trong năm mới". Có lẽ quan niệm đó đã hằn sâu trong phong tục của người dân quê tôi, mỗi đêm giao thừa dưới cái rét cắt da nhưng ba chị em tôi vẫn thao láo mắt chờ cha đốt pháo, những tiếng đùng đoàng nghe vui tai đến lạ, khi cha đốt pháo chị em tôi sẽ đứng ở đằng xa trông lại để đảm bảo an toàn. Sáng mùng một cha tôi sẽ bận rộn, luôn tay với niêu cá kho, nồi thịt đông, nồi bánh chưng cùng với nồi chè kho. Dáng cha nhanh nhẹn, thoăn thoắt, khi trên nhà, khi dưới bếp từ sáng sớm đến gần nửa đêm. Ký ức non nớt của tôi luôn đặt câu hỏi "Làm thế nào mà cha tôi có thể chế biến và nấu ngon đến vậy khi chưa đầy một buổi?”

Hương vị Tết nhà tôi vẫn sẽ còn thiếu nếu không kể đến nồi nước mùi già thơm ngát ngày cuối năm. Mẹ tôi mua vài nắm mùi già từ chợ rồi về rửa sạch. Mẹ cuộn gọn nắm mùi vào chiếc xoong nhôm cao để nấu cho cả nhà cùng tắm gội đêm trừ tịch, rồi còn để rửa mặt sáng mồng một nữa. Mùi thơm từ xoong nước ấy tỏa ra thật sảng khoái, nhẹ nhàng và thư thái. Tất cả những gì còn là lo âu, buồn phiền dường như tan biến. 

Rồi tất cả sự háo hức chờ đợi, sự tất bật vội vàng để chuẩn bị cũng chầm chậm trôi đi. Đêm giao thừa, mùi nhang thơm ngát, ấm cúng, trầm mặc tỏa ra từ gian giữa nhà, nơi đặt bàn thờ tổ tiên hòa quyện cùng mùi khói pháo khiến chị em tôi vui đến nỗi không còn muốn đi ngủ. Chúng tôi sẽ được cha xắn cho góc bánh chưng thơm, béo ngậy đầu tiên, những miếng thịt gà vàng mỡ thơm chắc. Nhìn Chị em chúng tôi ăn, cha và mẹ rưng rưng. Tôi thấy từ đôi mắt của họ nụ cười ẩn sâu sau những giọt nước mắt chực rơi. Cha và mẹ chúc chúng tôi học giỏi, chăm ngoan, mạnh khỏe. Mỗi đứa được mẹ mừng tuổi cho một đồng tiền mới cứng. Chúng tôi vui sướng, cẩn thận gấp đôi lại, cho vào chiếc túi áo mới vẫn còn nguyên mùi hồ. Không gian như lắng đọng, tôi hít hà thật sâu cái khoảnh khắc giao mùa lòng dâng trào một cảm xúc lâng lâng khó tả.

Đã nhiều năm tôi công tác xa gia đình. Tôi chỉ mong sao thời gian đừng trôi để tất cả như vẫn còn đây! Để mẹ tôi đừng già đi, để cha còn bên tôi mãi mãi, nhưng có lẽ điều ước ấy năm nay và mọi năm sau sẽ không còn là sự thật, mẹ vẫn còn đây mái tóc đã điểm bạc, nhưng cha đã đi xa, giờ đây mỗi khi trở về tôi chỉ còn được nhìn cha qua di ảnh và những hồi ức. Cha vẫn mỉm cười vẫn dắt tay tôi, vẫn nấu những món thật ngon chờ tôi về, có lẽ ở trên trời cao cha vẫn coi chị em tôi là những đứa trẻ trong vòng tay bao bọc, che chở của họ. Hình ảnh đó in đậm trong trái tim tôi. Năm nay có thể  là một năm tôi phải trực Tết chẳng thể đón giao thừa cùng gia đình. Nhưng dù ở nơi nào tôi vẫn hướng về ngôi nhà xưa, nơi có cha mẹ vẫn mong tôi trở về…

 Đ.D.T.T

Minh họa của Quảng Tâm