Truyện thiếu nhi của Dương Đình Lộc

 

 

 

 

 

 

Tôi giật mình khi nghe tiếng sấm chớp làm rung chuyển cả căn nhà gỗ lợp rạ. Lại một cơn mưa to dồn dập kéo đến kèm theo tiếng gió rít như muốn làm bung những cánh cửa sổ. Chị Miên ôm vội lấy tôi như muốn dỗ dành che chở, bởi chị vốn biết tôi là cái thằng con trai tuy đã 12 tuổi mà vẫn sợ sấm chớp nhất trên đời. Giờ chắc phải hơn 12 giờ đêm, hai chị em kéo chăn trùm kín đầu tim đập thình thịch. Có tiếng cha tôi gọi thất thanh mẹ tôi ở gian nhà ngoài:

-  Lúc chiều mẹ cái Miên đã cất quần áo phơi ngoài sân chưa, cả che chắn cho đám gà nữa.

- Tôi cất rồi, treo ở ngoài hiên, còn đám gà lợn, ông khỏi lo, tôi chắn mấy tấm liếp ở chỗ cửa chuồng cho gió khỏi lùa, chặn bằng một thanh củi lớn.

Tiếng mẹ trả lời lọt thỏm trong một tràng sấm dài làm tôi co rúm cả người lại. Thật may, trước mùa mưa bão, cha tôi đã chất thêm một lớp rạ rất dày lên mái nhà đè trên lớp rạ cũ, nên ngôi nhà không có chỗ nào bị dột, chỉ còn nghe thấy tiếng nước mưa xối xả tuôn dưới mái hiên, chỗ có mấy cái chum lớn để hứng nước, cùng tiếng những cành cây mít cây vải va đập vào nhau răng rắc. Không biết giàn gấc có bị đổ không, cả giàn thiên lý nữa… Tôi thầm nhủ rồi lại trùm chăn kín đầu.

Buổi sáng, tôi và chị Miên vùng dậy dụi mắt đi ra ngoài sân thấy trời đã ngớt mưa nhưng mây xám vẫn bao phủ khắp nơi cùng với những đợt gió thổi vù vù.

- Mặc áo ấm vào đi hai đứa…

Mẹ tôi nói vọng ra từ trong bếp chỗ có khói tuôn mù mịt vì củi ẩm. Giờ đang là giữa thu, nhưng có mưa bão nên khí trời khá lạnh nhất là buổi sáng, mặc áo ấm xong, chúng tôi đi vệ sinh đánh răng rửa mặt rồi cùng con chó vện thân yêu, người bạn chí cốt của tôi chạy ùa vào bếp.

- Bố đâu rồi hả mẹ?

Tôi nhìn xung quanh ngơ ngác hỏi sau khi đã sà đến bên bếp lửa đỏ.

- Bố đi cất vó ở chỗ búi tre gần nhà đó con, mờ sáng vừa mới tạnh mưa đã ra ngay chỗ đó rồi.

Mẹ tôi âu yếm trả lời rồi mở vung chõ xôi nếp cho mùi thơm bay ngào ngạt.

- Ồ thích quá, mẹ cho chúng con ra đó xem bố đánh cá nhé.

Chị Miên hào hứng với khuôn mặt rạng rỡ làm tôi như muốn vui lây, mở to đôi mắt tròn xoe chờ đợi.

- Ừ, hai đứa…

Mẹ tôi mỉm cười rồi vuốt tóc chị Miên, chị Miên đã 14 tuổi nên cao hơn tôi một cái đầu và làm hết các việc trong nhà như quét dọn, rửa bát, hái rau, cho gà ăn… Chỉ có tôi là… đại lười, suốt ngày lông bông với bọn thằng Minh, thằng Trọng cùng mấy đứa bạn thân trong thôn xóm, cũng bởi tôi là em út nên được chiều nhất nhà, trên chị Miên, tôi còn một chị nữa đang làm công nhân nhà máy may ở một tỉnh xa.

Ăn xôi nếp no kễnh bụng xong, tôi chả thèm đợi chị Miên, cùng con vện chạy ngay ra phía bụi tre cách nhà khoảng vài chục mét. Tôi dẫm chân lên cỏ cho đám châu chấu bay loạn xạ, cua, ốc ở đâu về bò lổn nhổn khắp nơi. Nhà tôi ở trên một gò đất cao rộng nằm ở cuối thôn xung quanh có mấy bụi tre lúp xúp. Mùa này đang mùa mưa bão, nước lên ngập khắp các mặt ruộng rồi tràn vào các ngõ xóm, kéo lên tới tận chân gò nơi nhà tôi ở. Nhà trong thôn đa phần đã xây nên mọi người chuyển hết lên tầng hai để tránh lụt, chỉ có nhà tôi là chưa xây nhưng cũng may ở trên chỗ đất cao nên từ khi sinh ra tôi chưa thấy bao giờ bị ngập. Căn nhà gỗ năm gian cất từ thời ông nội vẫn còn rất vững chắc, năm nào cũng vậy, cứ khi nào xong xuôi vụ xuân hè, khi mà lúa nếp lúa tẻ đã tuốt thành thóc phơi phóng, cho vào chật cứng mấy thùng tôn to tổ chảng trong góc bếp, là bố tôi lại đi cắt rạ về, phơi cho thật khô nẻ rồi bện lại thành từng lớp để chồng thêm lên mái nhà, mái bếp, mái chuồng vật nuôi, buộc chặt thật cẩn thận để phòng khi tới mùa mưa bão. Còn mẹ thì ngay từ khi giữa hè, đã trồng thật nhiều rau khoai cũng như chống các khóm chuối tiêu sao cho thật vững, gà vịt ngan ngỗng thì lúc nào trong vườn cũng có trên dưới một trăm con, ngày nào chúng cũng đẻ trứng, mẹ cất để dành trong những chiếc rổ lót rơm. Khắp vườn nhà tôi ở các bờ rào ngập tràn các loại rau mà nhiều nhất là rau ngót, rau rền, rau cải cũng như có cả chanh, ớt, tía tô, hành, mùi cùng rất nhiều cây ăn trái mùa nào thức nấy. Nên khi mùa mưa bão lụt lội kéo đến, nhà tôi không bao giờ lo thiếu lương thực thực phẩm. Khi tôi chạy thục mạng ra tới chỗ cha tôi cất vó thì thấy trong xô nhôm đã có vài chú cá chép, cá trắm nhơ nhỡ rồi, có cả mấy chú tôm rõ là to nữa.

- Thích quá bố ơi…

Tôi phấn khích hét to làm cha tôi cũng phải phì cười. Nước lũ đã xâm xấp chỗ hai cây khế và rặng nhãn lồng cổ thụ mà mẹ đã hái quả bán từ giữa hè, cả mấy cây ổi cao ngất biết bao quả chín vàng ruộm mà nếu ăn phải cẩn thận có bọ ở trong đó. Ổi và hoa khế rụng kín mặt nước, củi gỗ ở đâu về dềnh lên trôi dạt vào chỗ bờ gò. Cha tôi để vó cho nó đứng im một lúc, chạy ngay ra vớt củi, tôi đi theo cha nhặt những cành củi nhỏ, xua xua mấy con rắn nước trông phát hãi cho nó bơi đi đâu thì đi. Chả mấy chốc cha tôi đã gom được một ôm củi lớn. Chúng tôi hân hoan trở về, cha tôi khệ nệ vác bó củi lên vai, còn tôi thì xách xô cá có rất nhiều trắm cỏ, không quên bỏ vào túi mấy quả ổi ương ương làm quà cho chị Miên. Chị Miên vui mừng đón lấy, cắn ổi rôm rốp rồi cùng mẹ tôi đem xô cá đi ra giếng đằng sau nhà để mổ. Sau khi bỏ củi vào đống quen thuộc trong gian bếp, cha tôi đi tắm táp cho sạch sẽ rồi lên nhà hút thuốc lào cũng như uống một chén rượu ngâm rễ đinh lăng, nhâm nhi với lạc rang mà lúc nào mẹ tôi cũng ý tứ để một lọ rõ to chỗ cha tôi thường ngồi. Tôi thì lại chạy ngay ra vườn chỗ chuồng gà xem có con mái nào đẻ chưa, thấy có buồng chuối chín, tôi băng luôn vào nhà mách cho cha tôi biết:

- Con thấy gần chuồng gà có buồng chuối chín rồi bố ạ.

- Ừ, để xem mẹ có muốn ngả xuống không thì bố chặt.

- Vâng, con thấy chuối chín phần trên rồi.

- Ừ con.

Cha tôi vui vẻ trả lời rồi lại nhìn trời, vừa mới quang được một tí mà thoắt cái lại xám xịt được ngay, gió vần vũ làm những đám hoa cau rơi lả tả. Chúng tôi quây quần trong gian bếp ấm cúng củi lửa ăn cơm trưa với cá kho riềng ngon phải biết, buồng chuối chín phần nửa bên trên phần dưới còn xanh dựng ngay gần mấy chum tương, cà, dưa muối. Mưa đã lại như trút nước lên các mái rạ.

- Mưa bão năm nay kéo dài quá mình nhỉ? Gần một tuần rồi.

Mẹ tôi vừa xới cơm cho cha tôi vừa bùi ngùi nói.

- Nghe đâu ở mạn ngược có lũ quét chết người đấy mẹ thằng Minh ạ.

Minh là tên cúng cơm của tôi, tôi sợ hãi nhìn cha hỏi thay mẹ:

- Chết người hả bố?

- Ừ, mong ông trời đừng mưa nữa cho bão tan nước rút.

Tôi buồn buồn vuốt vuốt cái tai con vện, lúc nào nó cũng nằm bên chân tôi mỗi khi ăn cơm để tôi còn yêu quý quẳng cho nó khi thì mẩu xương hay cái đầu cá.

- Ăn đi con…

Mẹ tôi bỏ vào bát của tôi một khúc cá rõ là to.

- Ăn mãi chả hết bát cơm, chắc chỉ nghĩ đến mít, nhãn, bưởi thôi… ông tướng!

Cha tôi nheo mắt nói như trúng tim đen của tôi, thì quả đúng như vậy, khi nãy tôi đã bàn với chị Miên là trưa nay ngủ dậy hai chị em sẽ đi hái bưởi, cây bưởi đường ở đầu nhà đã sai lúc lỉu, nó dành để cho mẹ gọi người mua buôn vào hái, nhưng giờ mưa bão có khi nó đã chín quá rồi, cần phải hái gấp, cả mít nữa, vẫn còn sót mấy quả trên các cành cây cao, phải bắc thang leo lên thử hít mũi ngửi xem có mùi thơm không.

Tầm ba giờ chiều hôm ấy, sau khi mẹ tôi hái những bông hoa sói, hoa mẫu đơn ngập tràn ngoài sân, rồi chọn cắt nải chuối chín đẹp nhất thắp hương lên bàn thờ gia tiên thì nhà tôi đón mấy vị khách, đó là cô chú Bình nhà ở gần chùa làng, cả nhà chú gồm vợ chồng chú và hai đứa con nhỏ chèo mảng tới nhà tôi xin ở nhờ vì nhà chú dù đã xây nhưng nước đã gần chạm mái tầng một. Cha mẹ tôi vui mừng đón tiếp, còn tôi với chị Miên thì khỏi phải nói, vừa ăn chuối vừa cười tươi hết cỡ cũng bởi mấy hôm mưa bão, chị em tôi chả được đi đâu, chỉ loanh quanh bên mấy rặng nhãn, ổi, giờ nhà có thêm người tới ở thì đông vui phải biết. Mẹ tôi đi bắt ngay một con gà mái già, về mổ, rang lên với gừng để bữa tối đãi khách. Còn cha tôi thì sắp xếp cho gia đình chú Bình ở gian buồng còn trống, đó là gian buồng trước đây ông bà nội tôi ở, nhưng hơn chục năm nay bác cả đã đón cả hai lên Hà Nội phụng dưỡng nên thường xuyên bỏ trống, có giường chiếu chăn gối vô cùng sạch sẽ, vì đợt nắng mùa hè, chọn hôm nào hanh khô nhất, mẹ tôi đã giặt giũ phơi phóng cẩn thận để nhằm khi mưa bão có khách tới nhà.

Năm nào cũng vậy, cứ mùa mưa bão thì nhà tôi lại được đón những vị khách trong làng, nhất là năm nào có lụt to thì nhà chật kín người đến xin ở nhờ tránh lũ. Năm nay được cái dù mưa nhiều nhưng lũ cũng không to là mấy nên tôi thấy chỉ có nhà cô chú Bình là đến xin ở nhờ. Chiều muộn, chúng tôi quây quần ngồi ăn cơm trong gian bếp, đèn dầu thắp hẳn hai cái cho sáng rõ những khuôn mặt chan chứa tình cảm làng xóm nhưng cũng thấp thoáng lo âu, chỉ mong ông trời ngớt mưa cho nước rút để cả thôn xóm cũng như khắp các vùng lân cận ổn định cuộc sống. Tối ấy cha tôi pha một ấm chè xanh thật đặc, lá chè hái ở khóm sau nhà mà từ dạo ông nội tôi đã trồng, cha và chú Bình ngồi ở nhà trên uống nước chè nghe Đài Tiếng nói Việt Nam cập nhật về tình hình bão lũ cũng như thời sự kinh tế chính trị khắp thế giới. Mẹ tôi thì luộc một nồi khoai lang tím, loại khoai lang bở và rất ngọt mẹ cấy ngoài bờ ruộng, cuối hè dỡ về để thi thoảng luộc cho bọn trẻ chúng tôi có mà dù vừa mới ăn cơm xong vẫn cứ gọi là phải xơi được thêm hai, ba củ. Trời vẫn mưa gió rầm rập, mẹ tôi và cô Bình ngồi bên bếp củi đan áo len cho mùa đông sắp đến, củi ướt làm khói bay mù mịt mỗi khi chị Miên lấy ống thổi bằng tre thổi phù phù. Thôn tôi hình như đàn bà con gái ai cũng biết đan len, thêu, thùa, khâu, vá, cứ đầu mùa thu trở đi, lúc nào rảnh rỗi nhất là buổi tối các bà các chị lại túm năm tụm ba ngồi đan len với nhau bên một rá ngô nếp rang hay một rổ khoai lang luộc. Nhà tôi cũng có ngô nếp, đầu xuân cha tôi trồng ở bãi sông, lúc nào bẻ xong, mẹ tẽ để sẵn một thúng to trong góc bếp, tối nào trở giời mưa gió lành lạnh như tối nay, thể nào mẹ cũng rang một mẻ. Tôi và chị Miên cùng hai đứa con nhỏ nhà cô chú Bình thi nhau bốc ngô rang vừa ăn vừa cười như nắc nẻ trong tiếng mưa gió thét gào vần vũ ngoài trời, bụng đứa nào đứa nấy đều căng tròn như cái trống, để tha hồ mà tranh nhau uống nước vối vì khát. Cây vối bà nội tôi trồng bên cạnh giếng, nó khá to, chị Miên ngày hai buổi hái những chiếc lá già đem vào đun nước mưa pha cho cả nhà cùng uống.

- Tình hình bão đã tan rồi, chỉ còn hoàn lưu bão có thể vẫn mưa mấy ngày tới mọi người ạ.

Cha tôi đẩy cửa bếp bước vào với mái tóc đầy nước mưa như có những hạt kim cương trong veo đính ở trên đó.

- Vậy à, đài báo thế hả mình? Chú Bình đâu rồi?

- Chú Bình đi ra buộc lại cái mảng cho chặt vào gốc nhãn.

Cha tôi trả lời, mẹ tôi dừng tay đan, ngước nhìn lên rồi khẽ mỉm cười nói với cô Bình:

- Kệ mưa gió bão bùng em nhỉ. Bao giờ tan thì tan bao giờ tạnh thì tạnh.

- Vâng… Em cảm ơn chị.

Cô Bình trả lời với vẻ mặt xúc động như thầm hiểu đó là một câu nói tỏ lòng mến khách của mẹ tôi như muốn bảo, dù bão lũ có lâu đến mấy thì gia đình chúng tôi vẫn sẽ rất vui mừng chào đón các vị khách đến ghé thăm. Cha tôi đến bên đám rổ rá đang đan dở để tiếp tục công việc mỗi khi rảnh rỗi, rổ rá đan bằng tre chặt ở các đám gần nhà, để khi nào tới phiên chợ làng là mẹ tôi lại gánh xuống bán. Cha tôi rất khéo tay, chăm chỉ và nhẫn nại, có tối cha đan được cả một cái thúng con cũng như vài ba cái mẹt tre là chuyện bình thường. Chị Miên đã đang đọc truyện cổ tích Thạch Sanh cho hai đứa nhỏ nghe, bởi bản thân chị là người rất thích đọc sách, có cả một tủ nhỏ đủ các thể loại. Tôi đem theo một chiếc đèn dầu tới bên cha ngồi xuống vui vẻ xem đan rổ, chốc chốc cha tôi lại ngừng tay mỉm cười nhìn tôi, trong ánh lửa bếp, ánh mắt cha lấp lánh bao kỳ vọng về tôi, thằng con trai út ít trong nhà mà tôi thì, nói ra lại xấu hổ, học hành cũng chẳng được giỏi giang là mấy.

Cô chú Bình có đem theo một túi gạo tẻ nhưng mấy ngày sau đó mẹ tôi nhất quyết không cho cô chú lấy gạo đó thổi cơm. Cha tôi bảo có khách đến nhà là quý rồi, ai lại lấy gạo của khách thổi cơm, chẳng ra làm sao cả, với lại nhà cũng còn cả một thùng tôn gạo tẻ, một thùng tôn gạo nếp, có ăn đến Tết cũng không hết nữa là có mấy ngày đón khách. Vì thế mà cái túi gạo ấy, cho đến tận hôm nước rút vẫn chưa vơi một hạt nào, khi tạm biệt, mẹ tôi nhất định bắt cô chú Bình đem về kèm theo một rổ trứng gà nhơ nhỡ làm quà. Còn tôi và chị Miên thì khỏi phải nói, chờ cho nước rút hẳn về phía những cánh đồng xa xa, hai đứa tôi chạy ngay đi tìm đám bạn thân. Trong nắng mới, chúng tôi vồ lấy nhau mà kể lể sự nhớ nhung chơi khăng, chơi quay, chèo cây hái quả, đứa nào cũng như bị cuồng chân trong những ngày mưa bão. Tôi và mấy thằng bạn thân đi lang thang ra phía bờ sông xem nước rút hẳn chưa, cũng là để bắt lươn bắt ếch, nước rút đến đâu là chúng nhẩy, chúng trườn đi tìm chỗ ở mới khắp các cánh đồng sũng nước. Lúa mới cấy vụ thu đông từ tháng trước đã bị bão lụt phần nào làm hỏng, cha mẹ tôi cùng hầu hết người dân trong thôn lại tất bật sửa chữa bờ bao cũng như cấy lại đám lúa nào đã bị lũ cuốn trôi, rồi kiểu gì thì nhà tôi cũng mổ lợn. Năm nào cũng thế, cứ hết lụt xong, khi mà đã cấy lại lúa cũng như dọn dẹp hết các công việc sao cho đã thật ổn định, là cha tôi lại mổ lợn mời bà con chòm xóm tới ăn tiết canh và cháo lòng, thịt thừa đâu mẹ tôi sẽ dành để nấu giả cầy, làm ruốc cũng như gánh xuống chợ bán. Và rồi, bọn trẻ chúng tôi lại bắt đầu chuẩn bị đi học, chỉ non nửa tháng nữa thôi là khai giảng năm học mới, tôi sẽ lên lớp bảy, chị Miên lên lớp chín. Những cơn bão như thể đã làm chị em tôi lớn khôn thêm bên những nồi khoai, mẻ ngô của mẹ, những bó củi, xô cá của cha, và đối với riêng tôi, những ngày mưa bão trong ngôi nhà gỗ lợp mái rạ ấm cúng củi lửa, chắc hẳn là những tháng ngày đẹp nhất của tuổi thơ bên gia đình thân yêu và xóm làng của mình.

Cuối thu 2024

D.Đ.L

 

Minh họa của Quảng Tâm