Điền Phương Thảo

 

 

 

 

 

 

 

Một chiều thu tháng Mười, ánh nắng ấm áp len lỏi sau những ngày mưa dài ảm đạm. Trong ngôi nhà nhỏ của nhạc sĩ Đinh Quang Minh, không gian tràn ngập âm thanh của âm nhạc. Nhạc sĩ đang mải mê chơi đàn ghi-ta. Những hợp âm thánh thót nối tiếp nhau vang lên, tạo nên một giai điệu dịu dàng và sâu lắng. Dù ngón tay đã không còn linh hoạt như xưa vì tuổi tác, chúng vẫn lướt nhẹ nhàng trên dây đàn như cơn gió. Âm nhạc như chảy qua không gian, mang theo bao nhiêu kỷ niệm và tình cảm của người nhạc sĩ già.

 

 

 

Nhạc sĩ Đinh Quang Minh sinh năm 1942, quê ở huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định nhưng anh sinh ra và lớn lên tại Tuyên Quang nên ông gắn bó và yêu Tuyên Quang. Năm 19 tuổi, Đinh Quang Minh trúng tuyển lớp thanh nhạc tại Nhà hát Ôpera-Balê trong khu văn công Mai Dịch, Hà Nội. Từ một ca sĩ trẻ của nhà hát Giao hưởng, hợp xướng, nhạc vũ kịch Việt Nam, ông đã cống hiến hết mình trên các sân khấu, chiến trường, trong thời kháng chiến chống Mỹ. Năm 1967, ông được Bộ Văn hóa điều về Tuyên Quang tăng cường lực lượng ca hát cho Đoàn văn công tỉnh. Ông đã đem hết tâm trí và năng lực biểu diễn phục vụ công chúng khắp các huyện trong tỉnh Tuyên Quang. Năm 1976, đất nước thống nhất, ông được lãnh đạo tỉnh điều về Đài Phát thanh Hà Tuyên (nay là Đài Phát thanh truyền hình Tuyên Quang) làm công tác biên tập âm nhạc cho đến khi nghỉ hưu.

Nhiều người nhận xét nhạc sĩ Đinh Quang Minh giản dị, tính tình sởi lởi, dễ gần. Có nhiều kinh nghiệm trong công việc sáng tác, ông tận tình chỉ bảo, truyền hết cho các học trò nên được họ yêu quý. Với bạn bè đồng nghiệp ông chân tình, cởi mở. Là một ca sĩ có giọng hát truyền cảm, ông đã ngấm dần những khúc thức từ nhiều bài hát do ông thể hiện trong hơn mười năm, nên khi trở thành biên tập viên âm nhạc, ông đã miệt mài với ngòi bút để trở thành nhạc sĩ sáng tác với hàng trăm ca khúc trữ tình cách mạng mà đại đa số ông dành tình cảm cho Tuyên Quang, một miền quê cách mạng. Được học hành bài bản, nhạc sĩ Đinh Quang Minh sáng tác kỹ và chỉn chu, thận trọng trong từng nốt nhạc.

Nhạc sĩ Đinh Quang Minh, với trái tim tràn đầy nhiệt huyết, đã cống hiến cuộc đời mình để sáng tác những ca khúc lay động lòng người về xứ Tuyên. Trong số những tác phẩm của ông, nhiều bài hát nổi tiếng đã ghi đậm dấu ấn về tình yêu quê hương, sự hiền hòa của con sông Lô và tinh thần cách mạng bền bỉ như: “Nỗi nhớ về Tuyên”; “Nhớ về Tuyên Quang em nhé”; “Tình sông Lô”; “Tuyên Quang thành phố trẻ”; “Mối tình bên sông Lô”... Những ca khúc của nhạc sĩ Quang Minh không chỉ đơn thuần là những giai điệu ngọt ngào, mà còn mang trong mình câu chuyện về cuộc sống, về con người và về những giá trị đẹp đẽ của quê hương Tuyên Quang. Ông viết về những cánh đồng xanh ngát, những con đường làng quanh co và cả sự hiền hòa của dòng sông Lô. Từng nốt nhạc, từng lời ca đều chứa đựng tình yêu và lòng biết ơn đối với quê hương, nơi đã nuôi dưỡng và hình thành nên tâm hồn nhạc sĩ. Đinh Quang Minh đã thể hiện lòng tự hào và sự tri ân đối với quê hương qua từng giai điệu, từng câu ca. Ông đã dùng âm nhạc để kết nối và truyền tải những cảm xúc sâu lắng, giúp người nghe cảm nhận được tình yêu thương và niềm tự hào về quê hương Tuyên Quang.

Trong những bài hát của nhạc sĩ Đinh Quang Minh tôi có ấn tượng nhất với bài hát "Về Tuyên Quang em ơi". Đây là một tác phẩm âm nhạc thể hiện tình yêu và niềm tự hào sâu sắc đối với quê hương Tuyên Quang, giai điệu của bài hát mang đậm chất trữ tình, nhẹ nhàng và sâu lắng, gợi nhớ về những hình ảnh bình dị mà thân thương như lán Nà Nưa, cây đa Tân Trào, thủy điện Tuyên Quang... Lời ca trong bài hát không chỉ là những mô tả đơn thuần về cảnh sắc thiên nhiên mà còn chứa đựng những tâm tư, tình cảm chân thành của nhạc sĩ. Những hình ảnh quen thuộc như con sông Lô hiền hòa, cánh đồng lúa bát ngát và những con phố thân quen đều được vẽ nên một cách sống động qua từng lời ca. Đặc biệt, bài hát còn nhấn mạnh đến sự gắn bó và tình yêu thương giữa con người với quê hương, như một lời mời gọi trở về với cội nguồn, về với nơi chốn bình yên. Nhạc sĩ Đinh Quang Minh đã khéo léo sử dụng những nốt nhạc mượt mà, hòa quyện với lời ca tình cảm, tạo nên một bản nhạc dễ nghe, dễ nhớ và dễ đi vào lòng người. Sự kết hợp tinh tế giữa âm nhạc và lời ca đã giúp bài hát trở nên cuốn hút và để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng người nghe. Bài hát "Về Tuyên Quang em ơi" không chỉ là một bản nhạc, mà còn là một tác phẩm nghệ thuật chứa đựng tình yêu quê hương, niềm tự hào và sự tri ân của nhạc sĩ Đinh Quang Minh đối với mảnh đất Tuyên Quang. Những giai điệu và lời ca của bài hát đã góp phần làm giàu thêm kho tàng âm nhạc của tỉnh, đồng thời mang lại những giá trị tinh thần vô giá.

Nói đến những sáng tác dành cho thiếu nhi, nhạc sĩ Đinh Quang Minh chia sẻ: “Sự quan tâm của các nhạc sĩ ở Tuyên Quang với chủ đề này không nhiều. Đối với tôi khi viết về đề tài thiếu nhi là một thử thách khi viết bằng ngôn ngữ từ góc nhìn của trẻ nhỏ”. Trong tuyển tập 17 ca khúc tuyển chọn viết về thiếu nhi được ra mắt đó là “Tuổi thơ trên đất Tân Trào”. Trong đó có một số bài hát mà nhạc sĩ Đinh Quang Minh tâm đắc như: “Thiếu niên Tân Trào làm theo lời Bác”; “Nếu như không có mẹ”; “Mùa xuân về với tuổi thơ”; “Tiếng hát tuổi thơ trên đất Tân Trào”... Trong hoạt động sáng tác, ông luôn quan tâm đến đời sống tinh thần, những hành động và câu chuyện của những đứa trẻ, ông tin rằng âm nhạc là phương tiện giáo dục tốt và gần gũi nhất đối với trẻ nhỏ, giúp chúng khám phá ra nhiều thứ mới mẻ và hướng chúng về những điều tốt đẹp thông qua những ca từ nhẹ nhàng, trong sáng... Nơi đây không chỉ là vùng đất của kỷ niệm và tuổi thơ, mà còn là nơi cách mạng bừng sáng dưới ngọn đèn dẫn lối của Bác Hồ. Qua từng giai điệu và lời ca, những hình ảnh tươi đẹp của làng quê hiện lên như một bức tranh sống động, với đồng lúa xanh bát ngát, dòng suối trong lành, tiếng ve kêu râm ran và những khuôn mặt rạng ngời hạnh phúc của những đứa trẻ hồn nhiên. Sự hòa quyện giữa tình yêu quê hương và lòng kính trọng đối với cách mạng, đã tạo nên những tác phẩm âm nhạc đầy cảm hứng, góp phần nuôi dưỡng tâm hồn yêu nước và lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.

Với những đóng góp của mình, nhạc sĩ Đinh Quang Minh đã được Chủ tịch UBND tỉnh trao Giải thưởng Tân Trào về văn học, nghệ thuật năm 2016. Đây là sự công nhận xứng đáng cho những nỗ lực và cống hiến không ngừng nghỉ của ông. Giải thưởng này không chỉ tôn vinh đối với nhạc sĩ Đinh Quang Minh mà còn là sự khích lệ cho những thế hệ nhạc sĩ, nghệ sĩ trẻ tiếp tục theo đuổi và phát triển nghệ thuật của mình.

Giữa lòng thành phố ồn ào, có một căn nhà nhỏ, nơi người nhạc sĩ già sống một cuộc đời giản dị. Mái tóc bạc phơ, đôi bàn tay khắc khổ, và ánh mắt hiền từ, ông đã dành cả đời để sáng tác những giai điệu ngọt ngào về quê hương. Mỗi ngày, ông ngồi bên cây đàn ghi-ta cũ kỹ, tìm kiếm cảm hứng từ những kỷ niệm và tình yêu thương sâu sắc đối với nơi chôn rau cắt rốn. Dù cuộc sống có đổi thay, trái tim của ông luôn hướng về quê hương, nơi mà từng nốt nhạc, từng lời ca đều thấm đẫm sự tri ân và tự hào. Người nhạc sĩ Đinh Quang Minh không chỉ là một nghệ sĩ, mà còn là một người kể chuyện, mang theo những câu chuyện về quê hương qua từng giai điệu. Dù năm nay ông đã bước sang tuổi 82, nhưng tinh thần và đam mê của Đinh Quang Minh vẫn không hề phai nhạt. Ông tiếp tục sáng tác, tiếp tục truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ và để lại những di sản âm nhạc vô giá cho quê hương Tuyên Quang. Ông dành cả đời mình để sáng tác, không chỉ vì đam mê, mà còn vì mong muốn để lại những di sản âm nhạc vô giá cho thế hệ mai sau. Trong căn nhà nhỏ ấy, tiếng đàn của ông vẫn vang lên, nhắc nhở mọi người về tình yêu quê hương và giá trị của cuộc sống bình dị.

Đ.P.T