Tản văn của Huyền Nhung

 

Minh họa của Quảng Tâm

 

Mỗi tháng Bảy về, lòng tôi lại nao nao nghĩ về những kỷ niệm cũ. Còn nhớ ngày nội chưa về trời, miếng trầu lúc nào cũng thơm miệng, đôi mắt đùng đục hay dõi về phía xa xăm. Tôi hỏi nội mong gì phía đó. Nội không trả lời ngay mà cứ trầm ngâm vậy. Khi đôi mắt đùng đục ấy dừng lại chỗ bàn tay nội đang trong lòng tay tôi nội mới trả lời: “Chưa tìm được hài cốt thằng Thuận nội chưa thể yên lòng nhắm mắt về với tiên tổ”. Ấy vậy mà nội đã đi xa được chín năm rồi. Chú Thuận của tôi vẫn biền biệt  dấu tích.

Hơn năm mươi năm. Chính xác là năm mươi hai năm kể từ ngày chú hi sinh. Gia đình tôi cũng đã nhờ thông tin truyền thông, mạng xã hội... nhưng tất cả đều không có hồi đáp.

Cô tôi tức em của chú Thuận, đã cất công mấy lần vào miền Trung xa xôi tìm kiếm. Hơn một lần thăm viếng mộ các Anh hùng Liệt sĩ tại nghĩa trang Trường Sơn, lần tìm từng tên ghi trên bia các ngôi mộ, mong sao trong hàng ngàn ngôi mộ ấy biết đâu lại tìm được anh mình. Nhưng càng hy vọng lại càng vô vọng khi lần lượt họ tên đều không phải. Đứng trước dãy những ngôi mộ vô danh, ngôi mộ nào cô cũng thầm hỏi: “Có phải anh đó không?”. Không có ai trả lời, có chăng chỉ tiếng gió đùa bên tai đáp lại. Lê bước chân qua từng dãy mộ dài kề bên nhau tăm tắp. Không gian vắng lặng, chỉ cô với buổi chiều ăm ắp nhớ thương. Bao nhiêu tấm bia còn khuyết tên, bao nhiêu gia đình còn mòn mỏi trông đợi, dẫu chỉ là mảnh xương hay nắm đất tìm về.

Sau mỗi chuyến đi cô luôn mơ thấy anh về trong hình hài chiến trận gọi cô. Trong giấc mơ anh dặn em gái “đi tìm anh nhé! anh nằm chỗ này, khu này này, bọn anh bỏ mạng sau trận càn của địch phía đồi thoai thoải, bên cạnh dòng sông... Đừng tìm anh ở nghĩa trang. Anh không có ở đó đâu”. “Dòng sông? Sông Bến Hải hay sông Thạch Hãn? Anh Thuận! Anh Thuận!” Câu hỏi gấp gáp, chới với nửa tỉnh nửa mê, chưa nhận được câu trả lời anh đã vụt đi.

Có thể vì quá tiếc thương anh mà giấc ngủ của cô cứ chập chờn huyễn mộng.

Tỉnh giấc cô lại thu xếp qua nhà gặp bố tôi. Kể về giấc mơ cô cho là anh Thuận về báo mộng, hỏi thêm thông tin lại đi rồi lại trở về trong vô vọng.

Lâu lâu có dịp về thăm nhà. Tôi thắp cho chú nén nhang, nhìn khung ảnh còn nguyên nụ cười hồn hậu, nụ cười của thanh xuân gửi gắm bao khát vọng. Nếu còn sống, thì giờ cũng nên ông cả rồi. Đôi mắt ấy, nụ cười ấy sẽ mãi mãi ở lại tuổi hai mươi. Tuổi đẹp nhất của đời người. Chú đã nguyện dâng hiến cho lý tưởng cao đẹp.

Rót chén trà bố pha còn nóng giãy. Vừa uống vừa xuýt xoa, vị đắng chát đón đầu lưỡi xuyên qua từng kẽ răng. Khi cuống họng ngọt lại tôi mới tỉ tê hỏi bố về chú Thuận.

Bố tôi chậm rãi lôi từ trong tủ ra chiếc hộp có mớ giấy tờ đã ngả vàng cũ kỹ. Bố đưa cho tôi xem một tờ giấy cũ nhèm. Dòng chữ giấy báo tử chắc thấm đầy nước mắt của nội nên nhòe nhoẹt hết cả, may vẫn còn đọc được. Họ tên ghi rõ: “Trần Đức Thuận, sinh năm 1950 thuộc Tiểu đoàn 9, Đại đội 10, Trung đoàn 66, Hi sinh ngày 13/11/1972”. Trong mớ còn lại có hai tờ đơn xung phong xin nhập ngũ và một vài giấy tờ khác nữa. Nghe bố kể thì hai lần ấy chú bị từ chối vì trong nhà đã có hai anh trai tham gia kháng chiến chống Mỹ rồi, trong đó có bố tôi. Tất cả những gì còn lại chỉ có vậy. Cuộc chiến bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 là thời điểm ác liệt nhất, nhân lực quân lực đều rất khẩn trương tiếp viện. Khi bố tôi ở mặt trận phía Nam về tuyển quân hay tin chú ấy đã xung phong lên đường ra trận rồi, hai anh em ngược chiều mà chẳng gặp nhau.

Chú Thuận học y nên khi tham gia chiến đấu được phân công trực ở trạm phẫu cứu chữa những chiến sĩ bị thương. Nhập ngũ năm 1970 thì 1972 chú hi sinh. Gia đình hay tin chú bị thương do trạm phẫu trúng bom. Sau đó không nhận được tin tức gì cho tới khi tin báo tử truyền về. Trên đường sơ tán, bom đạn trút như mưa, khi mất có thể chú ấy đã được đồng đội chôn cất, cũng có thể những người đồng đội ấy sau đó cũng hi sinh rồi, vì vậy thông tin về chú cứ gãy đoạn và không còn tín hiệu.

Bố lần xếp lại món giấy tờ như kỷ vật cuối cùng còn lại của chú Thuận. Giọng bố trùng xuống: "Chiến tranh mà, bao người mất xác thân thể có còn lại gì đâu. Ngôi mộ gió trên nghĩa trang liệt sĩ của xã xây lên để ghi công tưởng nhớ thôi chứ giờ không hi vọng tìm được hài cốt đâu”. Tôi nghe mà sống mũi cứ cay xè.

Tháng Bảy truyền về thông điệp bằng những cơn mưa. Kho thời tiết đã phần nào dịu đi sự oi nóng. Những vòng hoa tưởng nhớ được dâng đầy khắp các nghĩa trang liệt sĩ.

Gia đình tôi giờ đã thôi không đi tìm chú Thuận nữa. Đất miền Trung đã, sẽ và mãi che chở cho chú và những người lính ngã xuống năm nào. Bố tôi, các cô, chú tôi những thế hệ từng đi qua cuộc chiến còn lại. Giờ đã lên lão cựu chiến binh cả rồi.

Dù không muốn nhưng vẫn phải chấp nhận rằng, một ngày nào đó họ cũng sẽ lần lượt mà dời đi theo cái lẽ tự nhiên. Chỉ còn lại những hình ảnh, những câu chuyện truyền lại cho đời sau. Tháng Bảy về rồi, ngôi mộ gió vẫn ấm những vòng hoa. Chiến tranh đã lùi xa. Bầu trời bình yên sẽ xoa vợi nỗi đau bằng niềm tự hào dân tộc.

H.N