Tản văn của Lê Thị Thu Hòa

những lá ngô non ấy tô điểm cho đá, bỗng thấy ánh lên niềm vui, niềm tự hào và biết ơn với cuộc sống, cảm phục những người dân cần mẫn, kiên trì, bền bỉ, đem lại sức sống cho người, cho đá. 
Và cũng trên từng triền đá, như bất ngờ, như hẹn trước, mùa xuân bỗng trỗi dậy mãnh liệt trên sắc hoa đào, những cành đào khẳng khiu, trơ trọi giữa cái lạnh buốt khắc nghiệt của mùa đông, chẳng biết tự khi nào mà bật ra những mầm xanh non lẫn những cánh đào phai màu hồng phớt nhẹ e lệ, kiều diễm, khẽ rung rinh theo gió, đùa với những cánh bướm sặc sỡ đang dập dờn khoe áo mới, như muốn nói với hoa đào, hoa mận, hoa lê: “Nào, xem ai đẹp hơn nào!”.
Đá cũng không còn là màu xám xịt, lạnh lẽo, mùa xuân đã làm đá trở mình, những cây cỏ với sức sống bền bỉ, mãnh liệt đua chen qua từng khe đá, hốc đá, khoe sắc xanh non như mời gọi, như đón chào, lại như níu chân người trên đá. Bên những triền đá, hoa cải trắng, cải vàng của người dân địa phương trồng đã bung nở, hòa mình vào màu xanh non bất tận của cỏ cây, hòa mình vào không gian rộn rã sức xuân của đất trời non nước.
Ai đã từng lên với Cao nguyên đá sẽ ấn tượng bởi sự trùng điệp của thiên nhiên với những dãy núi đá cao, trải dài bất tận, chỉ có đá trơ trọi phô bày vẻ hoang sơ cùng trời, mây, gió. Những người dân địa phương nơi đây ngày ngày làm bạn cùng đá, đi trên đá, lao động trên đá, cuộc sống của họ không dễ dàng nhưng họ không nản lòng thoái chí, họ chinh phục thiên nhiên khắc nghiệt bằng sức lao động miệt mài, bằng sự kiên trì và nhẫn nại, chính họ đã tô điểm cho từng triền đá, cho mùa xuân trên miền đá. Có lời bài hát đã từng vang lên giữa cổng trời Quản Bạ: “Sống trên đá chết nằm trong đá, vẫn anh hùng vượt khó đi lên, để hạt ngô, cho hạt thóc lên đều…”(1). 
Mùa xuân trên miền Cao nguyên đá là vậy, nó không đến vồ vập, cũng chẳng vội vàng, nó lặng lẽ giữa mây ngàn gió núi, nhưng vẻ đẹp của nó thật ấn tượng. Lên với miền đá, thi nhân dạt dào cảm xúc, người không biết làm thơ cũng phải họa được đôi vần, họa sĩ cũng bắt được cái thần giữa phong cảnh bạt ngàn của đá, vung cây cọ mà phác thảo những nét phóng khoáng, tươi tắn, du khách sẽ có những trải nghiệm thú vị, để rồi cất lời cảm thán: Cảnh đẹp quá, thiên nhiên hoang sơ, trùng điệp quá, đến nỗi “chim bay qua đây cũng dừng chân hót, mây bay qua đây cũng ngỡ ngàng” (2).
Hãy đến với mùa xuân Cao nguyên đá, vẻ đẹp của Xuân chỉ hiện hữu trọn vẹn, rực rỡ khi cái Tết cổ truyền vừa hết, khi mùa đông vừa kịp khép đôi cánh buốt giá, khi miền xuôi đã rộn ràng sắc nắng, lúc đó, đá sẽ trổ hoa, rực rỡ say mê. Xuân đến chậm và lặng lẽ, nhưng đủ đem đến những khoảnh khắc đẹp nao lòng, nó khiến con người say đắm, và biết đâu, trong sâu thẳm trái tim mỗi người, khẽ rung lên những giai điệu tình tứ, nhẹ nhàng để ca ngợi cuộc sống, tình yêu.

05/01/2026
L.T.T.H

(1) Lời bài hát của cố Bí thư Tỉnh ủy Hà Giang Vũ Ngọc Kỳ.
(2) Lời bài hát của nhạc sĩ Nguyễn Trùng Thương.