Bút ký của Chí Công

Buổi sáng trên thao trường bắt đầu từ rất sớm. Khi ánh bình minh còn chưa kịp rọi qua những tán lá, bên kia là những dãy núi xa xa còn phủ kín mây mù, bỗng ba tiếng còi vang lên kèm theo khẩu lệnh “Đơn vị bắt đầu huấn luyện”. Chỉ ít phút sau, những hàng quân chỉnh tề đã nhanh chóng tập hợp, vai đeo súng, cùng vật chất huấn luyện thao trường được mang theo ra bãi tập. Tôi chú ý, trong hàng quân ấy có một gương mặt còn non bấm ra sữa - chiến sĩ Nguyễn Văn Hùng, Tiểu đội 3, Trung đội 1, tân binh vừa nhập ngũ đầu năm nay.
Hùng là con một, sinh ra và lớn lên ở miền quê lúa Trung du của tỉnh Phú Thọ. Trước ngày lên đường nhập ngũ, cậu vẫn còn quen với cuộc sống giản dị nơi làng quê: sáng phụ bố ra đồng, chiều về giúp mẹ cho đàn gà ăn. Con đường làng quanh co dẫn ra cánh đồng lúa có lẽ là nơi Hùng đã đi qua nhiều nhất suốt tuổi thơ mình.
Ngày nhận lệnh nhập ngũ, Hùng bảo đó là lần đầu tiên cậu rời quê xa đến thế. “Lúc xe chở tân binh rời khỏi cổng làng, em ngoái lại thấy mẹ đứng ở đầu ngõ. Mẹ không nói gì nhiều, chỉ dặn em một câu: Vào bộ đội phải cố gắng rèn luyện cho tốt”.
Câu nói giản dị ấy theo Hùng suốt những ngày đầu trong quân ngũ. Ở đơn vị huấn luyện với Hùng, cái gì cũng lạ. Từ cách gấp chăn màn vuông vức như “hộp diêm”, cách xếp giày dép ngay ngắn dưới chân giường, đến từng bước đi, lời nói đều phải theo điều lệnh. Có buổi tối, sau giờ sinh hoạt, Hùng loay hoay mãi mới gấp được chiếc chăn đúng quy định. “Ở nhà em gấp chăn kiểu nào cũng được, vào đây mới biết gấp chăn cũng là một bài học”, cậu cười hiền.
Nhưng thao trường mới thực sự là nơi thử thách người lính trẻ. Sáng đầu tiên ra thao trường, Hùng đứng trong đội hình mà lòng vẫn còn hồi hộp. Bãi tập rộng mênh mông, phía xa là những dãy đồi phủ màu xanh thẫm. Hơi sương sớm còn đọng trên những ngọn cỏ.
- Tiểu đội… chú ý! - Tiếng khẩu lệnh vang lên 
dứt khoát.
Những cánh tay đồng loạt vung lên, những bước chân dậm mạnh xuống mặt đất theo nhịp lệnh. Hùng cố gắng bước theo đồng đội, nhưng đôi lúc vẫn chậm nhịp.
Cán bộ trung đội bước đến, nhẹ nhàng chỉnh lại 
động tác.
- Chân trái bước trước, giữ thẳng người… đúng rồi, 
làm lại.
Không có lời quở trách nào, chỉ có sự kiên nhẫn. Những động tác tưởng chừng đơn giản ấy được luyện đi luyện lại hàng chục lần. Đến cuối buổi, bước chân của Hùng đã bắt đầu đều hơn. Những giọt mồ hôi đầu tiên của mùa huấn luyện rơi xuống thao trường từ những buổi tập như thế.
Theo sát những buổi huấn luyện của chiến sĩ trẻ là Trung úy Trần Minh Quân, Trung đội trưởng, Trung đội 1 - người trực tiếp hướng dẫn, huấn luyện và rèn tân binh. Quân đã có nhiều năm gắn bó với thao trường. Cùng ăn, ngủ, sinh hoạt với chiến sĩ. Đã hai mùa huấn luyện kể từ khi ra trường và về đơn vị huấn luyện tân binh, với anh, mỗi mùa huấn luyện là một lần tiếp nhận những gương mặt mới.
- Chiến sĩ mới ai cũng bỡ ngỡ. - Anh nói. - Nhưng chỉ cần qua vài tuần huấn luyện, các em sẽ khác hẳn.
Trên thao trường, Quân luôn có mặt từ rất sớm. Trước giờ huấn luyện, anh kiểm tra lại mô hình học cụ, dựng lại những tấm bia, chỉnh lại các cọc tiêu trên bãi tập. Có hôm trời còn chưa sáng hẳn, anh đã đứng giữa thao trường lặng lẽ quan sát. Anh quan niệm “Chuẩn bị tốt thao trường cũng là một phần của huấn luyện”.
Những người cán bộ như Quân không chỉ dạy chiến sĩ kỹ thuật về chuyên ngành quân sự, mà còn là những người truyền cho chiến sĩ trẻ tinh thần kỷ luật và ý chí thép của người lính.
Trong một buổi luyện tập bò thấp, Hùng thực hiện chưa đúng kỹ thuật. Quân dừng lại, làm mẫu động tác một lần nữa. Anh nằm sát xuống mặt đất, từng bước bò chậm rãi qua bãi cỏ.
- Phải tận dụng địa hình thế này… giữ người thấp xuống.
Hùng làm lại. Lần này động tác đã chuẩn hơn.
Quân gật đầu, nở nụ cười.
- Được rồi. Cứ luyện thêm là quen.
Mùa huấn luyện không phải lúc nào cũng thuận lợi.
Có những buổi trưa nắng gắt, mặt đất nóng ran dưới chân. Hơi nóng bốc lên khiến bãi tập như rung lên trong nắng. Những chiếc áo quân phục trắng bạc vì mồ hôi muối. Nhưng không phải thế mà làm những người lính trẻ chùn bước, hàng quân vẫn tiếp tục luyện tập.
Ở khu vực bãi ném lựu đạn, Hùng đứng trong hàng chờ đến lượt. Cậu cầm quả lựu đạn tập trên tay, lòng hơi căng thẳng.
Quân đứng bên cạnh, nói khẽ:
- Bình tĩnh, làm đúng kỹ thuật.
Hùng hít sâu một hơi, vung tay. Quả lựu đạn bay theo một đường cong gọn gàng rồi rơi đúng khu vực quy định.
Khi nghe thông báo đạt yêu cầu, cậu cười rạng rỡ.
Niềm vui của người lính đôi khi chỉ đơn giản như thế.
Là một cán bộ làm công tác tuyên truyền, tôi có dịp theo chân đơn vị huấn luyện chiến sĩ mới trong nhiều buổi huấn luyện.
Thao trường với tôi không phải là nơi xa lạ. Nhưng mỗi mùa huấn luyện lại mang đến những cảm xúc khác nhau. Tôi nhớ một buổi chiều khi mây đen kéo đến bất ngờ. Cơn mưa rào của mùa hạ trút xuống, chỉ trong chốc lát thao trường huấn luyện của đơn vị đã ướt sũng.
Nhưng buổi huấn luyện vẫn chưa kết thúc. Các chiến sĩ tiếp tục bài tập chiến thuật. Họ bò thấp trên bãi đất lầy lội, quần áo lấm đầy bùn, có lẽ cơn mưa nào cũng vậy, chẳng làm nản lòng những người chiến sĩ vì họ đã quá quen với những buổi huấn luyện dưới mưa, họ còn nói đùa “Với bộ đội mưa to là mưa nhỏ, mưa nhỏ là không mưa”.
Tôi nhìn thấy Hùng trong đội hình ấy. Khuôn mặt cậu lấm lem bùn đất, nhưng ánh mắt vẫn chăm chú theo khẩu lệnh. Giữa mưa gió, hình ảnh những người lính trẻ kiên trì luyện tập luôn là hình ảnh đẹp trong tâm trí tôi. Vì thao trường không chỉ là nơi huấn luyện. Đó còn là nơi rèn luyện ý chí.
Khi mặt trời khuất sau dãy đồi, đàn bò của bác nông dân con nào con ấy bụng cũng căng tròn quay về nhà cũng là lúc buổi huấn luyện kết thúc. Các chiến sĩ trở về doanh trại. Những bước chân có phần chậm lại sau một ngày tập luyện, nhưng tiếng cười vẫn vang lên trên con đường nhỏ dẫn vào đơn vị.
Buổi tối trong doanh trại thường yên tĩnh. Sau bữa cơm, nhiều chiến sĩ tranh thủ giặt quần áo, lau lại đôi giày dính đầy đất đỏ.
Ở một góc sân, Hùng cùng mấy chiến sĩ trẻ ngồi trò chuyện. Họ kể cho nhau nghe về quê nhà: người ở miền núi, người ở vùng biển, người đến từ những làng quê xa xôi. Những câu chuyện giản dị ấy khiến khoảng cách giữa những người lính đến từ nhiều vùng miền trở nên gần gũi hơn.
Có hôm Hùng lấy từ ba lô ra một bức thư. Đó là thư mẹ gửi. Cậu đọc lại từng dòng chữ quen thuộc rồi cẩn thận gấp lại, đặt vào túi áo.
Ánh đèn trong doanh trại hắt xuống khuôn mặt người lính trẻ - khuôn mặt bấm ra sữa hôm nào đã bắt đầu sạm nắng sau những ngày huấn luyện.
Thời gian trôi rất nhanh trên thao trường. Những bước chân ban đầu còn bỡ ngỡ dần trở nên vững vàng. Những động tác từng vụng về giờ đã trở nên thuần thục. Hùng cũng thay đổi. Một buổi chiều cuối tháng huấn luyện, tôi gặp lại cậu trên bãi tập. Đội hình chiến sĩ đang luyện điều lệnh đội ngũ.
- Bước… đều… bước!
Hùng bước trong hàng quân, nhịp chân chắc và đều. Nếu không biết trước, có lẽ khó ai nhận ra cậu là chiến sĩ mới chỉ nhập ngũ cách đây vài tuần.
Sau buổi tập, tôi hỏi:
- Em thấy mình thay đổi nhiều không?
Hùng suy nghĩ một chút rồi nói:
- Em thấy mình trưởng thành hơn. Và hiểu rằng để trở thành người lính phải cố gắng rất nhiều.
Chiều muộn, khi ánh nắng cuối ngày trải dài trên thao trường, hàng quân rời bãi tập trở về doanh trại. Bãi đất rộng dần trở nên yên tĩnh. Chỉ còn lại những dấu chân in trên nền đất sau một ngày luyện tập. Những giọt mồ hôi của người lính đã thấm vào đất. Nhưng chính từ những giọt mồ hôi ấy, ý chí của người lính được tôi luyện. Mùa huấn luyện trên thao trường vì thế không chỉ là những bài tập quân sự. Đó là mùa của tuổi trẻ. Mùa của những chàng trai rời mái nhà thân thuộc để bước vào môi trường kỷ luật thép, học cách vượt qua chính mình, có lẽ câu nói “Quân đội là Trường đại học lớn” chưa bao giờ là sai đối với những người đã từng qua. Ở nơi ấy, những người cán bộ huấn luyện vẫn lặng lẽ dìu dắt từng chiến sĩ trẻ. Và những người làm công tác tuyên truyền như chúng tôi vẫn theo chân họ, ghi lại những khoảnh khắc bình dị nhưng đầy ý nghĩa của đời lính.
Một buổi sáng cuối mùa huấn luyện, tôi trở lại thao trường. Sương sớm vẫn còn giăng mỏng trên bãi cỏ. Từng tốp chiến sĩ bước ra bãi tập trong ánh bình minh. Tôi lại nhìn thấy Hùng trong hàng quân. Cậu đứng thẳng người, ánh mắt hướng về phía trước. Tiếng khẩu lệnh vang lên. Những bước chân đồng loạt dậm xuống mặt đất. Trong khoảnh khắc ấy, tôi chợt nghĩ rằng mỗi mùa huấn luyện chính là một hành trình trưởng thành của tuổi trẻ. Những dấu chân hôm nay trên thao trường rồi sẽ theo những người lính đi suốt chặng đường quân ngũ.
Và mai này, khi rời quân ngũ trở về với cuộc sống đời thường, có lẽ họ vẫn sẽ nhớ mãi những ngày tháng ấy - những ngày tháng mà tuổi hai mươi của họ đã được rèn luyện giữa nắng gió thao trường, giữa tiếng hô khẩu lệnh và tình đồng chí, đồng đội.
Ở nơi ấy, mùa huấn luyện vẫn tiếp tục qua từng năm. Những gương mặt mới lại bước vào hàng quân. Những bước chân trẻ lại bắt đầu hành trình của người lính.
Và thao trường - với nắng, với gió, với bụi đất và mồ hôi - vẫn lặng lẽ chứng kiến sự trưởng thành của bao thế hệ chiến sĩ.

C.C