Truyện ngắn của Nguyễn Ánh Nguyệt

Minh họa của Tân Hà

 

Cả tuần nay, Nhàn mất ăn mất ngủ, mặt mũi lúc nào cũng rầu rĩ như cọng dưa héo. Cứ nghĩ đến con trai và con dâu, nước mắt chị lại trào ra, ruột gan quặn thắt. Hôm chúng nó dè dặt xin phép ra ở riêng, chị ngạc nhiên muốn quỵ xuống. Chị cứ trân trân nhìn hai đứa, đau đớn không nói nên lời.

Dũng là con trai duy nhất của chị. Nó cao gần mét tám, da trắng như da con gái. Dũng giống bố, từ sống mũi thẳng tắp, bờ vai rộng đến khuôn mặt cương nghị và dáng người dong dỏng. Từ nhỏ, Dũng đã nổi tiếng đẹp trai, học giỏi, là thần tượng của bao đứa con gái cùng lứa. Chị chỉ lo con dính vào yêu đương, bỏ bê học hành. Nhưng ông trời thương chị, Dũng ngoan ngoãn và chăm chỉ, chưa bao giờ khiến mẹ phiền lòng.

Bố Dũng là mối tình đầu của chị. Yêu nhau suốt bốn năm đại học, vậy mà ra trường, cưới nhau chưa đầy năm năm thì ly hôn. Vợ chồng trẻ, kinh nghiệm sống chung không có, lại cá tính mạnh, nên rốt cục chẳng đứa nào chịu nhường đứa nào. Va chạm như cơm bữa, động tí là cãi cọ. Chỉ một mâu thuẫn nhỏ như hạt cát cũng thổi phồng lên thành nỗi đau to như hòn đá, rồi làm tổn thương lẫn nhau. Giờ nghĩ lại, Nhàn thấy nuối tiếc, thấy mình trẻ con và dại dột quá. Ly hôn được hai năm, bố Dũng lấy vợ mới. Hiện tại, anh đã có một gia đình êm ấm với hai con đủ trai đủ gái, kinh tế khá giả. Chả biết có giàu có, hạnh phúc thật sự không, nhưng những gì cô vợ của anh chăm chỉ khoe lên zalo, facebook mỗi ngày cũng khiến cho Nhàn đôi khi cảm thấy chạnh lòng, xa xót.

Dũng sống với Nhàn. Dù vẫn có sự quan tâm của bố, nhưng rõ ràng không thể ấm áp và trọn vẹn như một đứa trẻ đầy đủ cả cha lẫn mẹ. Nhàn thương con lắm, lúc nào cũng mặc cảm có lỗi với con. Chị luôn day dứt với ý nghĩ nếu mình nhẫn nhịn hơn, vị tha hơn khi làm vợ, thì có thể đã không tước đi của con một mái ấm gia đình. Vì thế mà chị chiều con, chiều và yêu con gấp trăm gấp nghìn những người mẹ khác để bù đắp cho con bao nỗi thiệt thòi. Mấy chục năm làm mẹ đơn thân, không ít đàn ông ngỏ lời với chị, chị đều từ chối. Cũng có lúc trái tim chị rung động, có lúc chị khao khát một bờ vai vững trãi, một cuộc sống lứa đôi hạnh phúc, nhưng nghĩ đến con, chị lại âm thầm gạt đi tất cả. Mối quan hệ mẹ ghẻ con chồng xưa nay vốn khắc nghiệt, nhưng mối quan hệ giữa cha dượng và con vợ không phải lúc nào cũng xuôi chèo mát mái. Bao câu chuyện đau thương từ thực tế cuộc sống khiến Nhàn sợ hãi. Người ta yêu chị, tốt với chị, nhưng biết có yêu và tốt với con chị không? “Khác máu tanh lòng”, xưa nay vẫn thế. Tình thương mà Nhàn dành cho con cao hơn hết thảy, hơn cả những rung động yêu đương mà người đàn bà vừa bước vào tuổi ba mươi ao ước. Chị đã đi qua ngày tháng trẻ trung như thế, đã tự quẫy đạp, tự kìm nén và tự trấn an những ham muốn, những khát khao cứ hừng hực trỗi dậy, để khép mình vào khuôn khổ của sự chịu đựng, để quần quật làm việc và hướng tới một mục tiêu duy nhất: nuôi nấng đứa con trai bé bỏng của chị nên người.

Dũng học phổ thông với thành tích xuất sắc, rồi được tuyển thẳng vào Đại học. Nó thích công nghệ thông tin, nhưng chị lại muốn con theo ngành Y. Được mẹ chiều chuộng, nâng niu như trứng mỏng, song Dũng ngoan và yêu mẹ lắm. Chưa bao giờ nó cãi lời mẹ. Dũng trở thành sinh viên Đại học Y Hà Nội, trong sự hoan hỷ và tự hào của chị. Sáu năm học Đại học, không ngày nào hai mẹ con không nhắn tin hoặc điện thoại cho nhau. Cuối tuần, chị khăn gói lên Hà Nội thăm con, ăn với con một vài bữa cơm, ngồi thừ ra ngắm con rồi sờ nắn chân tay con xem nó có xây xước ở đâu không, nó gầy đi hay béo lên. Dũng chiều mẹ, không bao giờ gắt gỏng, cau có, dù có thể đôi khi, những hành động quan tâm thái quá của mẹ khiến nó xấu hổ. Nhàn nhớ có lần, lúc hai mẹ con ngồi ăn cơm trong ký túc xá, thấy trán con lấm tấm mồ hôi, chị vội rút khăn mùi xoa lau mặt cho con. Dũng co người lại, hất vội tay chị: “Mẹ đừng làm thế, các bạn nhìn thấy, con ngượng”. Nhàn chết sững, chị chợt nhận ra chàng trai năm cuối Đại học, không còn là đứa trẻ bé bỏng cần chị săn sóc, chăm chút từng li từng tí như ngày xưa nữa.

Hai năm trước, Dũng khoe có người yêu. Người yêu Dũng hơi kém về nhan sắc, cha mẹ làm nông ở một vùng quê nghèo. Hồi đầu tiên gặp mặt, Nhàn ngạc nhiên lắm, vì trong hình dung của chị, bạn gái Dũng phải thật xinh xắn, dễ thương. Nhưng lâu dần, càng tiếp xúc với con bé, Nhàn càng thấy quý mến. Nó lễ phép, hiền lành, nấu ăn ngon và đặc biệt rất quan tâm, chiều chuộng Dũng. Nhàn quý con bé như con ruột. Hôm tổ chức cưới, nhà gái chẳng yêu cầu gì, chỉ mong có một lễ hỏi và lễ rước dâu nhẹ nhàng, vừa phải. Nhưng Nhàn lại nghĩ khác. Đời con gái chỉ một lần lên xe hoa, không có điều kiện thì thôi, có điều kiện thì phải làm tươm tất tí, cho bố mẹ cô dâu nở mày nở mặt với bạn bè. Nhà gái cách thành phố hơn hai mươi cây số, đi lại khá vất vả, nhưng Nhàn cùng gia đình bên ngoại và mấy cô bạn thân đứng ra lo một đám cưới rất chu đáo, tươm tất, vẹn toàn. Lúc tiễn con gái về nhà chồng, ông bà thông gia cứ nắm chặt tay Nhàn, xúc động và hạnh phúc không nói nên lời.

Dũng lấy vợ, nhà có thêm người, Nhàn vui lắm. Những ngày đầu, con dâu về sống cùng, chị ý tứ dành cho hai con không gian riêng. Chúng nó cũng giống anh chị ngày xưa, vợ chồng son nên lãng mạn và cuồng nhiệt, không tránh khỏi phút giây bộc lộ thái quá. Phòng riêng của hai đứa rộng rãi, thoáng mát, nội thất trong phòng đều do chính tay chị lựa chọn và sắp đặt. Con dâu thích màu hồng nên giường tủ, bàn trang điểm, lọ hoa, dép đi trong nhà..., chị đều lựa màu hồng. Hôm mở cửa vào phòng, thấy con dâu ngỡ ngàng hét lên sung sướng, chị vui đến trào nước mắt. Chị chỉ mong vợ chồng con sống bình yên, hạnh phúc, hạnh phúc thêm cả phần mà chị và bố của con đã không có được.

Vợ chồng Dũng làm ở bệnh viện, trưa không về nên buổi trưa, Nhàn chỉ ăn qua loa cho xong bữa. Bữa sáng và bữa tối, khi con trai và con dâu có mặt mới là bữa quan trọng nhất của chị. Ngày nào chị cũng dậy sớm chuẩn bị đồ ăn cho các con. Chị đổi món liên tục, hôm bún cá, hôm bánh đa cua, hôm thì mua hàu về rửa sạch, tách ruột xào lăn từ tối hôm trước, sáng hôm sau làm nhân rắc lên bát cháo hoa nấu bằng gạo tám thơm. Nhìn vợ chồng Dũng ăn uống ngon lành, bao mệt mỏi trong chị bỗng nhiên bay đâu hết cả. Con dâu ái ngại, mấy lần muốn dậy sớm phụ mẹ chồng nấu nướng, nhưng chị gạt đi. Chị khuyên con dâu lo mà tận hưởng phút giây riêng tư của hai vợ chồng, nay mai bầu bì sinh nở, con thơ cái quấn, muốn gần chồng như lúc còn son cũng chẳng có thời gian và cơ hội nữa. Thấy chị cưng chiều con dâu, mấy bà hàng xóm thỉnh thoảng lại sang xì xào nhắc nhở. Nhưng đó là cách yêu con của chị. Con dâu vui thì con trai mình mới hạnh phúc được, chị chỉ nghĩ đơn giản như thế.

Vậy mà, mới sống chung được một năm, vợ chồng chúng nó đòi tách ra ở riêng. Nhàn sốc. Chúng nó đưa ra lý do muốn trải nghiệm cuộc sống tự lập, nhưng chị tin không phải thế. Chắc chắn có lý do khác. Nhàn cứ ngơ ngác tự hỏi chị đã làm gì để chúng phải xa rời chị? Câu hỏi ấy luẩn quẩn trong đầu Nhàn cả tuần nay, khiến chị không sao chợp mắt được.

Từ khi lộ ý định ra ở riêng, con dâu chị ít nói hẳn. Nó vẫn ngoan ngoãn, lễ phép như mọi khi, nhưng giữa hai mẹ con bắt đầu có khoảng cách không thể lấp đầy. Nhìn thấy nó, tự nhiên chị khó chịu. Chị chiều chúng nó thế, hết lòng vì chúng nó thế, chị đã làm gì sai? Con trai vẫn tỏ ra bình thản, song chị biết thâm tâm con đấu tranh dữ dội. Chị đẻ ra con, gần gũi con mấy chục năm trời, con nghĩ gì, sao chị không hiểu. Ý định ra ở riêng chắc chắn là của con dâu. Con trai chiều vợ và thương mẹ, lòng nó hẳn rối như tơ vò. Chị nhìn con mà rơi nước mắt. Lòng chị đớn đau, tê tái. Không khí trong nhà u uất như có đám, lúc nào cũng trầm lắng và nằng nặng buồn.

*****

 Một giờ chiều, Nhàn vừa ăn qua loa xong bữa cơm thì có tiếng gọi cổng. Mẹ con dâu từ quê lên chơi. Đây là lần thứ ba thông gia đến thăm nhà chị. Lần đầu để bàn bạc chuyện cưới xin, lần thứ hai là hôm trước Tết vừa rồi. Lần nào đến, thông gia cũng khệ nệ mang theo rất nhiều quà quê: Rau xanh, trứng gà, ớt tiêu, vừng lạc... Gói quà nhiều khi còn nặng hơn người. Nhàn cảm động, chị trân trọng tình cảm giản dị và chân thật của họ.

Nhàn mở cổng, vồn vã:

- Chị ra chơi sao không báo trước với tôi, để tôi bảo thằng Dũng đón chị.

Bà thông gia đẩy chiếc xe máy chất đầy rau củ quả vào sân, mặt đỏ bừng vì nắng, mồ hôi nhễ nhại:

- Nóng quá chị ạ, hôm nay phải dễ đến bốn mươi độ. Đường sá cứ như đổ lửa.

Nhàn đỡ giúp bà thông gia bọc rau to đùng từ trên xe xuống, thở dài:

- Khổ, lần nào ra chơi, anh chị cũng cho quà. Chị chở nặng thế này, trời lại nắng gay gắt, nhỡ có bề gì thì ân hận chị ạ. Chị ra thăm các con là quý rồi. Sao anh không đi cùng chị ạ?

Bà thông gia cười xòa, đưa tay quệt mồ hôi:

- Toàn thứ nhà trồng được. Hằng ngày, tôi chở lên chợ huyện quen rồi, còn chở nhiều hơn thế này ấy chứ. Hôm nay, tranh thủ ra phố mua ít đồ, tôi qua thăm chị. Ông nhà tôi còn ở nhà lo cơm nước, vườn tược, chị ạ.

Con dâu Nhàn là con gái duy nhất của ông bà thông gia. Bố mẹ làm nông, quanh năm nghèo khó nên con bé rất nỗ lực để thay đổi số phận. Ngoài việc đồng áng, nó miệt mài học tập và học rất giỏi. Nó đỗ á khoa Đại học Y Hà Nội với số điểm rất cao, là tấm gương điển hình vượt khó vươn lên của huyện nhà.

Nhàn rót cho bà thông gia chén nước nấu bằng lá vối nếp, vừa mua lúc sáng. Việc vợ chồng Dũng muốn ra ở riêng, không biết con dâu đã nói với bố mẹ nó chưa. Bình thường có chuyện gì vui buồn liên quan đến hai đứa, chị đều gọi điện tâm sự với bà thông gia. Hai người bằng tuổi nên dễ nói chuyện. Bà thông gia ít học, chỉ quanh quẩn làm nông và chợ búa, nhưng rất hiền hậu, biết trước biết sau. Việc lần này, chị sốc, với cả cũng chưa tìm hiểu được nguyên nhân thật sự nên chị chưa muốn nói. Bà thông gia nhấp ngụm nước, nhìn chị dè dặt:

- Chị Nhàn à, hôm nay tôi ra đây là có chuyện muốn thưa với chị.

- Vâng, chị cứ nói. Mà có chuyện gì chị gọi điện cũng được, nắng nóng thế này, chị đi đường vất vả, tôi lo lắm.

Bà thông gia không dám nhìn thẳng vào Nhàn, giọng nghèn nghẹn:

- Chị ạ, lúc con Linh gọi điện bảo vợ chồng nó sẽ ra ở riêng, tôi và ông nhà tôi sốc lắm. Chúng tôi biết chị chiều chuộng yêu thương con Linh, thật may mắn cho con gái tôi có người mẹ chồng như chị. Tôi hỏi lý do, nó bảo vợ chồng nó muốn thử sống cuộc sống tự lập một thời gian. Ông nhà tôi nóng tính, quát ầm lên. Chị ạ, vợ chồng tôi tuy ít học, nhưng luôn dạy con phải sống đạo lý, trọn vẹn nghĩa tình. Chị có mỗi cháu Dũng, cả đời hi sinh vì con. Chị lại tốt với con Linh nhà tôi như thế. Làm sao chấp nhận cho chúng nó ra ở riêng để chị sống thui thủi một mình vậy được.

Nghe bà thông gia nói, Nhàn thờ thẫn. Lòng chị cũng đang rối như tơ vò. Chị ôm lấy bà thông gia, nước mắt lăn dài trên má:

- Cảm ơn anh chị đã hiểu cho tôi. Cả tuần nay tôi không ngủ nổi. Tôi cứ tự hỏi tôi đã làm gì sai, để chúng nó phải ra ở riêng. Tôi yêu con Linh như con gái, chị ạ.

- Tôi biết chứ, con Linh nhà tôi có phúc.

Đợi Nhàn qua cơn xúc động, bà thông gia nắm lấy tay chị, dè dặt:

- Tôi nói điều này, có gì không phải, mong chị bỏ quá cho. Hôm trước, ông nhà tôi nhất quyết gọi con Linh về để hỏi cho ra nhẽ. Nó phải xin đổi ca trực, tranh thủ buổi chiều về gặp ông ấy. Ông ấy dọa nếu nó ra ở riêng thì ông ấy từ mặt nó. Hai bố con căng thẳng lắm. Con Linh khóc rưng rức. Tôi gọi nó vào phòng riêng, thủ thỉ hỏi han nó. Mãi rồi nó cũng nói thật lý do chị ạ.

Nhàn ngồi bật dậy:

- Lý do sao hả chị?

- Bọn trẻ giờ sung sướng quá nên sinh ra lắm chuyện. Nó không muốn nói thật với chị, vì sợ tư duy hai thế hệ khác nhau, có nói, chị cũng không hiểu được.

Nhài nhìn chằm chằm vào bà thông gia như nuốt từng lời.

- Con Linh nói chính sự chăm sóc quá chu đáo của chị khiến nó bị gò bó, áp lực. Ví như thỉnh thoảng hai đứa muốn đưa nhau ra ngoài ăn sáng, nhưng chị đã mất công dậy sớm nấu nướng rồi nên chúng nó không nỡ. Buổi tối muốn đi ăn vặt, cà phê chém gió với bạn bè nhưng biết chị đợi cơm, chúng nó phải hủy các dự định vui chơi để về ăn cơm cùng chị.

- Sao nó không nói với tôi, một vài buổi không ăn cùng, tôi có khó khăn gì đâu...

- Nó sợ nói ra chị buồn. Ngay cả chuyện chị thường xuyên vào phòng riêng của hai đứa dọn dẹp, sắp xếp lại đồ đạc cũng khiến nó không vui. Nó cảm thấy mất tự do cá nhân, gò bó và mệt mỏi. Hôm trước, thằng Dũng sốt, vợ chồng nó đều là bác sĩ, nhưng chị lại đôn đáo chạy đi mua thuốc, rồi rót nước mang tận phòng cho con trai uống. Quần áo Dũng mặc là chị mua, ngay cả dầu gội đầu, sữa tắm, đồ lót của Dũng cũng do chị chọn. Bữa cơm toàn món ăn Dũng thích, toàn chị gắp thức ăn cho Dũng, xới cơm cho Dũng. Con Linh kể lúc mới về làm dâu, nó rất hài lòng. Nhưng càng ngày càng cảm thấy không ổn. Nếu cứ sống trong sự quan tâm của chị, nó thấy mất quyền làm vợ, mất quyền được chăm sóc chồng. Và thằng Dũng không biết bao giờ mới trưởng thành được.

Bà thông gia ôm chị, giọng trùng xuống:

- Lúc đầu, tôi mắng con Linh một trận, sướng không biết đằng sướng. Nhưng sau nằm nghĩ lại, tôi thấy nó nói có phần đúng, chị ạ. Dù yêu con đến mấy thì tôi và chị cũng cần chấp nhận sự thật rằng con mình đã lớn, đã đến tuổi tự biết chịu trách nhiệm và gánh vác một gia đình rồi. Chị cả đời hi sinh cho con, giờ nó có tổ ấm riêng, để vợ chồng nó tự chăm nhau, chị ạ.

Nhàn cứ đi hết từ ngỡ ngàng này đến ngỡ ngàng khác. Chị gật đầu mà không biết lúc ấy mình đang nghĩ gì. Mở cửa cho bà thông gia về, Nhàn đứng thẫn thờ ngoài cổng, đầu óc rối như tơ vò, hai chân nặng trịch.

******

Nhàn ốm. Chị mệt và sốt cao li bì suốt hai ngày trời. Không biết vì nhiễm cúm siêu vi, hay vì suy nghĩ quá nhiều mà phát sốt. Con trai chị cuống lên, sáng nào cũng vào phòng cặp nhiệt độ, hỏi han tình hình sức khỏe của mẹ, dặn dò mẹ uống thuốc đầy đủ, đúng liều. Vợ chồng nó thay phiên về nhà buổi trưa để nấu cháo cho chị, ăn cơm cùng chị. Lần đầu tiên Nhàn thấy con trai vào bếp. Nằm một mình trong phòng, chị nghe rõ tiếng con dâu dạy chồng cách thái hành, cách luộc rau thế nào cho rau khi chín vẫn giữ được màu xanh và tiếng hai vợ chồng nó đùa nhau cười khúc khích. Khi con trai bưng bát cháo thịt nóng hổi vào phòng cho mẹ, Nhàn thấy khuôn mặt con rạng rỡ niềm vui. Thì ra bao lâu nay, Nhàn cứ ôm việc vào người, cứ sợ con động chân động tay vào việc nhà thì vất vả mà vô tình tước đi hạnh phúc giản dị, nhỏ bé của vợ chồng con. Chị nhìn con rơm rớm:

- Con gọi Linh vào mẹ bảo.

Con dâu vào phòng, rón rén ngồi cạnh chị. Mấy ngày chị ốm, nó có vẻ ân hận. Nó nói rất khẽ, như chỉ đủ để chị nghe thấy:

- Con xin lỗi mẹ. Con thực sự không muốn làm mẹ buồn. Chúng con nghĩ lại rồi, chúng con không xin ra ở riêng nữa.

Chị nắm tay con dâu, bàn tay xinh xắn với những móng tay được cắt gọn sạch sẽ:

 - Mấy hôm trước, mẹ đẻ con lên chơi và kể cho mẹ nghe hết rồi. Mẹ suy nghĩ rất nhiều. Mẹ đã can thiệp quá sâu vào cuộc sống của các con. Mẹ xin lỗi các con.

Con dâu nhìn chị ngỡ ngàng. Nó ôm chầm lấy chị, òa khóc. Nhàn cũng không kìm được nước mắt. Chị nói trong tiếng nấc:

- Mẹ đồng ý cho các con ra ở riêng. Hôm qua mẹ kiểm tra lại sổ tiết kiệm, cũng được khoản khá khá, đủ mua một căn nhà nhỏ. Mấy hôm trước đi chợ, mẹ thấy trong ngõ nhà mình có nhà rao bán. Lát nữa cơm xong, hai đứa qua đó hỏi xem.

Con trai Nhàn tròn mắt nhìn mẹ. Nó ngẩn ra một lúc, rồi reo lên hồ hởi:

- Mẹ đúng là số một! Mẹ muôn năm, muôn năm! Con thấy phương án mua nhà trong ngõ nhà mình cũng tốt, bọn con vừa được ở riêng mà vẫn sống gần mẹ.

Nhàn dí tay vào trán con trai:

- Anh chị là ghê lắm! Lần sau có chuyện gì phải nói thật với mẹ, đừng giấu mẹ nghe chưa!

- Tuân lệnh “mẫu hậu”!

Nhàn bật cười. Chị khẽ đưa thìa cháo lên miệng, cảm thấy cơn sốt đã bắt đầu hạ nhiệt. Ngoài kia, trời vẫn nắng như đổ lửa, lại một đợt nóng mới tràn về...

N.A.N