Truyện thiếu nhi của Trần Thị Nhung

Thế là mùa thu lại tới rồi. Mùa thu chở theo bao nhiêu điều thú vị, thời tiết sẽ mát dịu, cái nắng không còn gay gắt nữa, thay vào đó là những cơn gió nối đuôi nhau ùa về hối hả.

Ở một ngôi làng phía sau thành phố, chị em Sa đang ngồi bên góc sân ngắm đàn đom đóm ùa về. Chúng nhấp nháy như những vì sao trên bầu trời rơi xuống vậy. Thằng bé Đăng dơ tay vợt một con vào lòng bàn tay thích thú: chị Sa ơi, sao con đom đóm nó lại phát sáng nhỉ? Sa nhìn em gãi đầu nghĩ một lát rồi trả lời: thì, nhà của đom đóm ở trên trời rất tối, lại hay phải đi kiếm ăn đêm nữa, vậy nên mỗi con phải đeo chiếc đèn trên bụng, vừa soi đường để bay vừa để dễ tìm nhau cho khỏi bị lạc. Thằng Đăng nghe xong thì tỉ mỉ quan sát con đom đóm trên tay. Cái bụng nó quả nhiên có cái đèn phát sáng, dù khi bay hay khi ở yên một chỗ thì chiếc đèn ấy cứ nhấp nháy liên tục. Nó ngắm nghía một hồi lâu rồi thả con đom đóm ra cùng với đàn của nó. Nhìn từ góc tối chỉ thấy những đốm sáng xanh vàng lập lòe di động. Khi thì lên cao lúc lại sà xuống thấp. Nó nhớ năm ngoái bố nó làm cho hai chị em nó hai cái đèn phát sáng rất đẹp, mà hai cái đèn đó lại chính là những con đom đóm được bố bắt cho vào hai cuống lá cây đu đủ. Nói đến đu đủ, khu vườn nhà Sa mẹ năm nào cũng trồng vài cây đu đủ. Quanh năm cho quả sai lúc lỉu, lúc ngả vàng là chín thơm ngọt lịm. Phần thân to bằng bắp đùi thẳng đứng, cao hơn đầu Sa, cuống lá rỗng và dài khoảng 30 cm đến 50 cm. Khi chọn cuống để thả đom đóm vào thì lựa cuống già sẽ nhẹ và mỏng vỏ hơn. Ấy là bố nói vậy. Đèn Trung thu chỉ thế thôi mà chị em nó chơi đùa thích thú cười khúc khích cả tối. Nhắc tới bố, rồi tự nhiên thằng Đăng nhớ bố, nó òa khóc nức nở. Chị Sa dỗ nó mà nó không nín được, mặc dù nó rất muốn. Nước mắt cứ ầng ậc tuôn ra. Chẳng biết nó khóc bao lâu nữa, đến khi mệt quá ngủ gục trên tay chị Sa cùng tiếng nấc dịu dần.

  Căn nhà gỗ nhỏ xíu nằm cuối làng khu di dân. Từ khi bố mẹ chuyển nhà từ vùng cao về đây theo chính sách nhà nước thì mới sinh chị Sa và Đăng. Mái nhà được lợp bằng lá cọ cũng đã cũ mục, đồ đạc mọi thứ đều cũ; cái giường cũ, cái bàn cũ, cái chạn cũ, đến bộ quần áo của chị em Sa cũng cũ. Năm ngoái cũng căn nhà này nhưng chị em Sa có đầy đủ. Có bố có mẹ bên mâm cơm đầm ấm mỗi tối, có quần áo mới mỗi khi tết đến xuân về. Cuộc sống êm đềm như bao gia đình di dân ở đây. Bố mẹ hàng ngày đi làm thuê làm mướn tối mới về. Chị Sa đi học còn em Đăng chơi tha thẩn quanh xóm, chờ chị Sa về cùng nấu cơm ăn đợi bố mẹ. Thi thoảng có hôm bố mang về đồ ăn ngon cho chị em Sa. Hai chị em ăn ngon lành, vừa ăn vừa ríu rít kể chuyện, còn bố mẹ người tung, người hứng theo câu chuyện của các con và cổ vũ nhiệt tình, thật là hạnh phúc biết bao. Thằng Đăng hay thích chơi trò cưỡi ngựa mà con ngựa không ai khác chính là bố. Có lần bố mệt không chơi với nó nữa thì nó dỗi ra ngồi một xó, ai hỏi cũng không nói, gọi cũng không thưa. Mẹ phải ra bế nựng, rồi kể chuyện nó nghe. Lần đó mẹ kể một câu chuyện mà nó nghe xong bỗng chạy vào ôm chầm lấy bố giữ thật chặt. Thì ra nó sợ không bao giờ gặp được bố như cậu bé trong câu chuyện, chỉ vì không nghe lời mà bố mãi mãi biến thành con chim bay xa biền biệt. Mẹ nhìn nó trìu mến dịu dàng giải thích; hôm nay bố đi làm, phải vác đồ rất nặng nên bố rất mệt phải nghỉ ngơi mai mới có sức đi làm tiếp, con hiểu không? Nó phụng phịu gật đầu, bố cười xoa đầu nó: Mai hết mệt bố lại làm ngựa cho con cưỡi được chưa. Nó xua tay: Con không thích cưỡi ngựa nữa, con chỉ dắt ngựa đi chơi thôi. Cả nhà cùng cười vui vẻ.

Sa nhớ hôm ấy cũng như bao buổi sáng khác. Bố mẹ dặn Sa ăn cơm rồi đi học. Phần của em Đăng để một bát riêng, ngủ dậy lúc nào em ăn lúc đó, rồi bố mẹ đi làm. Tối đó chị em Sa chờ mãi không thấy bố mẹ về. Thằng Đăng không thấy bố mẹ về cũng không chịu ăn cơm cứ mè nheo chị. Sa dỗ mãi nó mới chịu ăn mấy miếng cơm rồi ngủ luôn trên sàn. Đến khuya thì tin dữ tới. Bác Sáu hàng xóm gọi to: Sa ơi, bố mẹ mày về qua suối bị lũ cuốn mất rồi. Nói dứt câu bác lẫn nhanh vào tốp người đang vội vã đi trong đêm tối. Bà Sáu chạy sang an ủi: Mọi người đang đi tìm rồi, cháu trông em cẩn thận, rồi bố mẹ cháu lại về thôi. Mấy cô mấy chị trong xóm chạy sang cùng chị em Sa đợi tin. Sa chắp tay cầu xin ông trời liên tục. Mong bố mẹ bình an. Lời cầu xin cứ run rẩy suốt đêm cho tới lúc trời sáng. Chờ mãi, chờ mãi bố mẹ cũng về, nhưng lời cầu xin của Sa không được chấp thuận. Bố mẹ đã rời bỏ thế giới này theo con lũ đi xa mãi. Chị em Sa như con gà lạc mẹ bơ vơ, nhất là khi trời chạng vạng tối hoặc lúc mưa to gió lớn, sấm đì đùng. Thằng Đăng sợ sấm, nên mỗi khi trời mưa to gió lớn là ôm chặt cổ chị Sa, mồm liên tục gọi: mẹ, mẹ ơi! Hai chị em cứ thế cùng dựa vào nhau đi qua nỗi sợ hãi.

Gần một năm đã trôi qua rồi. Hai chị em Sa vẫn ở căn nhà gỗ dưới sự đùm bọc của xóm làng. Năm nay lên năm, thằng Đăng chuẩn bị vào lớp một. Không còn bố mẹ không biết ngày tháng sau này của hai chị em Sa sẽ ra sao. Mới mười tuổi nhưng Sa lam lũ sành sỏi mọi việc. Từ khi bố mẹ mất Sa càng hiểu chuyện hơn. Cô bé biết mình không thể nuôi được em Đăng khi bản thân mình vẫn là một cô bé chưa đủ lớn. Từ hôm bác Sáu gọi Sa sang nhà, thì thầm to nhỏ chuyện có gia đình bên phố muốn xin nhận thằng Đăng làm con nuôi, nghe xong Sa run rẩy như khi nghe tin dữ về bố mẹ. Bác Sáu phân tích sau trước, thiệt hơn thì Sa hiểu mình không còn lựa chọn nào tốt hơn cho em Đăng. Tối về Sa ôm em thật chặt nói về chuyện có người nhận em làm con nuôi. Thằng Đăng mếu máo: Chị đừng cho em đi, em sẽ không đi học nữa, em sẽ ăn ít thôi, chị cho em ở nhà. Sa cố tỏ ra dứt khoát: Không được, em phải đi học, để được ăn no, được đi học em phải làm con nuôi, sau này có tiền chị sẽ tìm em, sẽ đón em về. Thằng Đăng càng khẩn khoản: Không chị Sa ơi, chị đừng cho em đi, em xin chị đấy. Nó khóc to, Sa cũng khóc. Hai chị em ôm nhau khóc. Mấy ngày sau không thấy chị Sa nhắc chuyện đi làm con nuôi nữa, thằng Đăng yên tâm chơi vui vẻ. Nó tự ăn ít nói là không đói, nhưng chị nó biết tỏng. Bữa nào cũng phải chả vờ bỏ quên trong nồi ít cơm, lúc đói quá Đăng lại rón rén bốc ăn, có khi hạt cơm vẫn còn dính lại trên má.

Đêm nay, trăng tròn vành vạnh. Phía bên kia thành phố rực rỡ ánh đèn. Hội Trung thu tùng rinh náo nhiệt. Phía ấy đường phố đông đúc. Mô hình rồng, phượng cùng muông thú được trưng bày diễu hành khắp phố. Bạn cùng lớp với Sa kể được bố mẹ đưa đi lễ hội phá cỗ vui lắm. Có chiếc đèn khổng lồ hình chú cuội và chị Hằng Nga nữa. Sa nghe kể thôi cũng tưởng tượng cảnh tượng đẹp đẽ cỡ nào. Thành phố gần mà sao với chị em Sa lại xa đến vậy. Sa nhớ bố, nhớ mẹ da diết. Nhìn khuôn mặt thằng Đăng khi ngủ vẫn mếu mếu, khi lại cười cười. Sa vội chạy ra góc vườn bẻ lấy cành đu đủ to nhất, rồi bắt thật nhiều con đom đóm bỏ vào. Khi ống đu đủ sáng nhấp nháy đủ màu, Sa khẽ dơ lên cao qua đầu khua khua ưng ý. Chắc khi thằng Đăng dậy sẽ thích lắm cho mà xem.

Gió hiu hiu thổi từ phía cánh đồng về mơn man hương lúa. Nếu bố mẹ còn sống thì cả nhà sẽ trải chiếu ngồi ở góc sân kia hóng gió. Bố sẽ làm đèn đom đóm trong tiếng trầm trồ của hai chị em. Còn mẹ thì vừa phe phẩy chiếc quạt nan cho ba bố con mát vừa cười cổ vũ. Đang rưng rưng với khung cảnh cũ thì thằng Đăng dậy từ lúc nào. Nó vòng tay qua cổ chị Sa rồi trầm trồ xuýt xoa: òa, đèn đom đóm đẹp quá. Chị em mình có đèn Trung thu rồi. Sa đưa cho nó chiếc đèn bằng ống đu đủ nhấp nháy, nó chạy vòng quanh sân, vừa chạy vừa hét thích thú. Khi mồ hôi rịn ướt nhẹp trán với quần áo nó mới dừng lại nghỉ. Hai chị em huyên thuyên đủ thứ chuyện trời cũng khuya. Ánh trăng khi mờ khi ảo, phía xa xa bầu trời đầy sao. Bỗng dưng hai chị em nhìn thấy ngôi sao đổi ngôi vụt qua, Sa bảo Đăng chắp tay vào ước đi. Mẹ từng nói  nhìn thấy sao đổi ngôi là điều ước sẽ linh nghiệm. Hai chị em chắp tay ngửa mặt về phía ngôi sao vừa đổi ngôi mắt nhắm lại và thầm ước. Giây phút linh thiêng ấy chắc chắn điều ước sẽ tới, hai chị em Sa đều tin như vậy. Đăng hỏi chị Sa: Chị ước điều gì thế? Sa ôm lấy đôi vai của cậu em bé bỏng: Chị ước bố mẹ trở về, gia đình bốn người chúng ta mãi mãi ở bên nhau như ngày xưa ấy. Thằng Đăng ngây ngô: ôi, em cũng ước có bố mẹ đấy, như thế em sẽ không phải đi làm con nuôi nữa chị Sa nhỉ? Hai chị em vừa ngắm đèn đom đóm vừa phấp phỏm nghĩ về điều ước.

Tối đó trong giấc mơ hai chị em thấy bố mẹ trở về. Cả nhà lại trải chiếu ra góc sân cùng nhau hóng gió. Bố bắt đom đóm làm đèn cho hai chị em. Mẹ vẫn ngồi bên cạnh phe phẩy chiếc quạt nan bên tiếng cười giòn tan của Sa và Đăng.

T.T.N

Minh họa của  Ngọc Điền