Nguyễn Đình Lãm

 

 

Minh họa của An Bình

 

 

 

 

 

Lão Hạo với lão Tư chơi thân với nhau. Tôi chơi với cả hai. Lão Tư mỗi vợ mất sớm, để lại cho lão nhõn một thằng con giai tên là Mùi, học hành dở dang, lao động tự do, khi có việc, khi không. Bố con lão luôn ở tình trạng túng thiếu. Lão Hạo cũng mỗi vợ, nhưng còn nguyên, con vài đứa, thành đạt cả. Hai lão ngồi với nhau, lão Hạo quờ tay xuống gầm bàn, lấy chai rượu trắng rót, đưa tận tay lão Tư một chén, giọng lão rất vui, lẫn trong tiếng cười:

- Rượu quê. Nào, xin mời.

- Cảm ơn.

                                                 *

Bỗng, lão Hạo hỏi thăm lão Tư:

- Thằng Mùi nhà ông, hồi này cháu làm gì?

- Cháu vẫn đi phụ hồ cho cánh thợ xây, chứ biết làm gì. Hôm nào không có việc thì đi rừng với bố.

Lão Hạo nghiêng đầu, nheo nheo mắt, giọng khen ngợi con giai lão Tư:

- Thằng Mùi, bằng tuổi thằng Tình nhà tôi, thế mà con ông đã biết đi làm kiếm tiền giúp bố. Thằng Tình nhà tôi vẫn còn phải đang đi học đại học mãi tận Hà Nội, phải mấy năm nữa mới xong cái cử nhân. Vơ... ất... vất lắm ông ạ.

Tiếng vất, lão trề môi ra, kéo dài lê thê, nghe đã thấy mệt. Và lão tiếp:

- Lại phải hai năm cao học nữa. Nhớn tướng, vẫn ăn bám bố mẹ!

Khen con bạn kiểu ấy, chê con mình kiểu ấy khiến mặt lão Tư nghệt ra như mặt ngỗng ỉa, lão tìm cách cáo lui. Lão Hạo đứng dậy tiễn bạn. Trời thành phố nặng như chì. Lão Tư thất thểu trong mưa bay!

Một hôm, lão Hạo và lão Tư rủ nhau đến thăm một bà bạn. Bà bạn này có chồng mới qua đời cách đây vài ngày. Ngôi nhà còn đang vương mùi nhang khói. Hai người đến nơi, thấy bà bạn đang một mình lúi húi làm vườn, Lão Hạo lên tiếng trước:

- Hị hị... chào bà.

Bà bạn có nét mặt, đúng là nét mặt người có tang:

- Vâng. Chào hai ông!

Lão Hạo lại cười hị hị:

- Bà có mấy luống rau tốt nhỉ? Xin chúc mừng!

Nghe ông bạn chúc mừng, bà bạn không nói gì. Bà ta kín đáo đưa ống tay áo lên khóe mắt! rửa tay về tiếp khách với nét mặt buồn rười rượi và bước đi lủi thủi như một cái bóng. Vào nhà, bà giót hai chén nước, đẩy cho hai người, mỗi người một chén. Bạn cũ đến thăm nhau mà không khí nặng như đò đầy.

Lại một lần khác, mẹ ông bạn văn mới mất, tôi rủ lão Hạo tới chia buồn. Vừa vào nhà, với giọng sôi nổi, lão vừa cười vừa nói: “Xin chúc mừng”. Cùng lúc ấy, con vẹt xích trên cành cây vả trước hè nhà, cất tiếng hót, nghe cứ như là “Vẹt, vẹt... Ngu quá, ngu quá...”. Ông bạn chủ nhà tính thẳng, nói luôn: “Chúc mừng cái gì, chúc mừng mẹ mới mất à?” Đi với lão Hạo, tôi thầm nghĩ: “Lão này nghiện xin chúc mừng”.

Một đận, cứ chiều chiều lão Hạo lại sang nhà rủ lão Tư đi dạo phố. Phố chiều đẹp. Phố tỉnh lẻ thưa người, đường vắng. Hai bên vỉa hè hàng cây phủ bóng mát. Đôi bạn đồng hương thả bộ. Họ đi bên phải theo luật giao thông, vừa đi vừa chuyện chơi. Lão Tư vốn ít nói. Thành thử lại chỉ mình lão Hạo chuyện. Vừa bước, lão Hạo vừa khoe với lão Tư với một giọng rất tự hào:

- Hị, hị... thằng bạn cũ, nó lại “lôi đi nhậu”! Hị, hị... Bạn bè gặp nhau, đứa nào cũng chúc một chén. Mình phải uống đến hàng chục chén. Mệt quá!

Và, hình như lần nào gặp lão Tư, lão cũng khoe bạn cũ vừa “lôi đi nhậu”. Khoe xong, bao giờ lão cũng kêu mệt quá! nên lão Tư cũng cảm thấy mệt lây, lão cứ lặng ngắt bước, không nói gì. Đi một đoạn, lão Hạo lại bảo:

- Ông Tư ạ, Đi dạo ngoài trời rất tốt cho sức khỏe.

- Thế ạ?

- À vâng. Tôi đọc nhiều, tôi biết.

Ban đầu, lão Tư đi bên phía lòng đường. Lão Hạo đi bên phía vỉa hè, cách nhau một khủy tay. Nhưng không biết lão Hạo đi kiểu gì mà thỉnh thoảng, vai lão lại chạm vào vai lão Tư, khiến lão Tư khó chịu, lão bèn bước nhích ra một tí. Dần dần hai người đi ra giữa đường. Thấy đi thế chướng, lão Tư bèn vòng sang bên kia về phía vỉa hè. Nhưng chỉ được vài bước, lão Hạo lại nhích vào. Thành thử vai lão lại chạm vào vai lão Tư luôn luôn. Dần dần, lão Tư phải bước hẳn lên vỉa hè. Rồi dần dần nữa, hai người đi sát tận vào cửa nhà dân, làm cho lão Tư lại phải vòng sang bên này. Đường thì rộng, mà không hiểu sao lão Hạo cứ phải chen lão Tư như thế? Ngán quá, hôm sau lão Hạo sang rủ, lão Tư kêu mệt! Bởi vì đi kiểu ấy lão Tư rất khó chịu, không thích.

Một hôm họp đồng hương, vui. Hết chuyện bây giờ, lại vòng về chuyện ngày xưa. Hết chuyện miền núi, lại vòng về chuyện dưới quê. Mà cái lệ là hễ cứ họp, là lại phải ăn. Chưa có lần nào họp mà lại không ăn. Rủ nhau góp tiền đánh chén cho vui thôi, chả quỹ nào đài thọ đâu. Kể thì cũng không đáng bao nhiêu, rủ nhau vào nhà hàng chén thịt chó là rẻ nhất. Mỗi người trăm bạc, ăn nhòe.

Ngồi vào mâm, bao giờ lão Hạo cũng nâng chén trước. Và bao giờ lão cũng vừa cười hị hị, vừa hò: Nào, zô, một hai ba zô... một hai ba zô... Đấy là một kiểu lão mới bắt chước được từ vùng Nam bộ. Ở trong đó người ta gọi uống rượu là “nhậu”. Lão Hạo dạo này cũng gọi uống rượu là nhậu. Và bao giờ lão cũng một nhát, gọn. Rồi cầm cái chén không giơ thẳng cánh lên thật cao, đặng dốc ngược xuống. Cái chén không còn một giọt. Và lão “khà”. Và lão cười hị hị.

Trong đám đông, bao giờ lão cũng “nổ” trước. Lão nói to. Đặt chén xuống mâm, lão đưa những ngón tay to đùng, nhón cọng húng chó đưa vào miệng nhai chóp chép (Ăn cỗ, lão Hạo rất thích bốc, lão ít khi dùng đũa). Rau thơm, lạc rang bốc cũng còn có thể được. Thịt, lão cũng bốc. Thấy lão Hạo bốc một miếng thịt gà béo bầy nhầy, lão Tư nửa đùa, nửa thật:

- Sao ông không dùng đũa gắp? Cái gì cũng bốc, ghê bỏ mẹ!

Lão Hạo mặt tỉnh bơ:

- Thịt gà, cơm nếp, đàn bà/cả ba thứ ấy phải là… bằng tay.

Trong mâm có một cô gái, vừa là đồng hương, vừa là đồng nghiệp với lão Hạo. Nàng người đầy đặn, cao ráo, xinh gái, tuổi chắc mới chỉ ngoài ba mươi. Nghe lão Hạo nói, mặt cô ta tự nhiên đổ bừng như mặt ngan.

Lão Tư lại cười cười, nói nói, hỏi:

- Thịt gà thì thôi, bốc cũng được. Nhưng sao thịt chó cũng thấy ông bốc?

- Hị, hị... Bây giờ tôi thấy thịt chó, bốc cũng ngon hơn gắp đũa các ông ạ.

Nói đoạn, lão bốc luôn một miếng nhựa mận nhun nhũn, nâu nâu, đen đen đưa vào miệng, nhai bỏm bẻm. Đặng, lão lại đưa cả mấy ngón tay to đùng vào miệng mút chùn chụt. Nhìn cảnh ấy, cô gái kia tỏ ra ngỡ ngàng! Xử lý xong miếng nhựa mận, Tự nhiên lão Hạo khoe:

- Các vị ạ, răng tôi hỏng hết rồi. - Nói đoạn, lão đưa tay gỡ hàm răng giả ra để xuống cạnh mâm gần chòm rau sống! Đặng, lão há thật to miệng, trơ hai cái lợi đỏ hoẻn, và nhẵn thín như cái hang ếch. Đến lúc này thì cô gái vừa đồng hương, vừa đồng nghiệp kia, lập tức buông đũa đứng dậy. Thế là mâm chỉ còn năm người.

Thấy cô gái đứng dậy, bước đi lảo đảo, tưởng nàng say, lão Tư vội đi theo sợ nhỡ có làm sao. Thì ra, cô ta vội chạy vào toa nét, đóng chặt cửa lại, nôn thốc, nôn tháo trong ấy! Không vấn đề gì. Kệ nàng. Lão Tư quay lại mâm. Lão Hạo vẫn đang chuyện. Lão chuyện thế này:

- Các vị ạ, tôi chỉ lạ một điều là, không hiểu sao, người ở thành phố lại đông như thế? Đông hơn ở nông thôn nhiều? Ngồi đọc sách, tôi thấy con phố cửa nhà tôi, họ đi lại suốt đêm! Chả biết họ đi đâu, và đi làm gì? Lạ thế chứ lị!

Có người hỏi:

- Ông ngoài bảy mươi, còn đọc sách được cơ à?

- À vâng. Đọc tốt!

Một hôm đi rừng tìm cây thuốc, tôi thấy lão Tư đang xoay trần đánh cái gốc cây giữa nương. Thấy tôi, lão Tư vội xoa xoa tay, cười:

- Chào ông Xá.

- Vâng, chào ông. Lâu nay có hay đến chơi lão Hạo không?

- Mệt. Chả muốn đi. À, tháng trước, tôi với lão mới ngồi với nhau.

- Ông ấy khỏe không?

- Khỏe. Còn uống rượu tốt. Lâu không gặp nhau, lần này gặp, ông ấy than, hồi này ít bạn bè đến chơi. Cũng không thấy bạn cũ chúng nó đến “lôi đi nhậu”, buồn.

*

Lão Hạo buồn thì lão chỉ có mỗi cách, là ngồi uống rượu một mình, nghểnh mặt xem ti vi một mình. Lão xem ti vi suốt ngày. Có thể nói là lão xem ti vi gần hăm bốn trên hăm bốn!

Và, lão Tư nói nhỏ với tôi, giọng tâm sự:

- Ông Xá này.

- Dạ.

- Ông dạ bề trên. Chả hiểu sao tôi lại chơi với lão Hạc được lâu thế chứ lị? Gần chọn thế kỷ rồi còn gì? Có lẽ... tình cố hương đã gắn chúng tôi lại với nhau chăng?

- Chắc thế.

N.Đ.L