Quang Thanh

Mầm non. Ảnh của Quốc Việt

Năm 2023, Việt Nam xếp thứ hạng 72/146 quốc gia về chỉ số bình đẳng giới. Đầu năm 2024, Hội đồng Kinh tế Xã hội Liên Hợp Quốc đã bầu Việt Nam vào Hội đồng Chấp hành Cơ quan Liên Hợp Quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ (UN Women) nhiệm kỳ 2025 - 2027, điều đó thể hiện sự ghi nhận và đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với các các thành tựu về thúc đẩy bình đẳng giới và nỗ lực hợp tác quốc tế của Việt Nam trong lĩnh vực này.

Tuy đã đạt nhiều sự tiến bộ về bình đẳng giới, nhưng trên thực tế phụ nữ Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng phong kiến “trọng nam, khinh nữ”. Theo phân tích dựa trên số liệu Điều tra Lao động - Việc làm của Tổ chức Lao Động quốc tế, phụ nữ trung bình dành số giờ gấp đôi nam giới để làm việc nhà. Thậm chí, 20% đàn ông Việt Nam không hề làm việc nhà. Đâu đó vẫn còn những quan niệm “phụ nữ không cần phải học cao”, “phụ nữ không nên làm lãnh đạo”, “phụ nữ không cần phải xốc vác việc xã hội, kiếm tiền”…

Không hiếm những gia đình hai vợ chồng trình độ ngang nhau, lương bổng ngang bằng, việc đồng áng ngang cơ. Sau giờ làm cả hai cùng về nhà, ông chồng nằm dán mắt vào màn ảnh nhỏ, mặc cho bà vợ lúi húi dưới bếp. Cơm nước xong, chồng tiếp tục hào hứng với trận bóng đá sớm đang diễn ra tận trời Âu, mặc cho bà vợ chiến đấu với cả đống nồi niêu xoong chảo, dạy con học bài. Cuối tuần, khách khứa đến nhà, chồng ngồi bàn tiếp khách, còn vợ sắm vai ô-sin làm đủ việc. Đây là những hình ảnh vẫn thường thấy ở khắp các gia đình, từ thành thị đến nông thôn.

Điều đáng nói là phần đa phụ nữ vẫn coi việc nhà và nuôi dạy con là bổn phận của mình. Mỗi ngày phụ nữ dành từ 3 - 6 giờ, thậm chí nhiều hơn cho việc nhà, vì vậy không còn thời gian học tập, nâng cao trình độ. Từ đó họ khó tìm việc làm tốt với mức thu nhập ngang bằng đàn ông. Họ cũng ít có cơ hội được tăng lương, thăng chức do đủ thứ vướng bận từ gia đình. Thời hiện đại, cơ hội cho hai giới đã được phân phối đồng đều, nhưng thách thức vẫn còn đó. Vẫn là dư hưởng đàn ông là ông chủ của gia đình từ thời xưa đọng lại, chưa dứt ra được.

Vậy, hiểu lời răn của ông bà xưa để lại: “Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm” thế nào cho đúng? Bởi dù ở bất kỳ ở đâu hay thời đại nào, người nữ với bốn đức tính “công, dung, ngôn, hạnh” vẫn được quý mến và tôn trọng, nhất là người phụ nữ Việt Nam. Bốn đức tính như thể bốn chân kiềng xây nên tổ ấm của một gia đình hạnh phúc. Được biết rằng trong một gia đình người Do Thái, hai vợ chồng trẻ đều trình độ Cử nhân, người vợ sẵn sàng “hi sinh” công việc để ở nhà lo chuyện giáo dục con cái, còn trách nhiệm kiếm tiền được giao cho ông chồng. Thế nhưng không phải vì thế mà người vợ bị xem thường, mà cả hai rất tôn trọng nhau, bởi đã có sự phân công rõ ràng, không có sự hơn kém, trọng khinh.

Thời đại 4.0, công nghệ mạng phát triển biến thế giới thành một làng toàn cầu, thì công việc tri thức càng thuận tiện. Phụ nữ không phải đi khỏi nhà, vẫn có thể học tập, làm việc, kinh doanh. Khoa học kỹ thuật phát triển, nhân loại thay lao động tay chân bằng lao động trí óc. Công việc nặng nhọc đa phần không còn tồn tại, và con người hơn nhau ở “cái đầu”, nghĩa là ai có tri thức hơn sẽ là người “làm chủ”. Ở đó nền giáo dục phi phân biệt là cơ hội công bằng cho cả hai giới.

Chúng ta ai cũng biết câu chuyện về cuộc đời của nữ nhà văn J.K.Rowling - "mẹ đẻ" của bộ tiểu thuyết "Harry Potter". Bà từng sống trong cảnh nghèo khó, thất nghiệp, phải dựa vào tiền trợ cấp xã hội, bị trầm cảm nặng, không ít lần có ý định tự vẫn. Vượt qua khó khăn từ việc làm mẹ đơn thân, vượt lên nỗi đau bởi những ký ức bạo hành từ chồng, bà đã trở thành nhà văn kiếm tiền nhiều nhất thế giới vào năm 2019 (Theo Forbes) sở hữu khối tài sản hàng tỷ đô la. Bà là một hình mẫu về người phụ nữ mạnh mẽ, vượt lên số phận được hàng tỷ người ngưỡng mộ.

Để vươn lên khẳng định vai trò, vị thế của mình trong xã hội, nhất là giai đoạn 4.0 hiện nay, phụ nữ cần vượt lên những thách thức, giới hạn của chính mình, có khát vọng, hoài bão phát triển bản thân, cống hiến cho xã hội. Phụ nữ cần cầu tiến, dám nghĩ, dám làm, dám chấp nhận rủi ro, vươn lên làm chủ khoa học công nghệ. Đặc biệt, với vai trò làm mẹ, phụ nữ cần giáo dục con cái về bình đẳng giới cho con từ sớm, góp phần hình thành tâm lý tự tin, tự lập làm hành trang cho các bé gái mạnh mẽ bước vào đời trong tương lai.

Q.T