Tân Trào

Tựu trường. Ảnh của Việt Trường

 

Vào đầu tháng chín hàng năm, toàn bộ học sinh trong cả nước lại nô nức tựu trường. Sau ba tháng nghỉ hè, đây là dịp để mỗi cô, cậu học trò gặp lại bạn bè, thầy cô, mái trường thân yêu của mình, cùng chia sẻ với nhau những câu chuyện, những trải nghiệm đáng nhớ. Đối với các em chuyển cấp, tức là kết thúc bậc giáo dục mầm non, hoặc giáo dục tiểu học, trung học cơ sở... thì các em có thêm đối tượng mới, môi trường học tập mới. Thế nên, mọi thứ lúc này hoàn toàn đều xa lạ, bỡ ngỡ, buộc phải làm quen lại từ đầu. Năm nay, ngày tựu trường diễn ra suôn sẻ, thời tiết nắng ấm, không mưa, mặc dù sau đó ít ngày, siêu bão có tên Yagi đổ bộ vào khu vực Bắc biển Đông. Đó là cơn bão mạnh nhất trong vòng ba mươi năm qua.

Ngày đầu tựu trường bao giờ cũng gắn với hoạt động khai giảng năm học mới. Mọi thứ trước đó đều được các thầy cô giáo, những người có trách nhiệm, cùng với các em học sinh trong trường chuẩn bị chu đáo. Thời điểm này, toàn bộ học sinh phải huy động để đảm bảo các khâu chuẩn bị, cho đến ngày tổng duyệt cuối cùng không xảy ra sai sót. Bởi, ngày khai giảng năm học nào cũng vậy, đâu chỉ có thầy cô giáo, học sinh trong toàn trường mà còn có thêm đại biểu đến dự.

Chỉ là màn múa hát, chào mừng đại biểu, vậy mà thầy cô giáo, các em học sinh buộc phải tập dượt cả nửa tháng trời, trong điều kiện cái nắng đầu thu gay gắt. Nếu trường nào có điều kiện sắm mái che kiên cố, việc tập luyện sẽ diễn ra suôn sẻ hơn, học sinh đỡ vất vả hơn. Nhưng, trường nào không có điều kiện làm mái che kiên cố, toàn bộ học sinh đều đứng cả ngoài trời nắng gắt như đổ lửa, thậm chí cả thầy cô giáo được giao phụ trách hướng dẫn tập luyện phần văn nghệ chào mừng cũng chịu chung như vậy.

Con bé nhà tôi năm nay đang học bậc trung học cơ sở. Dạo trước khi khai giảng năm học mới, con bé cùng nhóm bạn đi tập suốt. Trường cháu không có mái che, nên con bé tập trong điều kiện ở ngoài trời. Sáng nào cũng đi tập. Bắt đầu từ bảy giờ sáng, tập cho đến khoảng sau tám giờ sáng thì kết thúc. Rà rã như vậy, chưa đến ngày tựu trường, con bé lăn ra ốm vì không chịu được tác động trực tiếp từ thời tiết. Vợ chồng tôi đâm lo lắng, sốt ruột, nhưng vẫn cố tình khích lệ:

- Tinh thần rèn luyện trước khó khăn của con kém quá.

Con bé bảo:

- Bố thử đứng như con ở ngoài trời nắng nóng như vậy cả tiếng đồng hồ, bố mới hiểu cảm giác của con.

- Không có bóng mát của cây à?

- Trường con toàn cây nhỏ, chưa đủ bóng mát để che.

Tựu trường là ngày hội của tất cả học sinh ở các cấp học. Nhưng đôi khi người lớn tác động quá sâu vào ngày hội của các con. Mặc dù trong mấy năm trở lại đây, nhiều trường trong cả nước đã triệt để đổi mới khâu khai giảng năm học mới. Các thủ tục và không khí diễn ra trong buổi khai giảng đều mang ý nghĩa giáo dục, ngắn gọn, lấy học sinh làm đối tượng trung tâm, khiến học sinh vui vẻ, cùng hòa mình vào không khí của buổi tựu trường. Bài phát biểu khai giảng của thầy cô cũng ngắn gọn, xúc tích, chứ không dài lê thê. Lãnh đạo cấp trên về, cũng không đánh trống, phát biểu chỉ đạo, giáo huấn, trong khi các em học sinh tiếp nhận nó một cách nặng nề, ít cảm xúc. Bởi, học sinh chả mấy quan tâm đến vấn đề đó. Các em, nhất là đối với học sinh ở bậc tiểu học, trung học cơ sở... chỉ quan tâm đến ngày tựu trường năm nay có gì vui không? Bạn bè mới thế nào?

Sau ba tháng nghỉ hè, tâm thế của mỗi cô, cậu học trò đều có chung cảm xúc như vậy.

Ngày tựu trường là sự kiện có ý nghĩa quan trọng. Nó là sự khởi đầu cho một năm học mới, với những bài học mới và thêm một lần để khẳng định mình đang lớn thêm lên. Cảm xúc của một mùa tựu trường bao giờ cũng để lại trong lòng mỗi học sinh những ấn tượng khác nhau. Nhưng, trên tất cả, đó là niềm vui, nỗi háo hức trong ý nghĩ và trong tâm trí của một đứa trẻ. Bài học mới, trang sách mới đang chờ đợi các em ở phía trước, để các em khám phá, tìm ra chân trời mơ ước mới. Vậy nên, cần xác định đối tượng trung tâm nhất trong ngày trọng đại này phải là học sinh. Người lớn, nhất là với các thầy cô giáo cần ứng xử một cách thân tình, vui vẻ, tránh không nên làm nghiêm trọng hóa vấn đề, biến ngày khai giảng năm học mới trở thành ngày lễ giao đãi giữa người lớn với người lớn, còn học sinh - đối tượng chủ thể - trở thành người ngồi nghe (xem) thụ động suốt cả mấy tiếng đồng hồ.

Để ngày tựu trường năm học mới mang đúng ý nghĩa với thầy cô giáo, các em học sinh, buổi khai giảng cần tránh làm mọi thứ trở nên nghiêm trọng, hình thức không cần thiết, mọi thứ diễn ra phải hết sức ngắn gọn, miễn là vui vẻ, đầm ấm. Mặt khác, đâu cứ cần áp dụng một mẫu số chung giữa các trường là buổi khai giảng phải thực hiện cách thức giống nhau, kiểu bài văn mẫu, theo chỉ đạo của cấp trên. Hãy tùy từng điều kiện cụ thể, mỗi trường có cách tổ chức buổi khai giảng năm học mới khác nhau. Hạn chế việc quá chú trọng cách thức giao đãi giữa đại biểu và các thầy cô giáo, rất hình thức. Bài phát biểu chào mừng năm học mới của thầy cô giáo, của đại biểu cấp trên đến dự, không cần thiết phải dài dòng, với những chỉ đạo chung chung, làm mất đi không khí sôi động, náo nức của học sinh.

Tình yêu thương, sự quan tâm cụ thể của các bậc phụ huynh, các thầy cô giáo và toàn xã hội sẽ giúp học sinh cảm nhận được “ngôi nhà” các em đang học tập chính là một môi trường giáo dục thú vị, bổ ích.

T.T