Tân Trào

ông bạn già sáng nay chỉ xoay quanh cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran. Ông Cường mở lời trước, mang tính chất thăm dò: 
- Tình hình này “căng” đấy ông ạ. 
- Thì cái gì mà chả “căng”, ví như tiền điện, tiền nước, tiền xăng dầu… Chỉ có da mặt chúng ta trùng nhão xuống.
- Ý tôi nói là tình hình Trung Đông ấy.
- Ờ, dạo này tôi cũng hay theo dõi. Căng nhất là Liên quân Mỹ và Israel tiếp tục không kích nhiều mục tiêu ở Tehran. Iran tuyên bố sẽ không đầu hàng và đã phóng tên lửa đáp trả.
Ông Cường nhìn xa xăm: 
- Hồi còn chiến tranh ở Việt Nam, tôi ám ảnh bởi tiếng bom nổ.
Ông Việt thêm vào:
- Còn tôi nhớ đến tiếng còi báo động và mùi thuốc súng. 
Ông Cường lại nghi ngờ:
- Tôi nghĩ, khéo mấy ông lãnh đạo Mỹ và Israel không biết bom rơi nó như thế nào.
Ông Việt chậm rãi:
- Có khi họ biết… nhưng vẫn phải làm.
- Vì sao?
- Vì chính trị.
- Chính trị… nghe như một thứ xa lạ với người dân.
- Khổ nhất vẫn là dân. Người dân Iran đâu có quyết định chiến tranh.
- Người dân Israel cũng vậy.
- Còn lính Mỹ… cũng chỉ là lính.
- Chiến tranh là chuyện của những người không gặp nhau, nhưng chết lại là những người chưa từng quen biết.
- Nhưng sao bây giờ người ta vẫn đánh nhau? Thế giới hiện đại rồi mà.
- Công nghệ hiện đại… nhưng con người thì vẫn vậy.
- Vẫn tham, vẫn sợ, vẫn nghi ngờ.
Câu chuyện bàn luận bên tách cà phê buổi sáng, tại một quán nhỏ nơi góc phố bình yên của hai ông bạn già càng trở nên rôm rả hơn. Đã lâu rồi họ không có cuộc tranh luận như vậy. Sống trong một đất nước từng đi qua chiến tranh, nên hai ông bạn già đều hiểu cái giá đắt đỏ mà chiến tranh để lại. Cái giá ấy phải trả bằng xương máu, bằng sự hi sinh lớn lao của những người lính và của cả người dân vô tội trên chính quốc gia khơi mào chiến tranh, hoặc bị xâm lược. 
Có lẽ trên thế giới này, chỉ có người Việt Nam là thấu hiểu nhất, bởi dải đất hình chữ S này từng chịu sự xâm lược với cả nghìn năm đô hộ của phương Bắc. Rồi chúng ta đi qua hai cuộc trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ suốt hơn ba mươi năm. Gần nhất là cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc dọc biên giới Tây Nam và phía Bắc chống quân Trung Quốc và quân Pol Pot khmer Đỏ xâm lược. Phía sau cuộc chiến ấy là hàng triệu người ngã xuống, làng mạc, phố xá bị tàn phá, đổ nát. Vậy nên, nhìn ở góc độ nào thì chiến tranh là điều mà người dân không bao giờ mong muốn nó xảy ra.
Giờ đây, nhìn sang Trung Đông, cuộc chiến do Mỹ khơi mào, với lý do bảo vệ lợi ích của Hoa Kỳ và đồng minh, ngăn chặn Iran có vũ khí hạt nhân, đã trút bom đạn xuống Trung Đông, kéo theo nhiều hệ lụy khó lường. Cái lí của kẻ mạnh thường không tuân thủ quy ước của luật pháp quốc tế. Sự hiếu chiến từ các nhà lãnh đạo Mỹ, Israel và cả sự cực đoan từ phía Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đẩy cuộc chiến lên mức tàn khốc. Cả ông Cường và ông Việt đều nhận ra điều đó. Bài học từ Trung Đông khiến hai ông bạn già bất chợt nhìn về Việt Nam - một đất nước từng đi qua chiến tranh, nay được thế giới ca ngợi là “quốc gia hòa bình”.
Ông Cường bảo: 
- Thế mới thấy, các cụ nhà ta không chỉ giỏi cầm súng chống kẻ thù xâm lược mà còn rất giỏi trong ngoại giao với các nước trên thế giới.
Ông Việt tiếp lời: 
- Thế giới bây giờ phức tạp, không có kẻ thù hay bạn bè vĩnh viễn, mà chỉ có lợi ích quốc gia là vĩnh viễn, ông nhỉ.
- Vâng. Ngoại giao cây tre của Việt Nam là thứ ngoại giao đỉnh cao. Nó là thứ đối ngoại độc lập, dựa trên nền tảng văn hóa dân tộc, kết hợp giữa gốc vững, thân chắc, nhưng lại rất uyển chuyển, linh hoạt.
- Các cụ nhà ta vẫn bảo “thêm bạn bớt thù” mà.
- Chính vì thế nên ta mới làm bạn với tất cả các quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới. Điều này ít nước nào làm được như Việt Nam ta.
Cả ông Cường và ông Việt đều cùng quan điểm rằng, chiến tranh là điều chả ai mong muốn, nhất là với một quốc gia yêu chuộng hòa bình như Việt Nam. Nhưng nếu có kẻ nào xâm lược đất đai Tổ quốc thì cả triệu người như một, sẽ đồng lòng cầm súng mà đánh giặc. Nhưng tránh được chiến tranh là điều lý tưởng nhất. Việt Nam đã làm được điều đó, giúp đất nước có cơ hội phát triển, giữ vững an ninh, hội nhập quốc tế, người dân có được ấm no, hạnh phúc.
Ông Cường cầm tách cà phê lên, giọng hồ hởi: 
- Nếu không có hòa bình, làm sao chúng ta lại được ngồi thảnh thơi nhâm nhi tách cà phê ngon đến thế này.
Ông Cường bất giác reo lên: 
- Hòa bình muôn năm!

T.T