Truyện ngắn của Đặng Phương Hồng
Nếu đánh đôi mắt sang bên trái, con bé sẽ nhìn thấy gương mặt của mẹ nó sương gió, góc cạnh. Trời nhá nhem tối, ánh đèn đường cùng bóng pha của những chiếc xe từ sau hắt vào soi rõ những vết đồi mồi, vết nám trên khuôn mặt. Người đàn bà lái xe tải, đôi tay cầm chiếc vô lăng, mắt nhìn vô định đợi từng giây đèn đỏ trôi qua trong dòng xe chật chội đông đúc. Bên cạnh là đứa con gái chừng tám, chín tuổi thi thoảng lại liếc sang mẹ nó nhìn một thoáng.
Tôi chợt tò mò về người đàn bà ấy. Đây cũng không phải là lần đầu tôi được chứng kiến phụ nữ làm việc nặng nhọc. Chỉ là trong vài chục giây dừng đèn ngắn ngủi. Tôi bỗng chốc tò mò về cuộc đời của mẹ con họ…
- Sổ sách của em đây. Chị đã cho kiểm kê lại đầy đủ rồi. Em cứ kiểm tra có gì thiếu sót thì gọi chị. Có túi ngô, chị luộc sẵn rồi chỉ việc ăn thôi nhé.
- Chị chu đáo thế này thì AI nào thay được chị nhỉ?
Chị kế toán của tôi cười tít mắt: “Sếp cứ đùa chị!”
Trời tối rồi nên chị giao sổ cho tôi rồi cũng vội vã để ra về. Tôi định gọi với chị lại hỏi han vài chuyện nhưng thấy chị vội nên cũng thôi.
Cầm đống sổ sách ra xe, tôi gặp lại người phụ nữ lái xe tải ban nãy. Chị đang dỡ hàng xuống. Đứa bé đứng cạnh hông xe nhìn mẹ nó. Người đàn bà ấy bê từng thùng hàng xuống khỏi xe. Đôi tay lộ rõ từng vết gân xanh, miệng vẫn liên tục trao đổi với quản kho. Thấy ánh mắt dõi theo của tôi, chị liếc một cái rồi lại tiếp tục công việc. Có vẻ chị cũng không biết tôi là ai. Chị chỉ tập trung vào công việc của mình.
Tôi ít khi ra vào kho hàng, chủ yếu là điều khiển công việc từ xa ở văn phòng trong thành phố. Anh quản kho thấy tôi đến vội chạy ra chào hỏi và báo cáo công việc các anh đang làm. Tôi lắng nghe nhưng ánh mắt vẫn dõi theo mẹ con họ.
- Chị gái kia là bên nhà phân phối nào vậy?
Anh quản kho ngập ngừng, không biết bắt đầu câu chuyện từ đâu với tôi.
- Chở hàng tự do thôi em. Mới xin chở hàng cho bên mình được 1 tuần. Được cái khoẻ mạnh và rất đúng giờ. Chưa làm bên mình bị chậm hàng bao giờ.
- Bên mình có thuê vận tải ngoài bao giờ đâu nhỉ? Sao giờ lại thuê bên ngoài chở hàng? Chuyện này lâu chưa? Sao em không nghe ai báo cáo nhỉ?
- Mới thôi em, tại cũng chưa có vấn đề gì nên anh thấy cũng không cần báo sếp.
- Thế đợi có vấn đề anh mới báo cáo hay sao?
Tôi nhìn sang anh quản kho. Thấy anh vẫn im lặng. Anh chần chừ không biết giải thích thế nào với tôi. Có lẽ sự xuất hiện đột ngột cùng những câu hỏi dồn dập của tôi khiến anh bối rối.
- Tôi giao hàng xong rồi, thanh toán công hôm nay cho em! Tổng 24 thùng hàng, quãng đường 300km, giao trong 6 tiếng.
Giọng chị sang sảng nói với anh quản kho qua cửa kính văn phòng tôi.
Anh vội vòng ra ngoài kéo tay chị gái bốc hàng ra ngoài, đứa con gái của chị đứng ở hông xe nhìn theo. Chị thấy vậy thì vùng tay ra, chân rời khỏi. Anh nói gì đó với chị, tay thanh toán tiền và cầm tờ biên lai bắt chị ký vào. Ánh mắt anh không quên liếc về phía tôi để thăm dò phản ứng.
Tiếng xe tải nổ to đưa hai mẹ con rời khỏi kho hàng của tôi. Họ đi về hướng vào thành phố. Kho hàng cũng kéo dần cánh cửa. Không gian tĩnh mịch bủa vây. Mấy con chó trong sân kho thi thoảng lại sủa lên vài hồi. Anh quản kho chậm rãi tiến vào phòng làm việc của tôi. Mồ hôi trên người anh toát ra.
- Mong sếp thông cảm vì anh tự ý quyết.
Anh chậm rãi bắt đầu câu chuyện. Đồng hồ trôi qua từng giây. Trời càng lúc càng khuya, chiếc ghế sofa chúng tôi ngồi lúc đứng lên đã hõm sâu, bình trà cứ rót ra chén rồi lại châm nước vào. Tối đó, tôi cùng anh quản kho ăn tối bằng nước trà và câu chuyện về người phụ nữ ấy.
Chị tên Hảo. Anh trai chị đã mất ở xứ người và đó cũng là người bạn thân thiết nhất của anh quản kho. Trước đây họ ở chung một xóm ở vùng ngoại ô thành phố. Cách kho hàng của tôi vài chục cây số… Sinh ra là phận nữ, trên đời có mấy ai không mưu cầu được êm ấm, được hạnh phúc. Người đàn bà ấy cũng vậy, chỉ có điều số phận chị lại không được may mắn như thế. Năm ba tuổi chị mất mẹ vì tai nạn lao động. Anh em chị sống cùng người cha nghiện rượu và nợ nần khắp nơi. Lớn lên được nhờ những lần xin cơm của những người hàng xóm trong ngôi làng nhỏ, cái nghèo đeo bám khiến cả hai anh em đều chỉ cố gắng tìm kiếm bữa ăn bỏ bụng. Ngày bé nhặt rau nhặt sắn, uống nước giếng, lớn lên ai thuê gì làm nấy. Từ dọn dẹp cho đến bốc vác, chị không được học hành nên cũng chẳng thể làm được những công việc yêu cầu cao hơn. Dù cuộc sống vất vả, lam lũ nhưng chị có người anh trai luôn bao bọc, cưu mang. Anh em chị ôm ấp nhau chống chọi với cuộc đời.
Rồi vào một đêm mưa gió…
Người anh mặt mũi đầm đìa mồ hôi, lao vào căn nhà dột nát, vẻ mặt đầy hi vọng thắp sáng cả căn nhà tăm tối.
- Anh tìm được công việc ổn định rồi Hảo ơi!
- Việc gì đấy anh?
- Có người thuê anh làm cảnh vệ. Cũng chỉ như bảo vệ thôi nhưng nhà họ giàu có nên lương cũng cao. Thấy anh khoẻ mạnh nên họ muốn thuê anh trông bốt cửa ở nhà họ.
- Vậy tốt quá rồi, anh không cần phải đi bê vác nữa!
- Em cũng thế, anh sẽ dành tháng lương đầu tiên để em đi học may hay nấu ăn. Em học đi rồi cũng xin vào một nơi ổn định.
Có lẽ rất lâu rồi hai anh em mới cảm thấy cuộc sống này có hi vọng đến vậy. Chị nghe lời anh, đăng ký học khóa nấu ăn ngắn hạn, rồi sẽ xin vào làm bếp tại một nhà hàng nào đó trong thành phố. Chị sẽ không còn phải lang thang quanh khu ven ô này để làm thuê làm mướn.
Anh trai chị xin được việc nhưng lại ở vùng biên giới phía nam, bên kia nước bạn. Vì mưu sinh nên cũng đành phải xa nhau. Chị ở lại thi thoảng chạy sang hàng xóm nhờ một cuộc gọi để biết anh vẫn sống tốt. Hai tháng đầu, anh trai đều đặn gửi tiền về để chị có ăn có học.
…Nói đến đây, anh quản kho ngập ngừng vài hồi. Tôi nín thở lắng nghe những điều tiếp theo…
- Anh ơi, sao em không gọi được cho anh trai em nữa?
Anh quản kho nhớ lại giây phút chị Hảo mượn chiếc điện thoại của mình bấm liên tục vào số người bạn. Anh cũng cầm máy ấn gọi lại nhiều lần nhưng không được. Anh chỉ đành bảo chắc do muộn rồi, để mai gọi lại vậy. Nhưng linh cảm của cả hai người đều biết anh trai chị Hảo có lẽ gặp chuyện.
Những ngày sau đó, không có sự liên lạc nào. Mọi thứ dần trở nên căng thẳng hơn.
- Anh ơi, chắc em phải đi tìm anh ấy thôi!
- Em bình tĩnh, giờ em biết nó ở đâu mà tìm, em cũng vẫn còn phải học nốt khoá nấu ăn mà!
- Anh ý có nói với em vài lần về nơi anh ý làm việc. Giờ em sẽ bắt tàu vào nam, rồi tìm cách sang đó tìm anh ý.
Ánh mắt Hảo đầy sự kiên quyết. Đó là người duy nhất quan trọng với cuộc đời. Anh quản kho biết mình không thể cản nổi nên cũng đành móc nốt số tiền ít ỏi trong túi dúi vào tay Hảo. Chị nhận lấy dù không muốn nhưng với chị, giờ phút này đồng tiền nào cũng quý vì nếu không chị sẽ không thể lên đường.
Chị vội vã gom hết mọi thứ và khăn gói đi tìm người anh trai. Sau đó, gần chục năm trôi qua, anh quản kho cũng không còn gặp lại hai anh em.
…

Cho tới một ngày, có người đàn bà lái chiếc xe tải cũ tới kho hàng xin việc.
- Giây phút nhận ra Hảo, anh cũng không tin vào mắt mình. Anh tự hỏi điều gì xảy ra để khiến nó trở nên như bây giờ. Hảo nhìn thấy anh, mắt đỏ hoe nhưng khóc không thành tiếng. Đứa con gái ngồi trên xe ngây ngô nhìn mẹ nó.
Tôi bắt đầu mường tượng ra câu chuyện…
- Ra là anh à? Em còn nghĩ quay về đây không thể gặp lại ai!
- Mày đi đâu vậy em? Đứa nhỏ là con gái mày à? Thế còn...?
- Anh ý mất rồi anh ạ! Kia là con gái em, nó đói quá. Anh cho nó hộp sữa được không? Em không còn đủ tiền.
Anh quản kho bảo hai mẹ con vào trong, lấy hộp cơm của anh đưa cho họ. Hảo chỉ xin anh tìm cho một công việc. Anh có đưa tiền nhưng nhất quyết Hảo không cầm.
- Cuộc đời cái Hảo có lẽ chỉ quy về một chữ “khổ”. Ngày đó nó khăn gói đi tìm anh trai. Thằng bạn anh ngây dại, bị lừa vượt biên, sang đó chúng nó đánh đập hành hạ, bắt làm những việc phi pháp. Thằng này không chịu, làm được vài tháng thì tìm cách bỏ trốn. Cuối cùng bị chúng nó đánh chết. Cái Hảo sang đó tìm anh, bị chúng nó bắt, cưỡng bức, hành hạ rồi lại cũng lâm vào con đường như anh nó…
Anh quản kho nắm chặt tay lại. Sau này, nhớ lại ánh mắt anh khi kể câu chuyện, tôi mới chợt nhận ra, chị Hảo là người phụ nữ trong lòng anh…
- Trong lúc tăm tối nhất cuộc đời, em gặp được lão chồng em. Hắn cũng bị lừa sang đấy, nhưng hắn tinh ranh nên cứu được cả em trốn về nước. Chỉ tiếc, hắn cũng là một tên tệ bạc, cờ bạc, nghiện ngập… Em không muốn con gái cũng lớn lên như em nên đành bồng bế con trốn về đây.
Ngày hôm sau, tôi ngồi ở văn phòng, đúng sáu rưỡi tối, chiếc xe của mẹ con chị Hảo lại lăn bánh vào kho hàng. Đứa bé trong lúc đợi mẹ nó, bỗng nhiên nhìn sang tôi rồi nở một nụ cười.
Tôi tiến lại gần xe, đưa cho nó một nắm kẹo qua cửa sổ. Mẹ nó đang dỡ hàng ở thùng xe giật mình chạy tới vẻ mặt hốt hoảng.
- Không sao đâu chị. Em cho cháu kẹo thôi. Hai mẹ con ăn tối chưa?
- Chưa! Cảm ơn cô. Con xin cô đi!
- Lát chị có thể vào ăn tối với mấy anh em trong kho. Em thấy con bé cũng đói bụng rồi.
Chị Hảo ngập ngừng nhìn tôi, ánh mắt ái ngại. Tôi lên xe, trở về thành phố. Vừa lái xe vừa nhìn qua gương hậu, tôi thấy ánh mắt dõi theo của mẹ con họ.
Từ đó, kho hàng của tôi có thêm một chiếc xe hàng luôn đúng giờ, tôi có thêm một cộng sự tận tâm. Chị Hảo có một cuộc sống mới, bỏ lại quá khứ u ám phía sau.
Đ.P.H
Minh họa của Tân Hà
10-02-2026
10-02-2026
10-02-2026
09-02-2026