Tùy bút của Tân Trào

 

 

Khi những cành cây trơ trụi vươn lên trời, mặt đất chỉ còn lại những đám lá khô khốc, nằm hốt hoảng trong ngọn gió xám xịt. Sức sống dường như đã cạn kiệt. Tiếng gió đi hoang trong các khu phố trầm mặc, như một bài hát buồn buồn. Phía ngoài kia, dòng sông Lô co mình nhỏ lại, đôi bên sườn sông trơ ra những triền cát hoang hoải. Lơ phơ đám cỏ gà trên bến Pha Lô chúi đầu vào trong cát, như muốn trốn tránh trước những cơn gió buốt nhức đang lồng lộng thổi về xao xác trên khắp các triền sông vắng. Làng mạc xứ Tuyên ở thời điểm này cũng phủ lên một màu nâu xỉn. Trên cánh đồng làng mẹ ta gieo trồng hôm nào, giờ chỉ còn trơ lên gốc rạ khô chân. Đâu đó phả ra những ngọn khói mơ hồ, cuốn bay lên theo chiều gió. Mùa đốt đồng cứ mênh mang, thơm đằm trong nỗi nhớ đối với những kẻ xa quê. Mùa đông tuy buồn, thiếu sức sống, nhưng nó lại là thời điểm để con người ta cảm nhận được sự biến chuyển của thời tiết trong cái vòng hữu hạn của đời người.

Chỉ đến khi những ngọn gió đã thôi xao xác thổi, trên mặt đất nứt nẻ vết chân chim, đang tần ngần nhú ra từng hạt mầm xanh non tơ, lúc ấy tiết trời chuyển mùa. Ngọn gió đỡ cắt da, cắt thịt hơn. Phố đỡ trầm mặc hơn. Phố như đang được khoác lên mình một tấm áo mới, non tươi và rực rỡ. Các ngả đường bừng bừng những cánh hoa đủ sắc màu, đương khoe mình trong nắng sớm. Các nữ sinh đương độ xuân thì thướt tha trong những bộ áo dài, buông nụ cười lóng lánh trên khóe môi mọng đỏ. Lòng người chợt hân hoan trước sự thay đổi của người mẹ thiên nhiên vĩ đại. Tiết trời bừng lên một sức sống mới. Dường như đó có phải là sức sống của thiên nhiên đang độ vào xuân, hay đó còn là sức xuân của lòng người háo hức với những thành quả trong lao động của một năm vất vả?

Tất cả thiên nhiên và con người hòa quyện vào làm một trong cái chỉnh thể hài hòa. Bởi thế, năm nay người ta nhận ra tiết xuân về xứ Tuyên khá sớm. Các làng đào truyền thống ở Nông Tiến đang tất bật chuẩn bị cho một mùa hoa xuân. Năm nào cũng vậy, khi tết đến, xuân về, nhà nào cũng chuẩn bị sắm cho mình một cành đào, hoặc một cây đào thế để trang trí trong nhà. Đó là một nếp sinh hoạt truyền thống, được thấm đẫm từ đời này sang đời khác. Tại các làng rau Ỷ La, Tân Hà cũng chủ động cung ứng nguồn rau tươi cho thị trường tết của người dân thành phố. Các buổi chợ phiên nơi góc quê, hay các siêu thị trên các tuyến phố ở xứ Tuyên đều nhộn nhịp người mua, kẻ bán; hàng hóa đủ chủng loại, đủ sắc màu… đang điểm tô cho không gian sống những âm hưởng mới. Còn trên cánh đồng làng quê Yên Sơn, Chiêm Hóa, Hàm Yên, Lâm Bình, Na Hang, Sơn Dương... người nông dân cắm nốt những rảnh mạ non xuống lớp bùn nâu ấm, để kịp ra giêng hai, những rảnh mạ non ấy bám rễ vào đất đai, vươn lên tươi tốt.

Từng mạch máu thẩm thấu qua li ti diệp lục

Bức phù điêu mẹ thiên nhiên chạm khắc

Một mùa cây đẫy giấc sau cơn ngủ vùi…

Đi giữa mùa xuân này, lại nhớ đến xuân của những năm rất xưa, cái hồi làng quê còn trong thời đói kém. Mặc dù khi đó lúa vụ mùa đã gặt xong, những hạt thóc căng mẩy đã nằm yên trong bồ, nhưng các bà mẹ nông thôn vẫn canh cánh nỗi lo. Mùa gặt xong, nhà nào, làng quê nào cũng ngày đôi bận đỏ lửa, mùi cơm chín theo khói bếp tỏa dâng lên một mùi thơm nhức mũi.

“... Rồi dặt dìu mùa xuân theo én về

Mùa bình thường mùa vui nay đã về

Mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên...”

Để có “mùa xuân đầu tiên” ấy, trong suốt chiều dài lịch sử, dân tộc Việt Nam nói chung và người dân trên vùng Chiến khu cách mạng Tuyên Quang đã phải chờ đợi quá lâu, phải tổn thất, mất mát với nhiều sự hy sinh, xương máu. Cái giá của hòa bình, tự do và hạnh phúc thật lớn lao và càng làm cho người ta trân trọng, gìn giữ những gì đã có và đang có. Nó là hành trang để mỗi người cùng nhìn lại và cùng bước qua một cách tự hào. Sự no đủ đang hiện hữu trong từng căn nhà xưa trên các làng quê, hay trong các con phố nhỏ trong lòng thị xã.

Vậy sự no đủ ấy sao lại khiến các bà mẹ một đời luôn cả nghĩ bất chợt lại thêm một mối lo mới? Người Việt ta vốn lo xa. Bản tính này từng thấm đẫm trong câu ca dao xưa: “Được mùa chớ phụ ngô khoai/Đến khi ăn hết lấy ai bạn cùng”. Hay câu thành ngữ: “Miệng ăn núi lở”. Bồ thóc to đến đâu rồi cũng vơi đi, hết đi trước sức ăn của con người. Bây giờ là thế, nhưng đến tháng ba ngày tám, khi những cây hoa gạo thắp từng đốm đỏ như lửa lên bầu trời, ấy là lúc người nông dân bước vào thời kì giáp hạt. “Thóc cao, gạo kém”, cái đói bắt đầu bủa vây trong từng nóc nhà. Bởi vậy, nhiều gia đình Việt xưa có thói quen tích trữ thóc gạo trong mùa xuân năm cũ, để đến khi giáp hạt trong dịp tháng ba năm sau còn có lương thực mà dùng cho cả gia đình.

Bây giờ thì cảnh “tháng ba ngày tám” không còn đói giáp hạt nữa. Thế nên, khi mùa xuân bắt đầu theo những giọt nắng ấm áp, tỏa dâng trên khắp nẻo quê hương, đất nước, người ta không còn vướng bận những chuyện về lương thực để có cái ăn hàng ngày. Ở Tuyên Quang cũng vậy. Dẫu là một tỉnh miền núi phía Bắc, nhưng cùng với sự đổi thay của đất nước, vóc dáng của miền quê này đang thực sự cường tráng hơn, thắm da, đỏ thịt hơn. Mỗi một mùa xuân đến, lòng người Tuyên Quang càng thêm tự hào, phấn khởi hơn khi kinh tế ngày càng phát triển, đời sống văn hóa, tinh thần qua đó cũng được cải thiện và nâng cao. Chỉ tính riêng trong năm 2024 vừa qua, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) của tỉnh đạt trên 9%. Đây là mức tăng trưởng cao nhất trong vòng mười năm trở lại đây. Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh đạt trên 50 nghìn tỉ đồng; GRDP bình quân đầu người đạt trên 61 triệu đồng/người/năm.

Nhìn vào thành quả của một năm với bộn bề khó khăn và cả thuận lợi, mới thấy được công sức đóng góp không hề nhỏ của người Tuyên Quang. Ở đó, mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên, các tầng lớp Nhân dân đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, phát huy tính tiền phong, gương mẫu trong việc triển khai, tổ chức thực hiện kịp thời, có hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ giải pháp, đưa tỉnh Tuyên Quang bước vào một giai đoạn phát triển mới, vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân các dân tộc trong tỉnh.

Còn nhớ mùa xuân năm 2023, Đảng bộ, Nhân dân các dân tộc trong tỉnh thực sự hân hoan đón nhận tuyến đường cao tốc nối Tuyên Quang với Phú Thọ, với chiều dài 40 km, với tổng mức đầu tư 3 nghìn 700 tỉ đồng. Tuyến cao tốc này được thiết kế bốn làn xe, với vận đốc đối đa 90 km trên giờ, trở thành tuyến cao tốc đầu tiên đi qua địa phận Tuyên Quang và do Tuyên Quang làm chủ đầu tư. Còn mùa xuân năm 2024, tuyến cao tốc kết nối Tuyên Quang với Hà Giang cũng đã nhanh chóng được khởi công xây dựng, với tổng chiều dài 105 km, quy mô hai làn xe, nền đường rộng 12 m, tổng vốn đầu tư 10.000 tỷ đồng. Trong đó 77 km đi qua địa bàn hai huyện là Yên Sơn, Hàm Yên, thuộc tỉnh Tuyên Quang, dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng vào mùa xuân năm 2025. Các tuyến đường nội tỉnh cũng được đầu tư xây dựng, mở rộng. Người ta gọi đó là những cung đường mùa xuân, nối dài tình yêu của con người với quê hương, xứ sở. Đó là minh chứng cho tinh thần của người dân Tuyên Quang trong thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh khóa XVII. Với nội dung trọng tâm là: “Phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, đô thị động lực và hạ tầng công nghệ thông tin đồng bộ, theo hướng hiện đại”.

Như vậy, “Tuyên Quang sẽ không đi con đường mòn, mà phải đi trên con đường lớn”, đó không chỉ là phát biểu của một đồng chí lãnh đạo tỉnh mà còn là khát vọng của người Tuyên Quang. Khi đường xá được đầu tư xây dựng sẽ tạo động lực để kinh tế của tỉnh phát triển mạnh mẽ hơn. Khoảng cách địa lí giữa Tuyên Quang với Thủ đô Hà Nội và giữa các địa phương trong tỉnh được rút ngắn đáng kể so với trước đây. Bởi thế, mỗi một thành quả mà Tuyên Quang hôm nay có được đều mang nhiều ý nghĩa lớn lao. Trên một vùng đất lịch sử, người Tuyên Quang luôn một lòng theo Đảng, chở che cách mạng, là nơi Bác Hồ và Trung ương Đảng lựa chọn để đặt đại bản doanh trong suốt chín năm trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, góp phần làm nên những mùa xuân đại thắng cho đất nước. Tuyên Quang cũng là vùng đất giàu bản sắc văn hóa, là nơi cộng sinh của 22 dân tộc anh em từ hàng trăm năm nay. Thế nên, người Tuyên Quang đều có quyền tự hào về sắc xuân no đủ mà ở đó mỗi người đang gắng sức xây dựng từ sự đóng góp của mình.

Đường lớn đã mở. Tết này em có kịp về hội xuân? Trước đây, đường đèo heo hút, hiểm trở, đã hạn chế bước chân em vui với hội xuân, nay đường lớn trải nhựa phẳng phiu, chẳng hà cớ gì mà anh lại phải ngóng đợi thêm một mùa xuân nữa. Quả còn trên tay anh bao mùa xuân cứ lỗi nhịp bay lên trong tiết xuân lặng lẽ. Quả còn như hiểu nỗi lòng chàng trai đương độ xuân thì, thế nên đường bay cũng dào dạt những cảm xúc. Bước chân em nhịp nhàng, hối hả trên con đường mới, vừa lạ, vừa quen, khi mùa xuân đang đính những hạt cườm trên khắp các miền rừng thổ cẩm.

Hội vừa mở anh kịp về phố huyện

Em chưa sang anh nán đợi một mình

Quả Còn giấu đường bay trong mây quyện

Xuân nóng lòng nhưng giả bộ làm thinh

Mùa xuân là mùa khởi đầu trong một năm mới. Đây là thời điểm đặt nền móng vững chắc cho những mùa còn lại, thế nên ai cũng cố gắng gieo vào tiết xuân ấm áp những niềm hi vọng, lạc quan và cả những toan tính vươn lên trong lao động, học tập và xây dựng quê hương, đất nước.

Để mùa xuân trên quê hương cách mạng Tân Trào lịch sử thực sự có ý nghĩa, có lẽ cần lắm sự tiếp tục chung tay, góp sức của mỗi cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân. Đó là truyền thống tốt đẹp của người Tuyên Quang, truyền thống đoàn kết được hun đúc từ bản sắc văn hóa và các giá trị lịch sử. Chỉ có đoàn kết, chúng ta mới làm được những việc lớn lao. Bác Hồ đã từng nói: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết/ Thành công, thành công, đại thành công”. Lời của Bác năm xưa vẫn còn nguyên giá trị đối với Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc Tuyên Quang hôm nay và cả mai sau, với mục tiêu xây dựng tỉnh Tuyên Quang phát triển khá toàn diện, bền vững trong các tỉnh miền núi phía Bắc theo tinh thần Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã đề ra.

T.T